Kiểm soát tín dụng bất động sản 2026 như thế nào để phát triển

Không nên có thành kiến “tín dụng BĐS là nhiều rủi ro”.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Tổng biên tập Báo Thanh niên Lâm Hiếu Dũng gợi mở vấn đề “có nên siết BĐS vào lúc này, khi kinh tế đang cần tăng tốc”.

Theo ông Dũng, kinh tế Việt Nam quý 1/2026 có mức tăng trưởng 7,83%. Tuy nhiên, đến quý 2 và quý 3 kinh tế chắc chắn sẽ gặp khó khăn do ảnh hưởng của chiến sự Trung Đông. Trong bối cảnh đó, việc siết tín dụng BĐS, một ngành kinh tế đóng góp 12% GDP đất nước và là đầu vào - đầu ra của hơn 40 lĩnh vực khác nhau như xây dựng, nội thất, vận tải, nguyên vật liệu... chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng của BĐS nói riêng cũng như kinh tế đất nước nói chung.

Sau khi một ngân hàng có đề nghị tạm dừng cho vay các dự án, phương án kinh doanh BĐS gây xôn xao thị trường. Các ngân hàng khác đã tăng lãi suất cho vay BĐS lên 14%, nhiều hợp đồng cũ lên đến 19 - 20%. Đây là vấn đề rất đáng lo ngại.

Nhà báo Lâm Hiếu Dũng cho rằng, kinh tế đang khởi động khí thế thì tín dụng bất động sản hãm phanh và thị trường ngay lập tức phản ứng. Đầu tiên như nói trên, lãi vay bất động sản tăng mạnh, kéo mặt bằng lãi suất chung lên cao và cuộc chạy đua huy động kéo dài trong suốt quý 1 đầu năm mà chính Ngân hàng Nhà nước đã phải có công văn cảnh báo. Thứ 2 là thị trường bất động sản vừa mới phục hồi lại rơi vào nguy cơ đóng băng.

Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), cho rằng chính sách tín dụng rất quan trọng đối với cả nền kinh tế, không chỉ riêng bất động sản. Trong 21 ngành kinh tế được phân loại ở bậc 1 - quan trọng nhất của nền kinh tế có ngành kinh doanh bất động sản.

“Chính phủ luôn có định hướng dòng vốn tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên trong khi bất động sản luôn luôn được xếp vào nhóm có nhiều rủi ro. Đánh giá này là chưa thỏa đáng. Chúng ta đã có cái nhìn bất động sản khá lệch lạc khi chỉ nhìn nó ở thị trường nhà ở, trong khi thị trường này còn bất động sản công nghiệp, bất động sản du lịch, bất động sản y tế, giáo dục, vui chơi giải trí... Trong khoảng 15 năm nay thì bất động sản công nghiệp luôn là điểm sáng của thị trường” ông Châu nói.

Tương tự, nhà ở cũng có rất nhiều phân khúc, từ nhà ở xã hội là phân khúc quan trọng, đáp ứng nhu cầu ở của người dân vẫn rất thiếu nguồn cung đến nhà ở thương mại vừa túi tiền - hai loại hình này phải được coi là chiến lược để phát triển bền vững do đáp ứng nhu cầu thực cho người dân.

Theo ông Lê Hoàng Châu, tín dụng là "máu" của nền kinh tế, giữ vai trò cực kỳ quan trọng. Chính sách cho phép các ngân hàng cho vay 30% vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn. Các ngân hàng vẫn vận hành ổn định, an toàn và chủ trương này cần tiếp tục, cần giao quyền cho các nhà băng.

Đa dạng nguồn vốn trong phát triển bất động sản.

Vấn đề Nhà ở xã hội có được vay vốn đầy đủ hay không, ông Lê Hữu Nghĩa - Giám đốc Công ty Lê Thành cho biết: "Nhà ở xã hội là đối tượng vay khó nhất trong các phân khúc bất động sản". Chính phủ có gói tín dụng 145.000 tỉ đồng ưu đãi phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân được giao cho 9 ngân hàng thương mại triển khai. Gói này có lãi suất thấp hơn lãi suất thị trường, không tính vào room tín dụng, áp dụng cho cả chủ đầu tư và người mua nhà với thời hạn vay lên tới 20 năm. 

Ông Nghĩa cho biết: “Lãi vay ưu đãi hiện nay dành cho nhà ở xã hội là 6,1% nhưng khi chúng tôi gõ cửa các ngân hàng thì họ đều từ chối cho vay. Lý do các ngân hàng đưa ra là lãi suất huy động hiện nay quá cao, nếu cho vay với mức 6,1% sẽ bị lỗ. Tuy nhiên, khi chúng tôi đề nghị được vay với lãi suất của nhà ở thương mại thì họ cũng không đồng ý, vì sau này, có thể bị truy cứu trách nhiệm khi cho vay không đúng theo đối tượng. Tình thế này khiến cho các đơn vị đầu tư nhà ở xã hội gặp khó khăn, không ai vay được vốn trong thời điểm hiện nay".

Còn PGS-TS Nguyễn Hữu Huân - Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế TP.HCM cho rằng, thay vì lệ thuộc vốn vay ngân hàng, các doanh nghiệp cần đa dạng hóa dòng vốn.

Theo ông Huân, áp lực hiện tại chưa quá lớn nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro, do đó cần các giải pháp dài hạn. Trọng tâm là phát triển thị trường vốn, đặc biệt là trái phiếu doanh nghiệp, không chỉ cho bất động sản mà cho toàn bộ nền kinh tế. Nên đa dạng hóa kênh huy động vốn là nhu cầu cấp thiết trong thời gian tới. 

Ngoài các kênh truyền thống, ông Nghĩa cho biết Trung tâm Tài chính quốc tế TP.HCM đang được kỳ vọng trở thành một kênh dẫn vốn mới cho nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản. Tại đây, các mô hình huy động vốn hiện đại như token hóa tài sản bất động sản hay NFT có thể được triển khai, mở ra hướng tiếp cận mới cho dòng vốn.

Đáng chú ý, Trung tâm còn có lợi thế trong việc huy động nguồn vốn quốc tế, khi có thể cho giao dịch bằng đồng USD, cũng như thu hút nguồn lực từ kiều hối. Bên cạnh đó, cơ chế cho phép nhà đầu tư nước ngoài tham gia tối đa 30% trong một dự án đang được nghiên cứu, nhằm tạo thêm nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, phù hợp với đặc thù của thị trường bất động sản.