Không để tổ chức, cá nhân kiến nghị kéo dài về vướng mắc pháp luật

Cùng tham dự Phiên họp có: Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng; Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh; Bộ trưởng các Bộ: Tài chính, Y tế, Giáo dục và Đào tạo…, đại diện lãnh đạo các cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan là thành viên Ban Chỉ đạo.

Đã xử lý, tháo gỡ được 69,3% các phản ánh, kiến nghị

Báo cáo tại Phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, từ năm 2020 đến nay, Chính phủ, các Bộ, ngành thành viên Ban Chỉ đạo đã tập trung xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, “điểm nghẽn” trong các quy định pháp luật, trên tất cả các lĩnh vực, với tổng số 3.093 nội dung, phản ánh, kiến nghị cần xem xét, xử lý. Trong đó, đã hoàn thành xử lý 2.142 nội dung, phản ánh, kiến nghị (khoảng 69,3%); đang xử lý 817 nội dung, phản ánh, kiến nghị; giải trình không phải là khó khăn, vướng mắc 92 kiến nghị và đề xuất chuyển 44 phản ánh, kiến nghị đến các Bộ, cơ quan có thẩm quyền xử lý.

Ban Chỉ đạo cũng tập trung rà soát các luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ không còn phù hợp với quy định của Luật Tổ chức Chính phủ. Ban Chỉ đạo thực hiện xử lý các vấn đề pháp lý phát sinh do sắp xếp bộ máy liên quan đến chính quyền địa phương 2 cấp gắn với phân cấp, phân quyền. Đồng thời, đã rà soát, trả lời đối với 173 phản ánh, kiến nghị của doanh nghiệp liên quan đến vướng mắc trong hệ thống pháp luật.

Thời gian tới, Thứ trưởng Phan Chí Hiếu kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Tư pháp tiếp thu, hoàn thiện Kế hoạch hoạt động năm 2026 của Ban Chỉ đạo; tiếp thu, hoàn thiện, tham mưu triển khai Kế hoạch tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong cả nước. Các Bộ, ngành cần đặc biệt tập trung xử lý các nội dung, phản ánh, kiến nghị chưa được xử lý nhằm xử lý toàn bộ khó khăn, vướng mắc trong năm 2026…

Báo cáo thêm tại Phiên họp, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cho biết, Bộ Tư pháp sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Người đứng đầu Bộ Tư pháp sẽ trực tiếp chỉ đạo công tác rà soát, xử lý vướng mắc pháp luật, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, bảo đảm thực hiện thực chất, không hình thức.

Về kết quả rà soát, xử lý vướng mắc, tính đến hết năm 2025, tỷ lệ xử lý đạt khoảng 69,3% như báo cáo trên. Thời gian tới, Bộ Tư pháp sẽ tách riêng các nội dung thuộc Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của các năm 2026, 2027 - tức là các nội dung chưa đến hạn phải xử lý nhằm phản ánh đúng thực chất nỗ lực của các cơ quan trong năm 2025.

Về ý nghĩa của công tác rà soát, theo Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh, đây không chỉ là việc thống kê đơn thuần mà có vai trò rất quan trọng. Thứ nhất, thông qua rà soát sẽ phát hiện các “điểm nghẽn” trong hệ thống pháp luật để làm “đầu vào” cho việc hoàn thiện thể chế theo tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị. Thứ hai, công tác này góp phần tăng cường tính công khai, minh bạch, khi công khai cả những nội dung người dân, doanh nghiệp kiến nghị mà cơ quan nhà nước giải trình là không vướng mắc, qua đó tạo sự đồng thuận trong xã hội. Thứ ba, qua rà soát từng bước hình thành Cơ sở dữ liệu quốc gia về các điểm nghẽn pháp luật, phục vụ lâu dài cho công tác xây dựng và thi hành pháp luật.

Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cũng cho biết, hiện nay còn khoảng 100 văn bản quy định chi tiết bị nợ đọng. Trong điều kiện chưa kịp ban hành Nghị định, Thông tư hướng dẫn khi Luật đã có hiệu lực, Bộ Tư pháp kiến nghị các Bộ, ngành phải chủ động ban hành văn bản hành chính để công bố, hướng dẫn tạm thời việc thực hiện, tránh để phát sinh khoảng trống pháp lý, bảo đảm việc thi hành Luật được thông suốt, không làm gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước và quyền, lợi ích của người dân, doanh nghiệp.

Tại Phiên họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng lưu ý, những nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng phụ trách cần phải tập trung chỉ đạo xử lý dứt điểm, không chờ đợi, không đùn đẩy. Chỉ những vấn đề thực sự thuộc thẩm quyền của Quốc hội thì mới trình Quốc hội xem xét, quyết định. Tinh thần là trong phạm vi thẩm quyền của Chính phủ thì phải chủ động, quyết liệt tháo gỡ ngay.

Đề cập tình trạng nợ đọng văn bản quy định chi tiết, Phó Thủ tướng phê bình nghiêm túc một số Bộ, ngành còn nợ đọng nhiều văn bản hướng dẫn. Theo Phó Thủ tướng, các Bộ trưởng phải trực tiếp chỉ đạo, tập trung nguồn lực để xử lý dứt điểm tình trạng này, không để kéo dài. Đặc biệt, đối với 12 văn bản hướng dẫn các Luật có hiệu lực từ ngày 1/3 tới đây, các Bộ phải khẩn trương tổ chức soạn thảo, hoàn thiện, bảo đảm ban hành đúng tiến độ. Phó Thủ tướng cũng chỉ đạo Văn phòng Chính phủ rà soát, đẩy nhanh tiến độ xử lý các dự thảo Nghị định đã trình, phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành để sớm hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền ban hành, không để tồn đọng, kéo dài ảnh hưởng đến hiệu lực thi hành của pháp luật.

Tiếp tục tập trung cho công tác xây dựng pháp luật

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá, công tác xây dựng pháp luật, rà soát, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, “điểm nghẽn” về thể chế, pháp luật, cơ chế, chính sách đạt được kết quả nổi bật, nhất là trong năm 2025. Theo đó, tính công khai, minh bạch trong xây dựng được nâng lên; chế độ chính sách cho cán bộ, công chức, viên chức tham gia xây dựng pháp luật được quan tâm, đầu tư thỏa đáng; sự phối hợp giữa Chính phủ với Quốc hội và các cơ quan trong hệ thống chính trị ngày càng chặt chẽ, hiệu quả; xem xét, xử lý khối lượng lớn các phản ánh, kiến nghị.

Cho biết thời gian tới, khối lượng công việc xây dựng, hoàn thiện thể chế pháp luật và rà soát, tổ chức thực hiện xử lý vướng mắc trong hệ thống pháp luật còn rất lớn, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Trưởng ngành, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền tập trung chỉ đạo thực hiện nghiêm Kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Phiên họp chuyên đề của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật đối với kết quả rà soát, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật.

Bộ trưởng, Trưởng ngành, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải đề cao tinh thần chủ động, chịu trách nhiệm toàn diện việc chỉ đạo việc xây dựng, hoàn thiện thể chế của ngành mình, lĩnh vực mình phụ trách; bảo đảm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng, không để tình trạng “luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư”.

Cùng với đó, tiếp tục nghiên cứu, sử dụng kết quả tại báo cáo của Bộ Tư pháp về kết quả xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, “điểm nghẽn” do quy định pháp luật giai đoạn 2020-2025 là nguồn dữ liệu đầu vào phục vụ cho nhiệm vụ xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật trong thời gian tới theo lộ trình đã đề xuất; kịp thời đề xuất đưa vào chương trình lập pháp, trình Quốc hội xem xét, sửa đổi, bổ sung để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Các Bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện kết quả rà soát, bảo đảm xác định chính xác nội dung, thực hiện phương án xử lý và thời gian xử lý đối với những nội dung được xác định là khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật, nhất là liên quan đến chính quyền địa phương 2 cấp và các vướng mắc, khó khăn trong các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo tiếp tục nghiên cứu, chủ động trao đổi việc thực hiện xử lý kết quả rà soát đối với những nội dung đề nghị chuyển cơ quan khác xử lý; rà soát kỹ những nội dung giải trình không có vướng mắc, bất cập, trả lời bằng văn bản tới cơ quan, tổ chức, cá nhân đã kiến nghị; trường hợp cần thiết đối thoại chính sách với các tổ chức, cá nhân để tạo sự đồng thuận, không để kiến nghị kéo dài.

Các Bộ, ngành lưu ý việc thực hiện rà soát kỹ các quy định của pháp luật để phục vụ cho việc xây dựng và hoàn thiện các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết được đưa vào Chương trình lập pháp năm 2026 của Quốc hội; chuẩn bị báo cáo nội dung phục vụ các phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật. Đồng thời, nghiêm túc triển khai hoạt động tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong phạm vi cả nước theo đúng Kế hoạch được giao tại Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật.

Người đứng đầu Chính phủ giao Bộ Tư pháp - Cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện, nâng cấp Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm kết nối, liên thông, kịp thời xử lý, giải quyết các kiến nghị của người dân, doanh nghiệp. Phân công Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng tiếp tục chỉ đạo Bộ Tư pháp, các Bộ, ngành liên quan thực hiện các nhiệm vụ thuộc phạm vi trách nhiệm của Ban Chỉ đạo, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban theo quy định.

Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, phải tiếp tục xác định “thể chế là đột phá của đột phá” để có cách ứng xử phù hợp cả trong lãnh đạo, chỉ đạo; bố trí, huy động nguồn lực con người, cơ sở vật chất và các điều kiện khác cho công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế pháp luật. Phải xác định thể chế, pháp luật vừa là mục tiêu, động lực, nguồn lực cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Thực hiện đột phá về thể chế để chuyển đổi từ điểm nghẽn của điểm nghẽn thành lợi thế cạnh tranh; xoay chuyển tình thế trong huy động nguồn lực phục vụ tăng trưởng 2 con số trong những năm tới đây. Cùng với đó, đổi mới tư duy làm luật từ tập trung quản lý sang kiến tạo, phục vụ; từ bỏ tư duy không quản được thì cấm và phải không biết thì không quản; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, ai làm tốt nhất thì giao.

Với tinh thần “xây dựng luật pháp phục vụ phát triển là cơ bản, chiến lược, lâu dài; phục vụ cho phòng, chống là thường xuyên, quan trọng”, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các Bộ, ngành, cơ quan, thành phố tiếp tục tập trung cho công tác xây dựng pháp luật, rà soát, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, “điểm nghẽn” về thể chế, pháp luật, cơ chế, chính sách với kết quả năm sau tốt hơn năm trước, nhiệm kỳ sau tốt hơn nhiệm kỳ trước, phục vụ Nhân dân, doanh nghiệp tốt hơn, hiệu quả hơn…