Hà Nội: Thu hút vốn FDI chất lượng cao, nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế

Hà Nội: Thu hút vốn FDI chất lượng cao, nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và lãnh đạo TP Hà Nội tặng hoa chúc mừng các doanh nghiệp, nhà đầu tư tiêu biểu tại Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026. Ảnh: H. Trần

Với tinh thần chủ động, khẩn trương và trách nhiệm, Hà Nội đang cụ thể hóa Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài bằng những định hướng, nhiệm vụ và giải pháp đồng bộ. Không dừng lại ở mục tiêu gia tăng quy mô vốn đầu tư, Thủ đô hướng tới thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, gắn với công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế.

Những kết quả tích cực

Ngày 8/6/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, đặt ra những định hướng mới nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính lan tỏa của khu vực kinh tế này trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Đối với Hà Nội, một trong những địa phương đi đầu cả nước về thu hút FDI, việc triển khai Nghị quyết không chỉ là yêu cầu chính trị mà còn là cơ hội quan trọng để đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và định vị lại vị thế của Thủ đô trong mạng lưới đầu tư khu vực và quốc tế.

Thực tiễn hơn 35 năm mở cửa và thu hút đầu tư nước ngoài cho thấy, FDI đã trở thành một trong những nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Hà Nội.

Theo số liệu được Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Xuân Lưu công bố tại Hội nghị triển khai Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW trên địa bàn TP do Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội tổ chức sáng 30/6, lũy kế đến ngày 15/6/2026, Hà Nội thu hút hơn 74,6 tỷ USD vốn FDI với trên 9.200 dự án còn hiệu lực. Riêng giai đoạn 2021-2025, tổng vốn FDI thu hút đạt khoảng 11,3 tỷ USD.

Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã đóng góp tích cực vào tăng trưởng GRDP, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển công nghiệp, mở rộng xuất khẩu, tạo việc làm, tăng thu ngân sách và thúc đẩy hội nhập quốc tế của Thủ đô. Những kết quả này khẳng định vai trò quan trọng của FDI trong quá trình phát triển của Hà Nội, đồng thời tạo nền tảng để TP bước vào giai đoạn thu hút đầu tư với yêu cầu cao hơn.

Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư quốc tế ngày càng gay gắt, những lợi thế truyền thống như quy mô thị trường, vị trí địa lý hay nguồn lao động dồi dào không còn đủ để tạo nên sức hấp dẫn bền vững. Chất lượng dòng vốn, trình độ công nghệ, năng lực quản trị, khả năng chuyển giao tri thức và mức độ liên kết với doanh nghiệp trong nước ngày càng trở thành những tiêu chí quyết định.

Thực tế, chất lượng thu hút FDI của Hà Nội vẫn còn những hạn chế. Tỷ trọng các dự án công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo còn khiêm tốn. Mối liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước chưa thực sự chặt chẽ; tỷ lệ nội địa hóa, chuyển giao công nghệ và giá trị gia tăng tạo ra chưa cao. Cùng với đó là những thách thức về hạ tầng, quỹ đất, chất lượng nguồn nhân lực và yêu cầu bảo vệ môi trường.

Những vấn đề này đặt ra yêu cầu phải thay đổi căn bản tư duy thu hút đầu tư. Thay vì chạy theo số lượng dự án hay quy mô vốn đăng ký, Hà Nội xác định chuyển mạnh sang thu hút có chọn lọc, ưu tiên những dự án có công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao, năng lực quản trị hiện đại, khả năng lan tỏa và đóng góp thiết thực cho nền kinh tế.

Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong định hướng triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW của TP: chuyển từ thu hút vốn đầu tư đơn thuần sang phát triển hệ sinh thái kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao làm nền tảng.

Chuyển từ thu hút vốn sang thu hút công nghệ, tri thức và giá trị gia tăng

Theo dự thảo Kế hoạch hành động, Hà Nội ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, công nghệ xanh, tài chính quốc tế và logistics thông minh.

Đến năm 2030, TP đặt mục tiêu khoảng 80% vốn FDI thu hút mới đến từ các nền kinh tế phát triển; 50% tổng vốn FDI mới tập trung vào lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu phát triển và công nghiệp xanh.

Đồng thời, phấn đấu có khoảng 350 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI; tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành công nghiệp chủ lực đạt từ 45% trở lên và thu hút 10 tập đoàn đa quốc gia đặt trụ sở, văn phòng điều hành, trung tâm R&D hoặc trung tâm đổi mới sáng tạo trên địa bàn.

Những chỉ tiêu này cho thấy Hà Nội không chỉ hướng tới việc trở thành điểm đến của các dòng vốn quốc tế mà còn đặt mục tiêu nâng cao vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu. Điều quan trọng không chỉ là thu hút được những tập đoàn lớn đến đầu tư, mà còn phải tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, tiếp nhận công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và từng bước hình thành những năng lực sản xuất, kinh doanh có giá trị gia tăng cao.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý trong định hướng triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW của Hà Nội là đặt phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao vào vị trí trung tâm của chiến lược thu hút đầu tư.

Tham luận với chủ đề “Giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tạo nền tảng thu hút đầu tư vào lĩnh vực khoa học, công nghệ, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW sáng 30/6, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026 tổ chức ngày 29/6 cho thấy sự quan tâm, kỳ vọng lớn của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong nước và quốc tế đối với TP.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng tham luận tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài do Bộ Chính trị tổ chức. Ảnh: V.Anh
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng tham luận tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài do Bộ Chính trị tổ chức. Ảnh: V.Anh

Sự tham gia, trao đổi và cam kết đồng hành của các tập đoàn, doanh nghiệp công nghệ lớn như NVIDIA, Samsung, FPT, CMC cùng nhiều đối tác trong và ngoài nước là những tín hiệu tích cực đối với triển vọng thu hút đầu tư chất lượng cao của Hà Nội.

Tuy nhiên, từ thực tiễn trao đổi với các nhà đầu tư, TP cũng nhận diện rõ những điểm nghẽn. Doanh nghiệp công nghệ không chỉ quan tâm đến hạ tầng, mặt bằng hay chính sách ưu đãi mà còn đặc biệt chú trọng khả năng tiếp cận nguồn nhân lực chất lượng cao, môi trường nghiên cứu phát triển, sự kết nối với các trường đại học, viện nghiên cứu và khả năng triển khai những mô hình hợp tác mới.

Trong khi đó, khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực công nghệ cao, vẫn còn hiện hữu. Sự liên kết giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp tuy đã có chuyển biến nhưng chưa trở thành cơ chế vận hành thường xuyên, thực chất. Hoạt động thương mại hóa kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh cũng chưa tương xứng với tiềm năng của Thủ đô.

Từ những vấn đề đó, Hà Nội xác định một loạt giải pháp có tính căn cơ để khắc phục những điểm nghẽn này, như phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi; đổi mới hoạt động đào tạo theo nhu cầu doanh nghiệp và các ngành công nghệ tương lai; thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; phát triển hệ sinh thái nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo theo mô hình mạng lưới mở…

Đồng bộ giải pháp, nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô

Để các định hướng trên trở thành hiện thực, TP Hà Nội xác định triển khai đồng bộ 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, từ nâng cao nhận thức, hoàn thiện thể chế đến đổi mới mô hình thu hút FDI, phát triển ngành công nghệ chiến lược, đầu tư hạ tầng, phát triển nhân lực và cải cách hành chính.

Trong đó, cải cách hành chính và chuyển đổi số trong quản lý nhà nước tiếp tục được xem là những điều kiện quan trọng để cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Bởi với các nhà đầu tư quốc tế, chất lượng điều hành, tính minh bạch, khả năng dự báo của chính sách và tốc độ giải quyết thủ tục có ý nghĩa không kém các chính sách ưu đãi.

TP cũng đặt trọng tâm vào đầu tư đồng bộ hạ tầng chiến lược, nâng cấp Khu công nghệ cao Hòa Lạc, hình thành các không gian phát triển mới; tăng cường xúc tiến đầu tư, hợp tác quốc tế và xây dựng thương hiệu đầu tư của Thủ đô. Cùng với đó là tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả hoạt động đầu tư nước ngoài, bảo đảm các dự án được triển khai đúng định hướng, sử dụng hiệu quả nguồn lực và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Từ quyết tâm chính trị đến kế hoạch hành động cụ thể, từ đổi mới tư duy thu hút đầu tư đến xây dựng hệ sinh thái công nghệ và nhân lực, Hà Nội đang đặt nền móng cho một giai đoạn phát triển mới. Trong đó, FDI không chỉ là nguồn lực bổ sung cho tăng trưởng mà phải trở thành động lực thúc đẩy chuyển giao tri thức, nâng cao năng lực nội sinh, hình thành những ngành kinh tế mới và tạo sức bật cho Thủ đô phát triển xanh, thông minh, hiện đại, có khả năng kết nối sâu rộng với khu vực và thế giới.

Tường Minh