Giải pháp quan trọng góp phần bảo đảm an ninh năng lượng

Trước đó, ngày 19/3, Thủ tướng có Chỉ thị 09/CT-TTg tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, phát triển giao thông điện. Và tại Chỉ thị 10, một nội dung quan trọng được nêu rõ là “phát triển điện mặt trời mái nhà”.

Chỉ trong một thời gian rất ngắn, sau khi chiến sự tại Trung Đông nổ ra ảnh hưởng đến nguồn cung dầu thô và LNG (khí tự nhiên hóa lỏng); thị trường năng lượng quốc tế cho thấy tiềm ẩn nhiều rủi ro, tác động trực tiếp đến vận hành của các nhà máy nhiệt điện và Nhà máy điện khí LNG, ảnh hưởng an ninh năng lượng quốc gia. Chính phủ đã nhận định rõ “nếu không kịp thời có giải pháp đồng bộ, quyết liệt, Việt Nam có nguy cơ mất cân đối cung - cầu điện, đặc biệt trong giai đoạn 2026 - 2028”.

Nhiều giải pháp được Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành, tỉnh, thành, tổ chức và người dân thực hiện, đó là tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm nay. Với các tháng nắng nóng cao điểm (tháng 4 đến tháng 7), mục tiêu tiết kiệm điện là 10%. Hệ thống chiếu sáng công cộng phải được vận hành tiết kiệm, điều chỉnh thời gian theo nhu cầu thực tế. Cơ quan chức năng tắt, giảm công suất chiếu sáng tại các khu vực ít nhu cầu, khung giờ cao điểm và sau 23h. Hệ thống chiếu sáng quảng cáo, trang trí ngoài trời phải tắt toàn bộ. Nhà hàng, khách sạn, tổ hợp văn phòng, tòa nhà chung cư tắt hoặc giảm tối thiểu 50% công suất chiếu sáng quảng cáo trang trí ngoài trời vào khung giờ cao điểm buổi tối.

Còn một giải pháp rất quan trọng khác, là phải tận dụng năng lượng từ nắng gió, những đặc điểm trời cho vùng nhiệt đới; phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm, tăng khả năng tự chủ nguồn điện. Chính phủ đặt mục tiêu khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, hoặc phấn đấu tổng công suất phát triển đạt 20% trong giai đoạn 2026 - 2030.

Đã từng có một quãng thời gian điện mặt trời mái nhà là trào lưu phát triển tại một số tỉnh, thành, nhưng do hạn chế về công nghệ, thiếu chính sách khuyến khích hỗ trợ, nên phong trào này đã chậm lại. Nhưng nay trong bối cảnh mới, câu chuyện đã khác. Với chỉ đạo của Chính phủ về việc giao Bộ Tài chính, Bộ Công Thương phối hợp đề xuất giải pháp bố trí nguồn ngân sách nhà nước hỗ trợ, có giải pháp tín dụng ưu đãi người dân lắp điện mặt trời mái nhà và pin lưu trữ; kỳ vọng điện mặt trời mái nhà sẽ phát huy tiềm năng nắng gió, là giải pháp ích nước, lợi nhà, vừa tiết kiệm túi tiền cho người dân, vừa góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.