Đồng Tháp chủ động ứng phó El Nino và khả năng thiếu hụt nguồn nước
Trước dự báo hiện tượng El Nino và nhận định sớm về khả năng thiếu hụt nguồn nước, UBND tỉnh Đồng Tháp vừa yêu cầu các sở, ngành, địa phương chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp ứng phó nhằm hạn chế thấp nhất ảnh hưởng đến sản xuất, sinh hoạt và đời sống người dân.
Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Đồng Tháp, các cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương khẩn trương triển khai thông tin về hiện tượng El Nino và nhận định sớm khả năng thiếu hụt nguồn nước theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đồng thời, tiếp tục thực hiện nghiêm các phương án, chỉ thị của tỉnh về phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2026 và giai đoạn 2026–2027.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, khí tượng thủy văn, tình hình ENSO và nguồn nước để kịp thời tham mưu các giải pháp ứng phó phù hợp. Trên cơ sở dự báo nguồn nước, ngành nông nghiệp sẽ phối hợp với các địa phương rà soát lịch thời vụ, cơ cấu cây trồng, lựa chọn giống phù hợp theo từng khu vực nhằm giảm thiểu thiệt hại do khô hạn và xâm nhập mặn.
Đặc biệt, tỉnh yêu cầu tăng cường hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cây trồng, nhất là cây ăn trái tại những vùng có nguy cơ thiếu nước hoặc chịu ảnh hưởng của xâm nhập mặn. Đây là nhóm cây trồng có giá trị kinh tế cao, đóng vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp của địa phương.
Các ngành chức năng cần đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân sử dụng nước tiết kiệm, chủ động trữ nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Việc kiểm soát lấy nước trong thời gian cao điểm xâm nhập mặn sẽ được thực hiện chặt chẽ, đồng thời linh hoạt điều chỉnh phương án cấp nước phù hợp với tình hình thực tế để bảo đảm nhu cầu thiết yếu của người dân.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Đồng Tháp nhấn mạnh là đẩy nhanh tiến độ nạo vét hệ thống kênh, mương, rạch nhằm nâng cao khả năng tạo nguồn, tích trữ nước ngọt phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh trong mùa khô. Các địa phương cũng được yêu cầu rà soát, khoanh vùng khu vực có nguy cơ thiếu nước, chủ động bố trí nguồn lực sửa chữa, nâng cấp công trình cấp nước để bảo đảm ổn định nguồn cung.
Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Tháp tăng cường phối hợp với Trung tâm Khí tượng quốc gia theo dõi, cập nhật kịp thời các bản tin dự báo, cảnh báo và nhận định về diễn biến thời tiết, hiện tượng ENSO, El Nino nhằm phục vụ công tác phòng ngừa, ứng phó thiên tai.
Đối với công tác thủy lợi, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiền Giang tổ chức rà soát, duy tu, bảo dưỡng các công trình ngăn mặn, trữ ngọt; phối hợp với địa phương xây dựng phương án điều tiết, phân phối nguồn nước hợp lý, ưu tiên phục vụ nhu cầu sinh hoạt và sản xuất thiết yếu.
Theo nhận định, nguy cơ thiếu hụt nguồn nước trong bối cảnh El Nino có thể ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Vì vậy, việc chủ động ứng phó từ sớm được xem là giải pháp quan trọng giúp Đồng Tháp giảm thiểu thiệt hại, bảo đảm ổn định sản xuất và đời sống dân sinh trong thời gian tới.
Theo dữ liệu quan trắc và các mô hình dự báo khí hậu cho thấy hệ thống ENSO đang chuyển pha từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino trong khoảng thời gian từ tháng 6/2026 - 8/2026 với xác suất từ 80 - 90%, sau đó tiếp tục phát triển và có khả năng đạt cường độ từ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026; trong đó, không loại trừ khả năng xuất hiện El Nino rất mạnh (xác suất khoảng 20 - 25%) trong giai đoạn từ tháng 10/2026 - 12/2026 và có thể kéo dài sang năm 2027.
Dự báo lượng mưa có khả năng thiếu hụt ngay trong các tháng mùa khô năm 2026, đặc biệt giai đoạn từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, với mức giảm phổ biến 25 - 50%. Đồng thời, mùa mưa có khả năng kết thúc sớm.
Nguồn nước trên các lưu vực sông có khả năng tiếp tục suy giảm; các hồ chứa lớn, đặc biệt trên hệ thống sông Đà tổng lượng dòng chảy từ tháng 5-7/2026 có khả năng thiếu hụt từ 10-25% so với TBNN, nguy cơ cao xảy ra thiếu hụt nguồn nước do lượng dòng chảy từ ngoài lãnh thổ giảm kết hợp với thiếu hụt mưa trong nước, tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến cấp nước hạ du và an ninh năng lượng.
Nguy cơ cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn, đặc biệt ở khu vực Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026 - 2027, đồng thời tình trạng thiếu nước có thể xảy ra trên phạm vi rộng trong những tháng đầu năm 2027.
Đáng lưu ý, trong các kỳ El Nino, mặc dù tổng lượng mưa giảm, vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa lớn cục bộ, mưa cực đoan trong thời gian ngắn gây lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị. Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, song cần đề phòng các cơn bão mạnh, quỹ đạo phức tạp, khó dự báo và gây tác động lớn trong thời gian ngắn
(Theo Công văn số 3764/BNNMT-KTTV ngày 17/4/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường)