Doanh nghiệp Việt làm vận tải biển quốc tế thua ngay trên 'sân nhà'?

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam đang thua trên “sân nhà” khi khả năng cạnh tranh yếu. Dịch vụ vận tải quốc tế đa số đều thuộc về doanh nghiệp nước ngoài.
Margrethe Maersk - tàu container lớn nhất thế giới dỡ hàng container tại cảng Cái Mép. Margrethe Maersk - tàu container lớn nhất thế giới dỡ hàng container tại cảng Cái Mép.

Thiếu tài chính, kinh nghiệm

Theo các chuyên gia hàng hải, Việt Nam có vị trí địa lý rất thuận lợi để trung chuyển hàng hóa quốc tế thông qua vận tải biển. Tuy nhiên, sức cạnh tranh của các doanh nghiệp (DN) tàu biển hiện nay rất yếu, thiếu cả tài chính lẫn kinh nghiệm nên gần như “nhường” phần lớn lĩnh vực vận tải biển quốc tế “béo bở” cho DN ngoại.

Ông Trần Tuấn Hải - Trưởng ban Truyền thông Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) cho biết, dù vận tải biển có ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, nhưng từ quý IV/2020, cả thị trường vận tải biển trong nước và quốc tế đều sôi động, đặc biệt là thị trường vận tải container. Nhưng điều đáng nói là các DN vận tải biển Việt Nam ít được hưởng lợi. Năng lực các DN vận tải biển nước ta để thực hiện các tuyến vận tải đến các nước châu Âu, Bắc Mỹ là rất hạn chế.

Theo ông Hải, việc mở các tuyến vận tải biển đi thẳng tới Hoa Kỳ, châu Âu luôn là khát vọng rất lớn đối với các DN hàng hải trong nước. Tuy nhiên, đây thực sự là một thách thức với các hãng tàu nội. Theo tính toán, hiện giá một cặp tàu container có sức chở khoảng 10.000 TEU để khai thác hiệu quả các tuyến vượt đại dương lên tới 300 - 400 triệu USD.

Đây là con số rất lớn đối với các hãng tàu Việt trong bối cảnh các đơn vị này đang phải chật vật tái cơ cấu đội tàu vốn chủ yếu là tàu hàng rời, tuổi cao, khai thác kém hiệu quả. Ngay cả khi giải quyết được bài toán tài chính, các hãng tàu nội cũng thiếu kinh nghiệm, năng lực quản trị, công nghệ khi gia nhập thị trường vận tải quốc tế.

Cũng theo đại diện VIMC, thị trường hiện tại có những hãng tàu với lịch sử hàng trăm năm liên minh với nhau nên sẽ rất khó đối với các DN mới. Chưa kể, vận chuyển tàu quốc tế đến các nước để đạt hiệu quả kinh doanh thì chủ hãng tàu phải có văn phòng đại lý hoạt động tại nước sở tại, xây dựng hệ thống phân phối, kho bãi ở nước ngoài với chi phí lên đến cả tỷ USD.

Hiện nay, tại Việt Nam, VIMC là đơn vị vận tải biển hàng đầu, đang sở hữu đội tàu có tổng trọng tải gần 1,5 triệu tấn. Tuy nhiên, do đội tàu container của VIMC có sức chở nhỏ, nên chỉ thực hiện các tuyến vận tải đi các nước trong khu vực như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, hoặc thực hiện gom container (feeder) cho các hãng tàu mẹ nước ngoài nên hiệu quả kinh tế không cao.

Trong khi đó, các tuyến vận tải container tăng trưởng mạnh và thu lợi nhiều nhất trong thời gian vừa qua đều là các tuyến vận tải đường dài từ cụm cảng Cái Mép - Thị Vải đi châu Âu hoặc Bắc Mỹ.

Đội tàu quá nhỏ

Theo đại diện VIMC, vài năm trước, các đội tàu container Việt Nam có tham gia gom hàng từ các cảng trong nước cho các hãng tàu lớn nước ngoài đi châu Âu, Bắc Mỹ từ Hồng Kông (Trung Quốc), Singapore.

Tuy nhiên, sau khi đầu tư nâng cấp hạ tầng cảng biển, luồng tuyến, nhiều hãng tàu nước ngoài đã đưa các tàu mẹ siêu lớn vào lấy hàng tại Cái Mép, Lạch Huyện. Điều này có lợi cho các DN ngoại, nhưng khiến các đội tàu trong nước mất đi “miếng bánh” vốn thị phần đã ít ỏi.

Theo đại diện Cục Hàng hải Việt Nam, sự hụt hơi của các DN vận tải biển nội trong cuộc đua giành thị phần vận chuyển container xuất khẩu đã diễn ra từ lâu và ngày một trầm trọng. Đơn vị này cho biết thêm, trong khi vận tải biển đang theo xu hướng container hóa thì tính đến cuối quý I/2021, đội tàu container Việt Nam chỉ có 38 tàu thuộc sở hữu của 9 DN vận tải biển (chiếm 3,6% đội tàu cả nước).

Trong đó, đa số các tàu đều có trọng tải nhỏ, sức chở trung bình khoảng 800 TEU/tàu. Trong khi tàu quốc tế đang khai thác tuyến vận tải từ Cái Mép - Thị Vải đi Hoa Kỳ đã có trọng tải lên tới 18.340 TEU, bằng cả sức chở một nửa đội tàu container Việt Nam. Do quy mô nhỏ nên các tàu container Việt Nam chỉ khai thác thị trường nội địa, một số tàu kết hợp vận tải nội địa và vận tải hàng hóa feeder khu vực Đông Nam Á, “nhường” hầu hết địa bàn cho các hãng tàu nước ngoài.

Theo ông Bùi Văn Trung- Tổng Thư ký Hiệp hội Chủ tàu Việt Nam, cần có cơ chế chính sách cho DN vay ưu đãi tài chính với lãi suất thấp, tạo điều kiện để DN vận tải biển Việt Nam lớn mạnh, dần dần tiếp cận thị trường quốc tế.

Một tàu ngoại bằng… nửa đội tàu Việt Nam

Đa số các tàu của DN trong nước đều có trọng tải nhỏ, sức chở trung bình khoảng 800 TEU/tàu. Trong khi đó, tàu quốc tế đang khai thác tuyến vận tải từ Cái Mép - Thị Vải đi Hoa Kỳ có trọng tải lên tới 18.340 TEU, bằng cả sức chở một nửa đội tàu container Việt Nam. Do quy mô nhỏ nên phần lớn tàu container Việt Nam chỉ khai thác thị trường nội địa.

Minh Hữu
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Doanh nghiệp phải thích ứng, không được “ngủ đông”

Chuyển đổi số đã trở thành con đường sống của doanh nghiệp trong bối cảnh dịch bệnh.
(PLVN) -  “Dịch càng phức tạp, doanh nghiệp càng phải tìm giải pháp thích ứng chứ không phải “ngủ đông” bởi vì chúng ta không biết bao giờ COVID-19 mới kết thúc” - ông Nguyễn Bình Minh, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) đã đưa ra lời khuyên cho doanh nghiệp.

Nhu cầu thủy sản của EU hồi phục, cơ hội cho Doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu

Trong các mặt hàng thuỷ sản, xuất khẩu tôm sang EU tăng trưởng mạnh.
(PLVN) - Theo Bộ Công Thương, trong những tháng cuối năm 2021, nhu cầu tiêu thụ thủy sản tại EU đang có xu hướng hồi phục trở lại cộng với những ưu đãi đặc biệt về thuế quan từ Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu-Việt Nam (EVFTA) sẽ tiếp tục tạo thuận lợi cho các sản phẩm thủy sản của Việt Nam tăng thêm tính cạnh tranh tại thị trường EU.

Hạt tiêu Việt Nam ghi dấu trên 'bản đồ gia vị' thế giới

Trong số các loại gia vị của Việt Nam, hạt tiêu là loại gia vị đã rất nổi tiếng trên thị trường thế giới và chiếm tỉ trọng kim ngạch xuất khẩu cao nhất.
(PLVN) - Tác động của đợt dịch COVID-19 lần thứ 4 khiến xuất khẩu hạt tiêu giảm mạnh trong tháng 8/2021. Tuy nhiên, giá xuất khẩu bình quân hạt tiêu của Việt Nam trong tháng 8/2021 đã đạt 3.736 USD/tấn. Đây là mức giá cao nhất của hạt tiêu xuất khẩu từ tháng 1/2018. Mức giá này đã tăng 3,4% so với tháng 7/2021 và tăng mạnh 49,4% so với tháng 8 năm ngoái.

Mỹ điều tra chống lẩn tránh thuế và chống trợ cấp với pin năng lượng mặt trời Việt Nam

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) cho biết vừa nhận được thông tin về việc ngành sản xuất pin năng lượng mặt trời của Hoa Kỳ đã nộp hồ sơ tới Bộ Thương mại Hoa Kỳ đề nghị điều tra chống lẩn tránh biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với pin năng lượng mặt trời có xuất xứ từ Việt Nam, Malaysia và Thái Lan.

Nguy cơ đứt gãy chuỗi sản xuất, hơn 50% nhà máy cá tra dừng hoạt động

Hiện có tới 50% doanh nghiệp tại một số vùng trọng điểm phải đóng cửa.
(PLVN) - Theo Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), hiện nay đã có tới trên 50% nhà máy chế biến cá tra tại ĐBSCL và nhà máy chế biến thủy sản ở miền Đông TP HCM đóng cửa. 100% DN khảo sát cho rằng, “3 tại chỗ” chỉ là phương án cầm cự khi nguy cơ đổ vỡ toàn chuỗi sản xuất đang rất rõ.