Đề xuất Chương trình quốc gia về tăng năng suất lao động

Mặc dù năng suất lao động ở Việt Nam đã được cải thiện nhưng vẫn còn ở mức thấp. (Ảnh minh họa)
Mặc dù năng suất lao động ở Việt Nam đã được cải thiện nhưng vẫn còn ở mức thấp. (Ảnh minh họa)
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Mặc dù có sự cải thiện đáng kể, song Việt Nam vẫn là nước có mức năng suất lao động thấp và khoảng cách khá xa so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Các chuyên gia của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương vừa đề xuất xây dựng Chương trình quốc gia về tăng năng suất lao động.

Yếu tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng bền vững

Phát biểu tại Hội thảo “Thúc đẩy năng suất lao động (NSLĐ) cho tăng trưởng bền vững ở Việt Nam” do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức với sự hỗ trợ của Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) mới đây, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Trần Quốc Phương cho rằng, sau hơn 35 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận trong phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH). Ngay cả trong thời kỳ khó khăn do dịch COVID-19, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng dương.

Theo Thứ trưởng, quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng theo hướng cải thiện chất lượng tăng trưởng. Cụ thể, tăng trưởng kinh tế đã giảm dần sự phụ thuộc vào khai thác tài nguyên thiên nhiên, xuất khẩu thô, lao động nhân công giá rẻ và mở rộng tín dụng, từng bước chuyển sang dựa vào ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo (ĐMST). Đáng chú ý, ở Việt Nam, thành quả tăng trưởng kinh tế đã đi đôi với công bằng thay vì phải đánh đổi công bằng để tăng trưởng nhanh.

Những thành công trong quá khứ đã thúc đẩy Việt Nam hướng tới các mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống cao hơn. Việt Nam cũng xác định các trụ cột chính để hiện thực hóa khát vọng vươn cao, trong đó, nhấn mạnh duy trì tăng trưởng cao dựa trên thúc đẩy NSLĐ, nuôi dưỡng nền kinh tế ĐMST, để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế gắn với độc lập, tự chủ.

“Với những yêu cầu đó, tăng NSLĐ là yếu tố quan trọng đối với thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong dài hạn và là điều kiện tiên quyết để giúp Việt Nam thu hẹp trình độ phát triển với các nước trong khu vực, hướng tới mục tiêu là nước phát triển với thu nhập cao vào 2045” - Thứ trưởng Phương nhấn mạnh.

Tháo gỡ “điểm nghẽn”

Báo cáo của CIEM cho thấy, ở cấp độ tổng thể nền kinh tế, NSLĐ của Việt Nam có sự cải thiện đáng kể, tăng 2,5 lần, từ 70,3 triệu đồng/lao động năm 2011 lên 171,8 triệu đồng/lao động năm 2021. Tốc độ tăng trưởng NSLĐ trong 10 năm 2011 - 2020 đạt 6,0%, trong đó, giai đoạn 2011 - 2015 đạt 5,5% và giai đoạn 2016 - 2020 đạt 6,4% (vượt mục tiêu kế hoạch đề ra là 5,0%).

“Tuy vậy, NSLĐ của Việt Nam vẫn thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực và chênh lệch có xu hướng gia tăng…” - TS Đặng Đức Anh, Phó Viện trưởng CIEM nhấn mạnh, đồng thời cho rằng, trong khu vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, mặc dù NSLĐ thấp nhưng tốc độ tăng tương đối cao do quá trình chuyển dịch cơ cấu.

Trong khi đó, NSLĐ của khu vực công nghiệp - xây dựng thấp và không ổn định, chủ yếu do tham gia ở phân khúc giá trị gia tăng thấp và sử dụng nhiều lao động, chưa thể hiện vai trò dẫn dắt và thúc đẩy tăng trưởng. NSLĐ của khu vực dịch vụ vẫn theo xu hướng tăng nhưng thiếu ổn định và dựa nhiều vào các ngành dịch vụ truyền thống.

Theo vùng kinh tế trọng điểm, NSLĐ không đồng đều, tập trung ở một số thành phố lớn (Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu,...) và chủ yếu ở hai vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và phía Nam.

Đáng lưu ý, tốc độ tăng NSLĐ có xu hướng giảm dần, các địa phương “dẫn dắt” trong vùng chưa phát huy hết vai trò lan tỏa, chưa đóng vai trò thúc đẩy và lôi kéo tăng trưởng của vùng. NSLĐ của khu vực DN đạt 309,9 triệu đồng/lao động năm 2020, tăng 93,1% so với năm 2011; mức chênh lệch NSLĐ giữa các loại hình DN ngày càng tăng.

Theo nhóm nghiên cứu của CIEM, những rào cản chính đối với DN trong thúc đẩy NSLĐ bao gồm: Sự bất định khi đầu tư vào công nghệ; Năng lực đổi mới phản ánh qua chất lượng quản lý còn yếu kém; Lực lượng lao động thiếu những kỹ năng cần thiết; Thiếu nguồn vốn đầu tư.

Từ thực tế đó, Hội thảo thống nhất và nhận định việc xây dựng Chương trình quốc gia về tăng NSLĐ (Chương trình) là một nhiệm vụ quan trọng, vừa có ý nghĩa thời sự nhằm sớm thúc đẩy phục hồi và phát triển KT-XH nhanh và bền vững, vừa là trọng tâm chiến lược nhằm góp phần cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh tế và giúp Việt Nam “bắt kịp, tiến cùng và vượt lên” các quốc gia trong khu vực.

Theo đó, Chương trình hướng tới mục tiêu coi NSLĐ là động lực, nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững; trên cơ sở tận dụng hiệu quả các cơ hội của CMCN4.0, chuyển đổi số và thông qua thúc đẩy liên kết vùng và phát triển vùng; từ đó góp phần gia tăng khả năng cạnh tranh, mức độ độc lập, tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế.

Chương trình dự kiến đặt ra một số chỉ tiêu như: Tốc độ tăng NSLĐ bình quân từ 6,5 - 7,0%/năm; Tốc độ tăng NSLĐ của các vùng kinh tế trọng điểm và 05 thành phố lớn cao hơn trung bình cả nước; Nâng cao tỷ trọng đóng góp của KHCN, ĐMST vào tăng trưởng; Phấn đấu nằm trong nhóm hàng đầu của ASEAN về tốc độ tăng NSLĐ vào năm 2030; Và Năng lực ĐMST (của WIPO) thuộc nhóm 40 nước đứng đầu; Chính phủ điện tử (của Liên Hợp quốc) thuộc nhóm 60 nước đứng đầu.

Tin cùng chuyên mục

Năm 2023, Diễn đàn 970 có kế hoạch kết nối cung - cầu đối với thị trường nước ngoài.

Diễn đàn kết nối tiêu thụ nông sản 970: Tăng cường tìm kiếm, mở rộng thị trường

(PLVN) -  Từ mục đích ban đầu là thông tin kết nối cung - cầu nông sản trong bối cảnh thị trường bị đứt gãy do dịch COVID-19, sau hơn 2 năm hoạt động, hoạt động của Diễn đàn kết nối tiêu thụ nông sản 970 đã vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu và được kỳ vọng tiếp tục mở rộng về quy mô, chất lượng hoạt động.

Đọc thêm

Đề xuất 'nóng' của Bộ Công Thương về điều kiện rút giấy phép kinh doanh xăng dầu

Đề xuất 'nóng' của Bộ Công Thương về điều kiện rút giấy phép kinh doanh xăng dầu
(PLVN) - Vào giai đoạn “dầu sôi lửa bỏng” của thị trường xăng dầu năm 2022, Bộ Công Thương có quyết định thu hồi giấy phép của 11 thương nhân đầu mối do các lỗi vi phạm hành chính. Quyết định này đã bị cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia kinh tế phản đối mạnh mẽ và Bộ buộc phải tạm dừng việc thu hồi giấy phép. Cũng từ sự việc này, Bộ Công Thương đã đưa ra đề xuất sửa đổi điều kiện thu hồi giấy phép kinh doanh đối với thương nhân đầu mối và phân phối…

Thu nội địa tăng 4,4% trong tháng đầu tiên

Trong tháng 1/2023, thu từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ước đạt 14,1%.
(PLVN) - Theo số liệu ước thu ngân sách nhà nước (NSNN) Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ, tổng thu NSNN lũy kế 01 tháng đầu năm năm 2023 do cơ quan thuế quản lý ước đạt 165.700 tỷ đồng, đạt 12,1% so với dự toán pháp lệnh, bằng 104,4% so với cùng kỳ năm 2022.

Thị trường xuất khẩu sẽ khốc liệt hơn

Dự báo tình hình xuất khẩu năm 2023 sẽ có nhiều khốc liệt. (Ảnh minh họa)
(PLVN) -  Năm 2022, bất chấp những khó khăn của kinh tế thế giới, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam vẫn đạt mức tăng trưởng cao. Nhưng thị trường xuất khẩu năm 2023 được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn.

Nhà nước không quản lý tiền công đức, tài trợ

Tiền công đức, tài trợ phải được gửi vào kho bạc hoặc ngân hàng.
(PLVN) - Bộ Tài chính khẳng định các cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo tự quyết định và chịu trách nhiệm về tiếp nhận, quản lý, sử dụng tiền công đức, tài trợ cho việc bảo vệ, phát huy giá trị di tích và hoạt động lễ hội, bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật...

Động lực bứt phá của ngành ngân hàng phải đến từ chuyển đổi số

Động lực bứt phá của ngành ngân hàng phải đến từ chuyển đổi số
Là chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm, chuyển đổi số đã trở thành mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển của các ngân hàng kể từ khi đại dịch bùng phát đến nay. Đứng trước những thách thức chưa từng có, ngành ngân hàng buộc phải thay đổi lộ trình chuyển đổi số nếu không muốn bị tụt lại phía sau.

Làm giàu từ lá trầu không

Làm giàu từ lá trầu không
(PLVN) - Dịp năm mới, khi nhu cầu thờ cúng của người dân tăng cao thì các hộ dân trồng trầu không ở Nghệ An lại tất bật cho mùa thu hoạch. Có những hộ, mỗi ngày thu về cả triệu đồng.

Năm 2023 - Trái cây Việt rộng đường vào các thị trường lớn

Năm 2023 - Trái cây Việt rộng đường vào các thị trường lớn
Năm 2022 là một năm thắng lợi của công tác mở cửa thị trường nông sản, nhất là đối với trái cây. Nhiều loại trái cây Việt đã được các thị trường khó tính như Nhật Bản, Mỹ chấp nhận... báo hiệu cho sự lạc quan cho xuất khẩu trái cây trong năm mới Quý Mão 2023.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan: 'Thay đổi cách tiếp cận chúng ta sẽ thay đổi một quá trình…'

Bộ trưởng Lê Minh Hoan
(PLVN) -  Năm 2022, vượt qua rất nhiều biến động của thị trường thế giới, xuất khẩu nông, lâm, thuỷ sản đã cán đích ngoạn mục. Không đề cập đến những con số cụ thể, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan hào hứng chia sẻ về những điều “không thể hiện được qua những con số”. Ông quả quyết, chỉ cần thay đổi cách tiếp cận chúng ta sẽ thay đổi một quá trình…

Vị thế mới của ngành công nghiệp điện tử Việt Nam

Ảnh minh họa
(PLVN) - Ngành công nghiệp điện tử Việt Nam đã có một vị thế khá lớn khi lọt vào Top 15 quốc gia xuất khẩu điện tử lớn nhất thế giới và liên tục dẫn đầu giá trị trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam. Hiện “con đường gia công” của ngành điện tử còn khá nhiều chông gai nhưng đã có những tín hiệu cho thấy giá trị nội địa đang gia tăng…

Chuyện khởi nghiệp của những 'kỳ lân' tuổi Mão

Vũ Gia Luyện (bên trái) nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ năm 2021.
(PLVN) -  Họ đều là những người trẻ, từ bỏ các mức lương “ngất ngưởng” để quyết tâm khởi nghiệp. Con đường đến với danh xưng “kỳ lân” có lẽ cũng còn dài, nhưng chắc chắn, với sự quyết tâm, đam mê và mong muốn cống hiến, họ - những “kỳ lân” tuổi Mão đã và sẽ có những dấu ấn của riêng mình trong làng khởi nghiệp Việt Nam…