Đào tạo nhân lực bán dẫn: Bước đi chủ động từ cơ sở giáo dục nghề nghiệp
PLM - Việt Nam đang bước vào cuộc đua bán dẫn toàn cầu với những khó khăn thực tại: thiếu hụt nhân lực thực hành. Chủ trương, nghị quyết đã có, nhưng để hiện thực hóa những mục tiêu vĩ mô đó thành dây chuyền sản xuất cụ thể, nền kinh tế cần những bàn tay thạo việc. Buổi làm việc giữa Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội và Đại học Bang Arizona chiều 11/5 vừa qua đã mang một thông điệp rõ ràng. Đó là bước đi tiên phong để giải quyết những khó khăn này, đưa giáo dục nghề nghiệp trở thành lực lượng chủ lực trong chiến lược công nghệ quốc gia.
Sự kiện Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội (HHT) làm việc với Đại học Bang Arizona (ASU) vào chiều ngày 11/5 khi chúng ta nhìn vào chiều sâu của nội dung trao đổi, đây là một bước đi thực chất để giải quyết điểm nghẽn lớn nhất của nền kinh tế Việt Nam hiện nay đó là đào tạo nhân lực cho ngành công nghiệp bán dẫn.
Cái bắt tay giữa một cơ sở giáo dục nghề nghiệp hàng đầu Thủ đô với một đại học danh tiếng của Hoa Kỳ cho thấy một tư duy quản trị mới. Đó là tư duy không chờ đợi, mà chủ động tìm đến những chuẩn mực cao nhất để tự nâng tầm mình lên, nhằm đáp ứng một cuộc chơi mang tính toàn cầu.
Từ chiến lược trên giấy đến hành động thực tế
Lâu nay, chúng ta nói nhiều về Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị hay Quyết định 1017 của Thủ tướng Chính phủ về phát triển nguồn nhân lực bán dẫn. Đó là những định hướng mang tính tầm vóc, xác lập vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị công nghệ thế giới. Tuy nhiên, để những con số và mục tiêu đó trở thành hiện thực, cần những thực thể đủ năng lực thực thi.
HHT đang chứng minh họ chính là thực thể đó. Việc Hiệu trưởng nhà trường - NGƯT. TS Phạm Xuân Khánh dẫn dắt câu chuyện từ những quyết sách của Trung ương đến kế hoạch cụ thể của nhà trường cho thấy một sự đồng bộ về nhận thức. HHT không còn nhìn mình trong cái áo chật hẹp của một trường nghề truyền thống. Họ đang chuẩn bị cho một cuộc lột xác để trở thành Học viện Công nghệ cao Hà Nội, đóng vai trò hạt nhân trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô.
Sự lựa chọn ASU làm đối tác chiến lược là một quyết định sắc sảo. ASU không chỉ mạnh về lý thuyết, mà còn là đơn vị hàng đầu trong việc kết nối nghiên cứu ứng dụng với thực tiễn sản xuất. Khi HHT tiếp cận mô hình này, nghĩa là họ đang rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của những tập đoàn như Samsung, Viettel hay FPT.
Xây dựng hạ tầng cho tương lai
Ngành bán dẫn là một ngành công nghiệp đặc thù, nơi mà sự sai lệch dù nhỏ cũng không được chấp nhận. Vì vậy, đào tạo nhân lực cho ngành này không thể chỉ dùng bảng đen và phấn trắng. Nó đòi hỏi một hạ tầng kỹ thuật hiện đại và một không gian đủ lớn để thực hành.
Kế hoạch mở rộng diện tích từ 31ha lên gần 70ha cùng mục tiêu đào tạo 18.000 sinh viên vào năm 2030 của HHT là một con số rõ nét. Nó thể hiện tầm nhìn dài hạn và sự chuẩn bị kỹ lưỡng về quy mô. Nhưng đáng chú ý hơn cả là chi tiết nhà trường đã quy hoạch sẵn khu vực dành riêng cho ASU và sẵn sàng tuyển sinh ngay từ năm 2027.
Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và các trung tâm nghiên cứu phát triển, việc HHT tự đặt mình vào vị trí một mắt xích trong hệ sinh thái này là hướng đi đúng đắn. Một trung tâm sản xuất công nghệ cao không thể vận hành nếu thiếu đội ngũ kỹ sư thực hành và kỹ thuật viên lành nghề. HHT đang đảm nhận phần gốc rễ của quá trình đó.
Thay đổi định kiến về giáo dục nghề nghiệp
Có một thực tế là lâu nay, giáo dục nghề nghiệp vẫn thường bị coi là lựa chọn thứ yếu, là nơi đào tạo lao động chân tay. Nhưng nhìn vào cách HHT đang làm, định kiến này cần phải thay đổi.
Khi trường nghề tham gia vào những lĩnh vực cốt lõi của nền kinh tế tương lai như bán dẫn và công nghệ cao, nó đã trở thành một phần của hạ tầng phát triển quốc gia. Đây không còn là câu chuyện dạy một cái nghề để kiếm sống, mà là câu chuyện hình thành năng lực công nghệ cho một quốc gia.
Sự dịch chuyển mạnh mẽ của Cao đẳng thực hành
Buổi làm việc giữa HHT và Đại học Bang Arizona là một tín hiệu vui. Nó cho thấy sự dịch chuyển mạnh mẽ của giáo dục nghề nghiệp ở Việt Nam. Chúng ta không còn tự bằng lòng với những gì đang có, mà đang nỗ lực vươn tới những tiêu chuẩn cao nhất của thế giới.
Giải bài toán nhân lực cho ngành công nghiệp tỷ đô không thể làm trong một sớm một chiều. Nó đòi hỏi sự kiên trì, nguồn lực lớn và trên hết là một tư duy dám nghĩ dám làm. Với những gì HHT đang triển khai, chúng ta có quyền kỳ vọng vào một thế hệ kỹ sư thực hành mới, những người sẽ cầm lái con tàu công nghệ của Việt Nam ra biển lớn.
Sự liên kết này không chỉ là một sự kiện thời sự đơn thuần, nó là sự khởi đầu cho một chương mới của giáo dục công nghệ tại Thủ đô. Khi giáo dục nghề nghiệp bước vào tâm điểm của chiến lược phát triển quốc gia, đó là lúc chúng ta bắt đầu nhìn thấy hình hài của một nền kinh tế dựa trên tri thức và công nghệ thực thụ.