Chung tay chăm sóc sức khỏe cộng đồng và bảo tồn y học dân tộc

Liên kết liên ngành vì sức khỏe nhân dân

Phát biểu khai mạc Hội nghị, TTND.PGS.TS. Đậu Xuân Cảnh - Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam nhấn mạnh mục tiêu trao đổi, thảo luận phương án phối hợp toàn diện nhằm phát triển Đông y, hướng tới phục vụ hội viên và chăm sóc sức khỏe cộng đồng ở góc độ nhân dân chủ động và các dịch vụ y tế chính thống.

Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam bày tỏ mong muốn được phát huy năng lực chăm sóc sức khỏe cho thế hệ cựu thanh niên xung phong đi trước, cũng như nồng nhiệt chào đón sự hợp tác về công nghệ, quản trị từ khối y tế tư nhân và các hội bạn.

Sự kiện không đơn thuần là một buổi họp chuyên môn, mà hướng tới kết nối sâu sắc các thế mạnh đặc thù của 5 đơn vị: Hội Đông y Việt Nam, Hội Hành nghề Y tư nhân Việt Nam, Hội Tự động hóa Việt Nam, Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam và Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển Văn hóa dân tộc.

Phát biểu tại Hội nghị, GS.TS. Phan Văn Tường - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Hành nghề Y tư nhân Việt Nam cho biết, mạng lưới y tế ngoài công lập hiện phát triển rất mạnh mẽ với hơn 200 cơ sở hành nghề chuyên khoa cùng sự tham gia của Viện Phát triển Y tế. Khối y tế tư nhân đóng vai trò quan trọng trong việc tư vấn các dịch vụ chuẩn hóa cho người dân giữa bối cảnh thị trường có quá nhiều thông tin khác nhau.

Vừa qua, Hội đã ký kết với Bộ Y tế - Trung tâm Thầy thuốc Quốc gia về đào tạo chuyển đổi số cho Y tế tư nhân toàn quốc, bao gồm bệnh án điện tử, phòng dược và kết nối quản trị tuyến tỉnh. Thời gian tới, Hội mong muốn củng cố mạnh mẽ hơn nữa mạng lưới Sở Y tế và các cơ sở tại Hà Nội.

Việc kết hợp Đông - Tây y là xu thế tất yếu

Đánh giá về xu hướng phát triển, GS.TS. Nguyễn Văn Năm - Chủ tịch CLB Doanh nghiệp Hành nghề y tư nhân Việt Nam nêu thực tế Đông y thế giới (ví dụ Trung Quốc) đang chuyển mình mạnh mẽ, áp dụng các tiến bộ công nghệ không khác gì Tây y. Ông đặt ra bài toán làm thế nào để Đông y Việt Nam mạnh lên bằng cách kết hợp với các nhà khoa học, thế giới sinh học, đặc biệt khi nhận được sự quan tâm lớn từ các đối tác quốc tế như CHLB Đức.

Về góc độ chuyên môn điều trị, BSCK2. Trịnh Đình Cần và TS.DS. Phùng Tuấn Giang chia sẻ việc kết hợp Đông - Tây y là xu thế tất yếu. Y học hiện đại không thể phủ nhận sức mạnh của Đông y khi phối hợp đúng cách; đôi khi chỉ cần 5 - 6 vị phối hợp đã đem lại tác dụng chữa lành mà Tây y khó thay thế độc lập.

Hiện tại, đơn vị nắm giữ và nghiên cứu sâu trên 200 bài thuốc hỗ trợ phát triển điều trị ung thư. Các đại biểu nhấn mạnh tinh thần của Chính phủ về Chương trình quốc gia phát triển y học cổ truyền và định hướng “Y học chữa lành”, đồng thời khẳng định: “Dân tộc nào giữ được văn hóa thì mới phát triển bền vững được”.

Ông Ngô Văn Tuyến - Ủy viên Thường trực Đoàn Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong (TNXP) Việt Nam cho biết, hoạt động trọng tâm của Hội là chăm lo đời sống, giải quyết chế độ chính sách và vận động xã hội hóa để giúp đỡ hội viên làm kinh tế, chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, khó khăn hiện tại là nhiều cựu TNXP sau năm 1975 vẫn chưa có thẻ BHYT; việc khám chữa bệnh lưu động cũng gặp khó khăn về mặt thủ tục của cơ quan quản lý ở hai cấp tỉnh và huyện. Dù đối diện với nhiều rào cản về thủ tục hành chính, Hội vẫn khẳng định quyết tâm khắc phục khó khăn để mang lại quyền lợi thiết thực nhất cho hội viên.

Để triển khai hiệu quả, ông Ngô Văn Tuyến đề xuất cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ với Hội Y tế tư nhân để tổ chức khám sàng lọc uy tín, có hồ sơ dữ liệu thống kê lưu trữ bài bản, tránh tình trạng một số tổ chức mượn danh khám bệnh để bán thực phẩm chức năng giá cao gây mất uy tín. Mô hình này được đề xuất làm thí điểm trước tại Hà Nội để rút kinh nghiệm.

Đại diện Hội Cựu TNXP Việt Nam cũng đề xuất mô hình liên kết sản xuất: Cựu TNXP phối hợp cung cấp quỹ đất hoặc vùng trồng nguyên liệu dược liệu, và Hội Đông y chịu trách nhiệm cấp giống cũng như bao tiêu đầu ra cho sản phẩm.

Đề xuất nhận diện bài thuốc là di sản văn hóa

Đại diện đơn vị phụ trách mảng văn hóa truyền thống, NSND. Lê Tiến Thọ - Viện trưởng chia sẻ, Viện đã ra đời và hoạt động hơn 20 năm, gắn liền với nhiều tên tuổi lớn như GS. Vũ Khiêu, nhà nghiên cứu Hoàng Khê.

Viện trưởng bày tỏ sự đồng thuận cao với việc đề xuất nhận diện bài thuốc là một di sản văn hóa. Việt Nam sở hữu kho tàng với hàng chục ngàn bài thuốc quý, song ngành Đông y hiện đang đối mặt với bài toán nan giải trong việc chuẩn hóa danh mục các bài thuốc cổ truyền chính thống. Ông khẳng định: “Mọi hàng hóa đều cần có một câu chuyện văn hóa phía sau”.

Từ thực tế đó, Viện đề xuất phối hợp tư liệu hóa di sản, đồng hành với Hội Đông y biên soạn các bài thuốc cổ truyền để lưu truyền cho thế hệ sau. Viện sẽ chủ trì tổ chức các sự kiện, trạm sáng tác, triển lãm để giới thiệu cơ sở khoa học, từ đó xây dựng lòng tin cho nhân dân, vì văn hóa thấm sâu chính là lòng tin.

Bên cạnh đó, Viện đề xuất số hóa di sản, phối hợp với Hội Tự động hóa Việt Nam để xây dựng “Bản đồ y học” và gắn kết chặt chẽ với cộng đồng cựu TNXP.

Ông Đỗ Nguyên Hưng - Tổng Thư ký Hội Tự động hóa Việt Nam đề xuất đưa nội dung chuyển đổi số Đông y vào chiến lược phát triển giai đoạn 2026 - 2030, ứng dụng công nghệ một cách thích ứng linh hoạt với thực tế.

Về hành động cụ thể, Hội Tự động hóa Việt Nam cam kết xây dựng chương trình hợp tác có các “điểm chạm” hiệu quả: Phối hợp xây dựng hệ thống dữ liệu số về dược liệu, vùng trồng, quản lý hội viên và doanh nghiệp y tế; Xây dựng các chương trình miễn phí mang tầm nhìn chiến lược; Kết nối nguồn lực về vốn, chủ thể con người (chuyên môn địa phương) và các chương trình nghiên cứu cấp Bộ cho Đông y.

Thống nhất ký kết 5 chương trình hành động cốt lõi

Tổng kết Hội nghị, TTND.PGS.TS. Đậu Xuân Cảnh và lãnh đạo các đơn vị thống nhất không đi theo lối mòn hoạt động riêng lẻ hay song phương. Các bên quyết nghị thành lập Liên minh hợp tác đa phương 5 bên và đưa vào Dự thảo Biên bản Thỏa thuận (MOU) 5 Chương trình hành động cốt lõi:

• Chương trình Sức khỏe cộng đồng Việt Nam: Tập trung dưỡng sinh, tập luyện, ăn uống và chăm sóc sức khỏe trực tiếp cho các khối hội viên, đặc biệt ưu tiên cựu TNXP.

• Chương trình Chuyển đổi số và ứng dụng AI: Xây dựng hệ sinh thái số y tế, số hóa hồ sơ sức khỏe, liên thông dữ liệu hội viên và bảo mật thông tin do Hội Tự động hóa dẫn dắt.

• Chương trình Dưỡng sinh học đường và công sở: Mở rộng mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động vào trường học (giải quyết suy dinh dưỡng, thấp còi, béo phì…) và khối văn phòng.

• Chương trình Bảo tồn tri thức văn hóa Y học cổ truyền: Biên soạn, tư liệu hóa các bài thuốc cổ truyền, xây dựng bản đồ di sản y học và tổ chức triển lãm khoa học tạo dựng lòng tin.

• Chương trình Liên kết doanh nghiệp phục vụ cộng đồng: Thiết lập chuỗi liên kết giá trị: Cựu TNXP cung cấp vùng trồng/nhân lực - Hội Đông y chuẩn hóa giống/kỹ thuật - Doanh nghiệp tư nhân sản xuất/bao tiêu đầu ra và phân phối dịch vụ chuẩn hóa đến người dân.

Về kế hoạch tiếp theo, các bên sẽ cử đầu mối tham gia vào Ban Điều phối Hợp tác đa phương để hoàn thiện văn bản MOU chính thức, đồng thời xây dựng bộ tiêu chí thí điểm mô hình tại Hà Nội trong vòng 1-3 tháng tới trước khi nhân rộng trên quy mô toàn quốc.