Chống khai thác thủy hải sản bất hợp pháp (IUU): Phải làm quyết liệt để tạo sự chuyển biến

(PLVN) - Theo Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng, gỡ thẻ vàng là nhiệm vụ hàng đầu hiện nay của cả hệ thống chính trị nhưng quan trọng hơn cả, chúng ta hướng tới nghề cá bền vững và có trách nhiệm, lâu dài…
Khai thác bất hợp pháp, không khai báo có thể bị phạt tới 1 tỷ đồng và xử lý hình sự. Ảnh minh họa Khai thác bất hợp pháp, không khai báo có thể bị phạt tới 1 tỷ đồng và xử lý hình sự. Ảnh minh họa

Chưa tạo được bước đột phá

Phát biểu chỉ đạo hội nghị chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), tổ chức ngày hôm qua 21/6, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cho rằng, mặc dù đã có sự vào cuộc của các bộ, ban ngành và các tỉnh ven biển, song chưa tạo được bước đột phá trong công tác chống khai thác IUU.

Đặc biệt là tình trạng tàu cá và ngư dân Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài vẫn còn diễn ra phổ biến, chưa có dấu hiệu chấm dứt; Công tác giám sát tàu cá hoạt động trên biển, truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác chưa tốt; Xử lý các hành vi khai thác IUU chưa nghiêm, chưa triệt để; Nguồn lực cho hoạt động chống khai thác IUU chưa được đầu tư đúng mức…

Báo cáo tại hội nghị, ông Nguyễn Ngọc Oai - quyền Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản - Bộ NN&PTNN cho biết, từ khi bị cảnh báo “thẻ vàng”, thông qua hình ảnh của Hệ thống giám sát tàu cá được lắp đặt đã phát hiện 110  tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài thuộc các tỉnh, Tổng cục Thủy sản đã ban hành 60 văn bản gửi các địa phương có liên quan để xử lý.

Về truy xuất nguồn gốc thủy sản từ khai thác, đến nay đã có 26/28 địa phương đã thành lập Văn phòng thanh tra, kiểm soát nghề cá tại các cảng cá (hiện còn tỉnh Ninh Bình và Thừa Thiên - Huế chưa thành lập). Trong khi đó, khung pháp lý của Việt Nam cũng đã được hoàn thiện, khung xử phạt đối với hành vi khai thác IUU lên tới 1 tỷ đồng để đảm bảo tính răn đe, ngăn chặn.

Tuy nhiên, cho đến nay, chưa chấm dứt tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Năm 2018, số vụ vi phạm tiếp tục tăng so với năm 2017 với 85 vụ/137 tàu, tăng 28 vụ/46 tàu so với năm 2017. Trong 5 tháng đầu năm 2019 tình hình vi phạm tiếp tục diễn biến phức tạp.

Bên cạnh đó, hệ thống giám sát tàu cá hoạt động trên biển là nội dung quan trọng thứ hai để gỡ “thẻ vàng”, tuy nhiên, đến nay chưa triển khai kịp tiến độ theo lộ trình tại Điều 44 Nghị định 26/2019/NĐ-CP của Chính phủ, đặc biệt là không thực hiện đúng cam kết với EC do chưa bố trí kinh phí để tổ chức thực hiện.

Về truy xuất nguồn gốc thủy sản từ khai thác, cơ sở dữ liệu quản lý tàu cá (VNFISTBASE) chưa được kết nối thông suốt đến các cảng cá chỉ định để đảm bảo việc truy cập dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc thủy sản từ khai thác. Tại một số địa phương chưa cập nhật đầy đủ thông tin đăng ký tàu cá và cấp giấy phép khai thác thủy sản vào cơ sở dữ liệu quản lý tàu cá; danh sách tàu cá khai thác IUU tại địa phương chưa được chia sẻ với cảng cá để phục vụ  cho công tác truy xuất nguồn gốc. Hồ sơ kiểm soát tàu cá rời cảng còn bị thiếu; hồ sơ xác nhận nguồn gốc thủy sản chưa đáp ứng  được yêu cầu về truy xuất nguồn gốc theo hệ thống. 

Đặc biệt, dù đã nâng mức phạt lên tới 1 tỷ đồng đối với một số hành vi vi phạm IUU, tuy nhiên, EC vẫn cho rằng mức phạt này vẫn còn thấp so với yêu cầu và so với các nước trong khu vực.

Chấm dứt ngay tình trạng khai thác trái phép

Sau khi lắng nghe ý kiến của các bộ ngành, địa phương, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng nhấn mạnh: “Chúng ta phải làm quyết liệt để tạo sự chuyển biến. Nếu không gỡ được thẻ vàng, hoặc bị nâng lên thẻ đỏ, sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành thuỷ sản, tiêu cực đến nền kinh tế nhưng đặc biệt là ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân”.

Phó Thủ tướng cho rằng mục tiêu là phải ngăn chặn, chấm dứt tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm các quy định đánh bắt cá của Việt Nam và quốc tế. “Về lâu dài phải đảm bảo cho nghề cá Việt Nam phát triển bền vững. Đây cũng là những mục tiêu quan trọng trong việc phát triển kinh tế Biển Việt Nam”- Phó Thủ tướng nhấn mạnh. 

Theo kế hoạch, cuối tháng 10/2019, đoàn thanh tra của EC sẽ sang Việt Nam kiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU. Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và quan trọng nhất là UBND 28 tỉnh ven biển tập trung quyết liệt tuyên truyền cho người dân nắm rõ thông tin, quy định, bằng mọi cách chấm dứt ngay tình trạng khai thác trái phép.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Quốc phòng tăng cường việc tuần tra, kiểm soát tại các vùng biển chồng lấn, thông tin kịp thời cho ngư dân, đặc biệt là tại vùng biển giáp với Indonesia để không còn tình trạng khai thác trái phép, xâm phạm chủ quyền. Đối với Bộ Công an, Phó Thủ tướng cho rằng, bên cạnh chế tài xử phạt nặng, cần khởi tố một số vụ án hình sự để tăng biện pháp răn đe, tăng tính hiệu quả.

Về lâu dài, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ NN&PTNN cần cơ cấu lại ngành thủy sản, tăng cường nuôi trồng ven biển để chuyển dịch cơ cấu lao động, giảm lệ thuộc đánh bắt. Đây cũng là chiến lược phát triển và tầm nhìn biển đến năm 2045. Bên cạnh đó, cần phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá, thu hút thêm lao động, tạo sự bền vững.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất, Phó Thủ tướng yêu cầu ngay Bộ Tài chính trong tháng 7/2019 phải bố trí xong nguồn vốn, phối hợp với Bộ NN&PTNN lắp đặt toàn bộ các thiết bị giám sát tàu cá theo quy định. “Chính phủ sẽ ưu tiên kinh phí cho vấn đề này, trước mắt là 6 tháng cuối năm. Đây là việc cần làm ngay để chấm dứt hoàn toàn việc khai thác trái phép”.

Ngọc Trìu
Cùng chuyên mục
Lễ khánh thành tổ chức ngày 16/10, sau hơn 1 tháng đóng điện.

Khánh thành đường dây 220kV Đông Hà - Lao Bảo

(PLVN) - Ngày 16/10, tại Trạm biến áp 220kV Lao Bảo (huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị), UBND tỉnh Quảng Trị phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam/Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia tổ chức khánh thành Công trình Trạm biến áp 220kV Lao Bảo và Đường dây 220kV Đông Hà - Lao Bảo.

Đọc thêm

Dự án Điện gió trước “giờ G”: Khó chồng khó

Rất nhiều dự án điện gió không thể hoàn thành để hưởng giá FIT.
(PLVN) -  Mới đây, Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương) đã có văn bản “đôn đốc” chủ đầu tư các dự án điện gió hoàn thành thủ tục để đủ điều kiện được hưởng giá ưu đãi đối với nguồn năng lượng tái tạo. Từ nay đến hạn chót 31/10/2021 không còn nhiều thời gian, khiến nhiều chủ đầu tư lo lắng.

Bảo hiểm PVI hợp tác kinh doanh với Viettel Store

Bảo hiểm PVI hợp tác kinh doanh với Viettel Store
(PLVN) - Ngày 14/10/2021, Tổng công ty Bảo hiểm PVI (Bảo hiểm PVI) và Trung tâm bán lẻ - chi nhánh Công ty TNHH Nhà nước MTV TM&XNK Viettel (Viettel Store) đã tổ chức lễ ký kết và ra mắt gói Bảo hiểm cho thiết bị điện tử.

Gỡ vướng cho vận tải đường thủy nội địa

Vận tải đường thủy chưa phát triển tương xứng với tiềm năng, lợi thế.
(PLVN) -  Giá cước thấp, vận chuyển an toàn… nhưng vận tải đường thủy ở Việt Nam lại ít được doanh nghiệp lựa chọn. Để vận tải đường thủy phát triển tương xứng với tiềm năng, lợi thế, cần thiết phải đầu tư hạ tầng đồng bộ cho lĩnh vực này.

Thu ngân sách tiếp tục gặp nhiều khó khăn

Nhiều cơ sở bị đình trệ sản xuất kinh doanh, ảnh hưởng đến thu ngân sách.
(PLVN) -  Tổng thu ngân sách do cơ quan thuế quản lý tháng 9/2021 đạt 52.000 tỷ đồng, bằng 4,7% so với dự toán và chỉ bằng 55,8% so với cùng kỳ năm 2020. Trong đó, thu nội địa ước đạt 48.600 tỷ đồng, bằng 4,4% so với dự toán pháp lệnh, bằng 53,4% so với cùng kỳ.

Chủ tịch nước mong có thêm nhiều doanh nhân cựu chiến binh thành công

Chủ tịch nước gặp gỡ đoàn đại biểu doanh nhân cựu chiến binh.
(PLVN) - Chủ tịch nước mong muốn ngày càng có thêm nhiều doanh nhân cựu chiến binh thành công, khơi dậy và đóng góp niềm tin, khát vọng, ý chí vươn lên để động viên các lực lượng xã hội, các thành phần kinh tế đóng góp xây dựng đất nước, nhất là trong bối cảnh hậu COVID-19, phục hồi kinh tế.

Việt Nam trân trọng hợp tác năng lượng rất hiệu quả với Nga

Thủ tướng phát biểu ghi hình tại Diễn đàn. Ảnh: Nhật Bắc, Báo điện tử Chính phủ.
(PLVN) - Thủ tướng khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật hỗ trợ phát triển ngành năng lượng; khuyến khích đẩy mạnh cơ chế hợp tác công - tư; tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp của Nga và các nước đầu tư, kinh doanh vào lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam.