Chính quyền địa phương 2 cấp ở Đồng Nai: Người dân thấy rõ sự thay đổi

Khi chính quyền “dịch chuyển” về cơ sở

Một buổi sáng đầu tuần tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Bình Minh, không khí làm việc vẫn đều nhịp dù lượng người dân đến giao dịch khá đông. Các thủ tục liên quan đến đất đai, hộ tịch, xác nhận giấy tờ… được tiếp nhận, hướng dẫn và xử lý ngay tại quầy. Không còn cảnh người dân phải dò hỏi nhiều phòng ban như trước, cũng không còn những buổi chờ đợi kéo dài khiến nhiều người e ngại mỗi lần “lên xã”.

Những thay đổi tưởng chừng nhỏ bé ấy lại là điều người dân cảm nhận rõ ràng nhất về một chính quyền đang tiến gần hơn với cuộc sống. Hồ sơ không còn phải “đi vòng” qua nhiều cấp trung gian, cán bộ tiếp nhận có thẩm quyền xử lý ngay các nội dung thuộc phạm vi được giao. Người dân tiết kiệm được thời gian, chi phí đi lại và chủ động hơn trong việc sắp xếp công việc cá nhân. Sự hài lòng vì thế được hình thành từ chính những trải nghiệm cụ thể.

Chị Phạm Thị Thìn, một người dân đến làm thủ tục hộ tịch tại xã Bình Minh chia sẻ, trước đây mỗi lần đi làm giấy tờ thường phải hỏi qua nhiều bộ phận, có khi phải quay lại vài lần vì thiếu hoặc sai hồ sơ. Nay, ngay từ khâu tiếp nhận, cán bộ đã hướng dẫn rõ ràng từng bước, hồ sơ thiếu được nhắc ngay để bổ sung. “Mình biết rõ khi nào có kết quả, cần làm gì tiếp theo nên cũng yên tâm hơn”, chị Thìn nói. Theo ghi nhận, cảm giác “không bị lúng túng” khi tiếp cận thủ tục là điều nhiều người dân cùng chung nhận xét.

Ông Trần Đức Hòa, Chủ tịch UBND xã Bình Minh cho biết, từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã được giao thêm nhiều thẩm quyền, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, quản lý dân cư. Áp lực công việc tăng lên nhưng đi kèm là quyền chủ động lớn hơn cho chính quyền cơ sở. “Quan trọng nhất là người dân cảm nhận được sự thay đổi vì thủ tục được giải quyết nhanh và rõ ngay tại địa phương”, ông Hòa chia sẻ.

Để đáp ứng khối lượng công việc mới, xã Bình Minh chú trọng nâng cao tinh thần trách nhiệm và năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ, công chức. Ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số được đẩy mạnh trong tiếp nhận, xử lý hồ sơ. Đồng thời, việc lắng nghe phản ánh của người dân được coi là nhiệm vụ thường xuyên, như một kênh “sửa lỗi” kịp thời, thay vì chờ đến khi phát sinh “điểm nóng”. Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao mức độ hài lòng của người dân trong giải quyết thủ tục hành chính.

Cơ hội để cán bộ rèn luyện và hoàn thiện chuyên môn

Nếu xã Bình Minh phản ánh rõ cảm nhận của người dân về sự thuận tiện, thì phường Long Bình lại cho thấy bức tranh khác của mô hình mới: bộ máy gọn hơn nhưng áp lực công việc tăng lên rõ rệt. Đây là địa bàn có tốc độ đô thị hóa nhanh, số lượng hồ sơ liên quan đất đai, xây dựng, trật tự đô thị luôn ở mức cao. Sau sắp xếp, phường chỉ được bổ sung thêm 19 cán bộ, công chức, trong khi phải tiếp nhận hơn 1.000 nhiệm vụ được chuyển giao từ cấp trên.

Chủ tịch UBND phường Long Bình Hồ Sỹ Tiến thẳng thắn nhìn nhận khối lượng công việc tăng mạnh và yêu cầu chuyên môn cũng cao hơn. Theo ông Tiến, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để đội ngũ cán bộ cơ sở rèn luyện, trưởng thành và làm việc chuyên nghiệp hơn. “Chúng tôi xác định vừa làm, vừa học, vừa hoàn thiện quy trình, không để vì mô hình mới mà làm gián đoạn việc phục vụ người dân”, ông Tiến nói.

Theo mô hình hiện nay, mỗi xã, phường chỉ còn hai phòng chuyên môn, gồm phòng kinh tế (hoặc kinh tế - hạ tầng và đô thị) và phòng văn hóa - xã hội. Cấu trúc này giúp giảm tầng nấc trung gian, tăng tốc độ phối hợp nội bộ. Tuy nhiên, mỗi phòng phải đảm đương nhiệm vụ của nhiều sở, ngành, đòi hỏi cán bộ phải có năng lực tổng hợp, am hiểu nhiều lĩnh vực cùng lúc. Khó khăn rõ nhất là các lĩnh vực chuyên sâu như quy hoạch, bồi thường - tái định cư, công nghệ thông tin… vẫn còn thiếu nhân sự chuyên trách. Trước thực tế đó, nhiều địa phương buộc phải sắp xếp lại công việc, phân công cán bộ kiêm nhiệm hợp lý và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để giảm tải. Nhờ vậy, bộ máy tuy gọn hơn nhưng không bị tắc nghẽn, trái lại còn linh hoạt hơn trong xử lý các tình huống phát sinh.

Chị Phạm Thị Minh, một hộ dân đang hoàn tất thủ tục đất đai tại phường Long Bình nhận xét, dù hồ sơ nhiều và đôi lúc phải chờ đợi, nhưng cán bộ đã chủ động giải thích rõ quy trình và thời hạn xử lý. “Điều quan trọng là họ nói rõ mình đang ở bước nào, còn thiếu gì, chậm vì lý do gì”, chị Minh chia sẻ. Theo người dân, thái độ phục vụ và sự minh bạch trong thông tin chính là yếu tố khiến người dân cảm thấy được tôn trọng, ngay cả khi phải chờ đợi.

Doanh nghiệp an tâm phát triển sản xuất

Trong bức tranh chung ấy, xã Long Thành là một trường hợp đặc biệt. Đây là địa bàn tọa lạc siêu dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành cùng hàng loạt tuyến cao tốc trọng điểm, nơi áp lực hành chính không chỉ đến từ người dân mà còn từ doanh nghiệp và các dự án đầu tư. Mỗi quyết định liên quan đến đất đai, xây dựng đều có thể tác động trực tiếp đến sinh kế của người dân và tiến độ của doanh nghiệp.

Chủ tịch UBND xã Long Thành Lê Hoàng Sơn cho biết, đến nay các hoạt động hành chính cơ bản đã ổn định và vận hành thông suốt. Các thủ tục liên quan xây dựng, đất đai, an sinh xã hội… được tiếp nhận và giải quyết kịp thời, đáp ứng yêu cầu của người dân và doanh nghiệp. Sự “ổn định” này không đến từ việc giảm hồ sơ, mà từ việc tổ chức lại cách làm và nâng cao tính chủ động của cán bộ. Tuy nhiên, ông Sơn cũng thừa nhận công tác quản lý đất đai trên địa bàn rất phức tạp trong khi lực lượng cán bộ còn mỏng. Mỗi cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều phần việc, từ giải phóng mặt bằng, trật tự đô thị đến đầu tư công. Những công việc này đều nhạy cảm, đòi hỏi vừa nắm chắc quy định pháp luật, vừa bám sát thực tiễn địa phương.

Ông Cao Văn Dung, chủ một cơ sở kinh doanh nhỏ trên địa bàn xã Long Thành cho biết, thời gian gần đây các thủ tục liên quan đến đăng ký xây dựng, xác nhận hồ sơ được hướng dẫn cụ thể hơn so với trước. “Việc gì thuộc thẩm quyền xã thì giải quyết ngay, không phải hỏi vòng lên nhiều cấp”, ông Dung nói. Theo phản ánh, dù đôi lúc còn chờ đợi do khối lượng hồ sơ lớn, nhưng cán bộ luôn thông tin rõ tiến độ và lý do nếu chậm. Với các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp nhỏ nói riêng, sự minh bạch và đúng hẹn chính là điều kiện quan trọng để yên tâm sản xuất, kinh doanh lâu dài.

Trước sức ép từ các địa bàn phát triển “nóng” như Long Thành, tỉnh Đồng Nai đang tiếp tục rà soát, sắp xếp và bố trí lại đội ngũ cán bộ theo vị trí việc làm. Những nơi có khối lượng công việc lớn sẽ được điều động, tăng cường cán bộ chuyên môn. Việc phân cấp, phân quyền cũng được định kỳ sơ kết, tổng kết để kịp thời kiến nghị điều chỉnh những quy định chưa phù hợp với thực tiễn phát triển nhanh của tỉnh.