Bộ KH&CN tăng tốc thể chế, dẫn dắt công nghệ chiến lược

Gỡ rào cản pháp lý, thúc đẩy khoa học công nghệ trở thành động lực tăng trưởng

Tháng 4/2026 ghi dấu bước chuyển mạnh mẽ trong xây dựng hành lang pháp lý, phát triển khoa học công nghệ, mở rộng hợp tác quốc tế và củng cố hạ tầng số, tạo nền tảng mới cho tăng trưởng quốc gia.

Tại họp báo, Bộ KH&CN công bố nhiều kết quả nổi bật trong công tác quản lý nhà nước tháng 4/2026, cho thấy quyết tâm mạnh mẽ trong hoàn thiện thể chế, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, phát triển hạ tầng số, mở rộng hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh đất nước. Những kết quả này tiếp tục khẳng định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành nền tảng, động lực và phương thức phát triển mới của Việt Nam.

Trong tháng 4/2026, Bộ KH&CN đã tham mưu trình Chính phủ ban hành 4 nghị định, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành 6 quyết định và ban hành theo thẩm quyền 13 thông tư. Khối lượng công việc lớn phản ánh quyết tâm cao trong hoàn thiện hành lang pháp lý phục vụ phát triển.

Các văn bản tập trung vào nhiều lĩnh vực có sức lan tỏa lớn như đổi mới công nghệ, chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ, chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, năng lượng nguyên tử, tiêu chuẩn - quy chuẩn kỹ thuật, quản lý thuê bao viễn thông, phát triển thị trường KH&CN và mở rộng thị trường Halal.

Việc tăng tốc xây dựng thể chế đang góp phần tháo gỡ các rào cản phát triển, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận công nghệ mới, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, mở rộng đầu tư đổi mới sáng tạo, đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đơn giản hóa thủ tục hành chính và xử lý kịp thời các vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn phát triển số. Đây cũng là nền tảng quan trọng để triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyểnđổi số quốc gia.

Hiện đang triển khai 589 nhiệm vụ KH&CN

Tháng 4 tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực trong hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và chuyển giao kết quả vào thực tiễn.

Hệ thống thông tin KH&CN quốc gia ghi nhận 168.507 lượt tải bài toàn văn từ các cơ sở dữ liệu khoa học quốc tế, phản ánh nhu cầu khai thác tri thức khoa học ngày càng gia tăng trong cộng đồng nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.

Việt Nam có 2.761 bài công bố quốc tế trong tháng, tập trung ở các lĩnh vực kỹ thuật, khoa học máy tính, toán học, y học, môi trường và nông nghiệp - những lĩnh vực trực tiếp phục vụ nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Hiện có 589 nhiệm vụ KH&CN đang triển khai, trong đó 190 nhiệm vụ đã được ứng dụng thực tiễn. Bộ đã cấp 101 giấy chứng nhận đăng ký kết quả thực hiện nhiệm vụ KH&CN, 59 giấy chứng nhận đăng ký tổ chức KH&CN và 10 mã ISSN; tổng kinh phí cấp và thanh toán đạt trên 100 tỷ đồng.

Đáng chú ý, Bộ KH&CN đang xây dựng Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược gắn với các bài toán lớn của quốc gia, ngành và địa phương; đồng thời hoàn thiện Đề án khai thác, sử dụng hiệu quả không gian vũ trụ quốc gia. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực có khả năng tạo bứt phá như AI, bán dẫn, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng mới và công nghệ không gian.

Bộ cũng đang soạn thảo Đề án tái cấu trúc các chương trình KH&CN quốc gia giai đoạn 2026-2030 theo hướng đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý tài chính, tăng quyền chủ động cho tổ chức chủ trì, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho đội ngũ trí thức và nhà khoa học.

Chủ động hội nhập công nghệ, gia tăng dấu ấn Việt Nam trên bản đồ khoa học thế giới

Tháng 4/2026 ghi dấu nhiều hoạt động hợp tác quốc tế nổi bật, thể hiện vai trò ngày càng chủ động của Việt Nam trong kết nối tri thức toàn cầu và tham gia sâu hơn vào mạng lưới đổi mới sáng tạo quốc tế.

Ngày 15/4/2026, Việt Nam chủ trì phối hợp gia hạn thêm 8 năm công nhận và bảo trợ Trung tâm dạng II của UNESCO đối với Trung tâm Toán học và Vật lý quốc tế, tiếp tục khẳng định uy tín học thuật và vị thế khoa học quốc gia.

Thông qua VKIST, Bộ tiếp tục thúc đẩy hợp tác với Hàn Quốc về nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ và phát triển nhân lực chất lượng cao; mở rộng hợp tác với Ấn Độ trong lĩnh vực bán dẫn, AI và chuyển đổi số; với Cuba về công nghệ sinh học, dược phẩm và đào tạo nguồn nhân lực.

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc, Bộ KH&CN Việt Nam đã làm việc với Bộ KH&CN Trung Quốc về công nghệ chiến lược, phòng thí nghiệm liên kết, AI, vật liệu mới, năng lượng và đô thị thông minh.

Bộ cũng phối hợp với FWO tổ chức các phiên họp chung nhằm mở rộng hợp tác nghiên cứu trong y sinh ứng dụng và nghiên cứu cơ bản; đồng thời tham dự Đại hội đồng WIPO, tiếp tục thúc đẩy hợp tác sở hữu trí tuệ trong môi trường số.

Tính đến tháng 4/2026, cả nước có 30 tổ chức được cấp Giấy chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao; 13 tổ chức được cấp Giấy chứng nhận hoạt động ứng dụng công nghệ cao; 20 sàn giao dịch KH&CN đang được đầu tư và vận hành.

Lễ hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới năm 2026 do Bộ KH&CN tổ chức ngày 21/4 tại Hà Nội với khoảng 300 đại biểu tham dự đã góp phần lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đổi mới sáng tạo trong cộng đồng doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và toàn xã hội.

Trong chuyển đổi số quốc gia, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình đạt 46,1%; tổng số giao dịch qua NDXP đạt 4,369 tỷ lượt; cả nước đã cấp gần 29,5 triệu chứng thư chữ ký số, tương đương 42,63% dân số trưởng thành.

Bộ cũng đang hoàn thiện dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo, trình Danh mục bộ dữ liệu phục vụ phát triển AI và cập nhật Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI đến năm 2030.

Doanh thu công nghiệp công nghệ số đạt 622.402 tỷ đồng

Việt Nam hiện có 110,5 triệu thuê bao Internet băng rộng di động; tỷ lệ hộ gia đình sử dụng cáp quang đạt 85,8%; tỷ lệ IPv6 đạt 65%; tổng số tên miền quốc gia “.vn” đạt hơn 690.000. Bộ KH&CN đã hoàn thành xây dựng Kế hoạch triển khai mạng 5G đến năm 2030; tiếp tục xử lý vùng lõm sóng, quản lý SIM rác và SIM không chính chủ.

Trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số, doanh thu tháng 4/2026 ước đạt 622.402 tỷ đồng, tăng 38% so với cùng kỳ; xuất khẩu sản phẩm công nghệ số đạt hơn 20 tỷ USD; cả nước hiện có khoảng 80.052 doanh nghiệp công nghệ số đang hoạt động.

Cùng với đó, các lĩnh vực bưu chính, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái quản lý nhà nước hiện đại, đồng bộ.

Bước sang tháng 5/2026, Bộ KH&CN sẽ tiếp tục tập trung cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW, ưu tiên xây dựng cơ chế đặc thù cho công nghệ chiến lược, cơ chế Nhà nước đặt hàng và mua sản phẩm đầu tiên, sandbox cho công nghệ mới và hoàn thiện các dự án luật trọng điểm.

Với cường độ điều hành cao, tư duy cải cách mạnh mẽ và định hướng chiến lược rõ ràng, Bộ KH&CN đang từng bước tạo dựng nền móng thể chế, công nghệ và hạ tầng cho giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữ vai trò trung tâm trong chiến lược nâng tầm quốc gia.