Bộ đội Biên phòng Huế đồng hành cùng ngư dân vươn khơi đúng luật

Bộ đội Biên phòng Huế đồng hành cùng ngư dân vươn khơi đúng luật
Tàu cá làm thủ tục xuất bến tại Trạm Kiểm soát Biên phòng Thuận An. (Ảnh: BĐBP TP Huế)

Không chỉ tăng cường quản lý, kiểm soát hoạt động tàu cá, lực lượng Bộ đội Biên phòng TP Huế còn phối hợp với chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật đến từng chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, chung tay ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp, hướng đến phát triển nghề cá bền vững.

Tăng cường quản lý, kiểm soát tàu cá

Xác định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách và lâu dài, thời gian qua, TP Huế đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quản lý hoạt động khai thác thủy sản. Trong đó, lực lượng Bộ đội Biên phòng giữ vai trò quan trọng trong kiểm tra, kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến, tuần tra trên biển và tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành các quy định pháp luật.

Theo thống kê, toàn TP Huế hiện có 1.120 tàu cá đã đăng ký, cập nhật trên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. Trong đó, có 406 tàu cá dài trên 15m, 88 tàu dài từ 12 - 15m và 626 tàu dài từ 6 - 12m. Đáng chú ý, 100% tàu cá xa bờ thuộc diện phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) đã hoàn thành việc lắp đặt.

Để quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP Huế duy trì công tác kiểm tra, kiểm soát phương tiện ra vào cảng, bến; kiểm tra hồ sơ, giấy tờ, tình trạng hoạt động của thiết bị giám sát hành trình và kiên quyết không cho xuất bến đối với tàu cá chưa đủ điều kiện. Công tác tuần tra trên biển cũng được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi khai thác thủy sản trái quy định.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý tàu cá được chú trọng. Tại cảng cá Thuận An, quy trình kiểm tra tình trạng niêm phong, hoạt động và tín hiệu thiết bị VMS khi tàu xuất, nhập bến được thực hiện thống nhất; kết quả kiểm tra được cập nhật trên hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử. Các trường hợp tàu mất kết nối VMS, vượt ranh giới hoặc có hành trình bất thường được thiết lập cảnh báo để cơ quan chức năng kịp thời theo dõi.

Cán bộ Trạm Kiểm soát Biên phòng Thuận An (Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Thuận An, Bộ đội Biên phòng TP Huế) tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân. (Ảnh: BĐBP TP Huế)
Cán bộ Trạm Kiểm soát Biên phòng Thuận An (Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Thuận An, Bộ đội Biên phòng TP Huế) tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân. (Ảnh: BĐBP TP Huế)

Đưa quy định pháp luật đến từng chủ tàu, ngư dân

Cùng với các biện pháp quản lý, kiểm soát, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được xác định là giải pháp quan trọng nhằm phòng ngừa vi phạm IUU từ sớm, từ cơ sở. Tại các địa bàn ven biển, lực lượng Biên phòng phối hợp với chính quyền, Công an và các tổ dân phố tổ chức tuyên truyền bằng nhiều hình thức, phù hợp với đặc điểm sinh hoạt, sản xuất của ngư dân.

Phường Thuận An hiện quản lý 453 tàu cá, trong đó có 197 tàu dài trên 15m, 80 tàu dài từ 12 - 15m và 176 tàu dài từ 6 - 12m. Đây là địa bàn có hoạt động khai thác thủy sản tương đối sôi động, nhiều tàu cá thường xuyên vươn khơi dài ngày.

Ông Nguyễn Văn Thuận, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Thuận An cho biết, công tác tuyên truyền các quy định về chống khai thác IUU luôn được cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm. UBND phường đã chỉ đạo bộ phận chuyên môn xây dựng các tin, bài về quy định IUU để đăng tải trên trang thông tin điện tử, phát trên hệ thống loa truyền thanh; đồng thời bố trí pano, áp phích tại các khu neo đậu tàu cá.

Địa phương cũng phối hợp với Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Thuận An, Công an phường và các tổ dân phố tuyên truyền trực tiếp đến ngư dân; tổ chức ký cam kết không vi phạm IUU, hỗ trợ chủ tàu thực hiện các thủ tục đăng ký, lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và cập nhật nhật ký khai thác.

Đáng chú ý, hoạt động tuyên truyền được lồng ghép với việc gặp gỡ, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của ngư dân tại khu neo đậu và cảng cá. Qua đó, cán bộ Biên phòng, Công an cơ sở có điều kiện giải thích cụ thể những quy định liên quan đến giấy phép khai thác, vùng biển được phép hoạt động, việc duy trì kết nối VMS và các hành vi bị nghiêm cấm.

Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng Thuận An, Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Thuận An cho biết, đơn vị thường xuyên kiểm tra, kiểm soát phương tiện theo đúng quy trình, từ hồ sơ, giấy tờ đến kiểm danh, kiểm diện thuyền viên, hệ thống thông tin liên lạc và thiết bị giám sát hành trình.

Đối với những tàu cá chưa đủ điều kiện, đơn vị kiên quyết không cho xuất bến. Cùng với đó, Trạm phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức tuyên truyền, vận động ngư dân nâng cao ý thức, thực hiện nghiêm các quy định về khai thác thủy sản.

Nhờ được tuyên truyền thường xuyên, nhiều chủ tàu đã chủ động kiểm tra phương tiện, giấy tờ và thiết bị giám sát hành trình trước mỗi chuyến biển. Anh Dương Văn Ngà, một chủ tàu cá tại phường Thuận An chia sẻ, trước khi ra khơi, anh luôn chuẩn bị đầy đủ giấy tờ liên quan, kiểm tra máy giám sát hành trình và nhắc nhở thuyền viên tuyệt đối không khai thác trái phép trong vùng biển nước ngoài.

Phối hợp đồng bộ, hướng đến nghề cá bền vững

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý tàu cá và phòng, chống khai thác IUU tại cơ sở vẫn còn một số khó khăn. Theo ông Nguyễn Văn Thuận, vị trí neo đậu của tàu cá thường xuyên thay đổi do ảnh hưởng của bão, lũ, khiến việc theo dõi, quản lý phương tiện gặp không ít trở ngại. Ngoài ra, một số tàu cá đã bán hoặc bị chìm, đắm từ lâu nhưng chủ tàu chưa chủ động thực hiện thủ tục xóa đăng ký, gây khó khăn cho việc cập nhật, đối soát dữ liệu.

Lực lượng chức năng kiểm tra giấy tờ của tàu cá trước khi xuất bến. (Ảnh: BĐBP TP Huế)
Lực lượng chức năng kiểm tra giấy tờ của tàu cá trước khi xuất bến. (Ảnh: BĐBP TP Huế)

Từ thực tế đó, địa phương kiến nghị cấp trên có thêm chính sách hỗ trợ ngư dân lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, hoàn thiện thủ tục đăng ký tàu cá và cập nhật nhật ký khai thác. Đồng thời, thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn quy định pháp luật, hỗ trợ cấp mới, cấp lại các loại giấy tờ liên quan để ngư dân thuận lợi hơn trong quá trình hoạt động.

Thời gian qua, TP Huế đã triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng và tại cơ sở. Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố tổ chức 36 đợt tuyên truyền với 1.058 lượt người tham gia; Chi cục Thủy sản in 1.200 tờ rơi phổ biến quy định về khai thác thủy sản cho chủ tàu, thuyền trưởng. Thành phố cũng từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, hỗ trợ ngư dân sử dụng nhật ký khai thác điện tử và hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Từ sự vào cuộc của các lực lượng chức năng đến ý thức chấp hành ngày càng được nâng cao của ngư dân, công tác chống khai thác IUU tại TP Huế đang được triển khai theo hướng đồng bộ, gắn quản lý với tuyên truyền, vận động và hỗ trợ người dân. Qua đó, không chỉ góp phần ngăn chặn các hành vi khai thác thủy sản bất hợp pháp mà còn tạo nền tảng để xây dựng nghề cá có trách nhiệm, hiện đại và phát triển bền vững.

Quỳnh Nga