Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao với du lịch bền vững

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao với du lịch bền vững
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam tổ chức Hội thảo "Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao trong mối quan hệ với phát triển du lịch bền vững".

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Tiến sỹ Hoàng Thị Bình, Phó Viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam khẳng định: Di sản văn hóa là yếu tố cốt lõi của văn hóa, tiềm ẩn bản sắc văn hóa của cộng đồng xã hội. Do vậy, việc bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa từ lâu đã thu hút được sự quan tâm, nghiên cứu của các nhà khoa học, nhà quản lý và cả cộng đồng chủ nhân di sản.

Nhiều hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá đã được thực hiện, góp phần to lớn vào việc bảo vệ và xây dựng đất nước, xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Trong nhiều phương thức bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa, chuyển hóa thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, du lịch được coi là một phương thức hữu hiệu mang lại nhiều lợi ích cho các bên.

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao với du lịch bền vững ảnh 1

Quang cảnh hội thảo "Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao trong mối quan hệ với phát triển du lịch bền vững".

Theo Tiến sỹ Hoàng Thị Bình, những năm gần đây, di sản văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có người Dao đã trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn du khách, mang lại nguồn thu đáng kể cho cộng đồng và địa phương. Trong đó, phải kể đến hai địa phương là thôn Ngòi Tu (xã Vũ Linh, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái) và bản Tả Phìn (xã Tả Phìn, thị xã Sapa, tỉnh Lào Cai).

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích kinh tế, sự phát triển du lịch khu vực miền núi, trong đó có địa bàn sinh sống của cộng đồng người Dao cũng đã và đang đặt ra nhiều vấn đề bất cập. Đó là các tác động tiêu cực đến môi trường, sự mai một của các yếu tố văn hoá truyền thống, việc hưởng lợi từ hoạt động du lịch của người dân địa phương chưa tương xứng...

Mặc dù di sản văn hóa dân tộc Dao rất tiềm năng, nhưng hiệu quả khai thác trong du lịch còn chưa cao. Cơ sở vật chất phục vụ du lịch nhìn chung còn mang tính tự phát, hạn chế về chất lượng dịch vụ và tính chuyên nghiệp. Nguồn nhân lực làm du lịch còn thiếu và yếu. Nhận thức của đồng bào trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hóa truyền thống để phát triển du lịch còn hạn chế. Bên cạnh đó, du lịch cộng đồng người Dao còn phải cạnh tranh với các loại hình du lịch khác đang rất phát triển.

Hội thảo “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao ở Việt Nam trong mối quan hệ với phát triển du lịch bền vững” được tổ chức nhằm mục đích tham vấn ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, các nghệ nhân, cộng đồng địa phương đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao ở Việt Nam trong mối quan hệ với phát triển du lịch bền vững.

Các tham luận tại hội thảo tập trung vào một số nội dung chính, gồm: Cơ sở lý luận và thực tiễn về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao; Nhận diện những di sản văn hóa của người Dao; Thực trạng bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao hiện nay trước sự tác động của kinh tế, chính trị, xã hội.

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao với du lịch bền vững ảnh 2

Các đại biểu bày tỏ ý kiến của mình tại hội thảo.

Các đại biểu đề xuất mô hình nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao trong mối quan hệ với phát triển du lịch bền vững; giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao trong mối quan hệ với phát triển du lịch địa phương; tài nguyên du lịch với vấn đề phát triển bền vững ở vùng người Dao…

Ông Lý Phù Chìu - Trưởng thôn Tả Chải (Tả Phìn, Sapa, Lào Cai) lo ngại sự phát triển các hoạt động du lịch trong thời gian qua đã tác động không nhỏ đến môi trường, không gian sống và các luật tục, hệ giá trị văn hoá truyền thống của người Dao Đỏ ở Tả Phìn. Đó là, trước đây người Dao Đỏ thường sinh sống trên núi cao, họ ở trong những ngôi nhà được xây dựng theo lối kiến trúc nhà sàn, hoặc nhà nửa sàn nửa đất thì ngày nay kiến trúc nhà truyền thống bị bị thay thế bởi các công trình hiện đại, hoặc lai tạp giữa truyền thống và hiện đại kinh doanh dịch vụ homestay, hình thành nên tư duy cư ngụ bám mặt đường kinh doanh thương mại dịch vụ du lịch.

Xã Tả Phìn có 2.718 ha đất tự nhiên, trong đó 390 ha đất sản xuất nông nghiệp, 1.541 ha đất lâm nghiệp và 1.284 ha rừng tự nhiên. Trên địa bàn xã có suối Sả Séng và suối Thầu chẩy qua thôn Sả Séng và rừng đặc dụng có hệ thực vật phong phú. Tuy nhiên việc phát triển hoạt động du lịch, cùng với tốc độ xây dựng cơ sở hạ tầng chưa nghiên cứu kỹ những nét văn hoá truyền thống và các luật tục, đã tạo nên nguy cơ môi trường bị ô nhiễm đặc biệt là các dòng suối, khu dân cư ở trung tâm xã.

Những năm qua việc khai thác các loài cây thuốc và những sản phẩm từ rừng để phục vụ du lịch không theo quy hoạch, kế hoạch nên diện tích và trữ lượng rừng bị giảm và ngày càng cạn kiệt dần. Môi trường tự nhiên được coi là không gian văn hoá của đồng bào các dân tộc thiểu số, trong đó có người Dao Đỏ tại xã Tả Phìn đang dần bị thu hẹp do quá trình phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ dân sinh và hoạt động du lịch.

Ngoài ra, sự phát triển các hoạt động du lịch làm gia tăng lượng khách đến Tả Phìn, cùng với đó là quá trình giao thoa các dòng văn hoá ngoại lai với văn hoá bản địa đã làm biến đổi, hoặc mai một hệ giá trị văn hoá truyền thống vốn được gìn giữ từ bao đời nay.

Hội thảo được nghe một số ý kiến tiêu biểu của đồng bào dân tộc Dao đến từ Lào Cai, Yên Bái, Thái Nguyên, Tuyên Quang… về những khó khăn trong công tác bảo tồn, gìn giữ phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao cũng như việc đưa văn hóa vào khai thác phục vụ du lịch…; đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể, thiết thực và hữu ích.

Đọc thêm

Rực rỡ sắc màu văn hoá bên sông Đà

Nhiều hoạt động văn hoá truyền thống đặc sắc tại Tuần văn hóa, thể thao và du lịch Quỳnh Nhai.
(PLVN) - Nhiều hoạt động văn hoá như lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật, trò chơi dân gian… mang đậm bản sắc văn hoá các dân tộc được tái hiện trong Tuần văn hóa, thể thao và du lịch tổ chức tại huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La đã thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương đến thăm quan, trải nghiệm.

Múa sư tử Mèo: Di sản văn hoá của người xứ Lạng

Múa sư tử là hoạt động thể hiện khát vọng của con người về cuộc sống tốt đẹp hơn
(PLVN) -  Trong tiếng Nùng, sư tử mèo là “kỳ lằn”, tức kỳ lân - một trong Tứ linh: long, lân, quy, phụng. Vào dịp Tết Nguyên đán, đội múa sư tử mèo đi từng nhà trong bản để cầu cho gia chủ sức khỏe, năm mới ăn nên làm ra.

Hội Lim Xuân Quý Mão 2023 năm nay có gì đặc biệt?

Hát quan họ tại Hội Lim (Ảnh minh họa)
(PLVN) -  Lễ hội vùng Lim tổ chức các hoạt động văn hoá văn nghệ, hát quan họ, các trò chơi dân gian nhằm tạo không khí thi đua sôi nổi trong nhân dân, cổ vũ động viên nhân dân đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, tích cực lao động, sản xuất, thực hiện hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2023...

Bảo tồn nghi lễ Tết cơm mới của người Mường Phú Thọ

Sản vật cúng Tết cơm mới không thể thiếu bó lúa mới.
(PLVN) - Hàng năm, Tết cơm mới (còn gọi là lễ mừng cơm gạo mới) của người Mường tại xã Hương Cần, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ được tổ chức vào ngày 10/10 Âm lịch. Tết cơm mới là nét văn hóa đặc sắc được gìn giữ, lưu truyền lâu đời của bà con nơi đây.

Bộ tem kỷ niệm 50 năm Hiệp định Paris

Bộ tem kỷ niệm 50 năm Hiệp định Paris
(PLVN) - Ngày 27/1, Bộ Thông tin và Truyền thông, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam phát hành bộ tem “Kỷ niệm 50 năm Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam (1973-2023)”.

Hồi đáp tiếng vọng từ quá khứ

Các chuyên gia của Việt Nam nghiên cứu, đánh giá tính xác thực của ấn vàng Hoàng đế chi bảo tại hãng đấu giá Millon. Ảnh Cục DSVH
(PLVN) -Năm 2022 trôi qua với nhiều ấn tượng đọng lại và một trong số đó là câu chuyện đưa cổ vật văn hóa - những mảnh hồn của cha ông, tiếng vọng từ quá khứ - trở về quê hương, mảnh đất chôn nhau cắt rốn. Bởi, vẫn còn đó nỗi niềm đau đáu trước tình trạng "chảy máu' cổ vật, những băn khoăn về vấn đề pháp lý để di sản có thể hồi hương…

Hàng nghìn người dân đội mưa xem hội đua thuyền đầu xuân

Hàng nghìn người dân đội mưa xem hội đua thuyền đầu xuân
(PLVN) - Đến hẹn lại lên, vào ngày mùng 6 Tết Nguyên đán, trên sông Vu Gia (huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam) lại tưng bừng diễn ra lễ hội đua thuyền mừng xuân. Đây là hoạt động thường niên, thể hiện nét đẹp văn hóa, tinh thần gắn kết cộng đồng của người dân địa phương.

Nghệ nhân Tạ Thu Hương: Sáng tạo phát triển những chiếc nón lá truyền thống

Tết năm nay, các nghệ nhân làm nón làng Chuông đã cho ra rất nhiều mẫu mới.
(PLVN) - Ở làng Chuông, xã Phương Trung, huyện Thanh Oai, Hà Nội, không ai là không biết đến chị Tạ Thu Hương – một nghệ nhân làm nón truyền thống nổi tiếng. Chị biết làm nón từ năm bảy tuổi và bén duyên với nghề nhờ tình yêu dành cho những chiến nón truyền thống. Đến nay, những chiếc nón của chị không chỉ được bày bán rộng rãi tại Việt Nam, mà còn được xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới.

Tìm hướng bảo tồn cho nhà cổ Đồng Nai

Nhà ở truyền thống là một trong những di sản văn hóa vật thể tiêu biểu của Nam Bộ.
(PLVN) -  Các ngôi nhà cổ ở Đồng Nai ẩn chứa những giá trị lịch sử tiêu biểu cho mảnh đất và con người nơi đây, mang những lớp văn hóa của nhiều thế hệ người Việt.

Khai trương phố cổ Tam Chúc (Hà Nam)

Khai trương phố cổ Tam Chúc (Hà Nam)
(PLVN) - Tối ngày 25/1 (mùng 4 Tết Âm lịch), Phố cổ Tam Chúc, một địa điểm du lịch văn hóa mới nằm trong quần thể khu du lịch Tam Chúc (tỉnh Hà Nam) chính thức khai trương, với nhiều chương trình hấp dẫn, đặc sắc. 

Nghệ sỹ viola Nguyệt Thu và những lối đi khác

Nghệ sỹ viola Nguyệt Thu và những lối đi khác
(PLVN) - Sống ở nước ngoài lâu năm nhưng nghệ sỹ viola Nguyệt Thu vẫn luôn đau đáu nỗi lòng về quê hương, mong muốn bảo tồn văn hóa bản sắc dân tộc. Đồng thời xây dựng hệ sinh thái, nơi các doanh nghiệp gắn kết giao thương mở rộng thị trường. Câu chuyện “Pneuma – Hơi thở cuộc sống” ra đời từ ý tưởng đó…

Đón Tết vùng Kinh Bắc tại Bảo tàng Dân tộc học

Trình diễn quan họ của các liền anh, liền chị.
(PLVN) - Trong hai ngày mùng 7 và 8 Tết (tức ngày 28 và 29 Dương lịch), Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam sẽ phối hợp với Bảo tàng tỉnh Bắc Ninh tổ chức chương trình “Vui Xuân Quý Mão: Sắc thái văn hóa Bắc Ninh”.

Người dân nô nức dự Lễ hội Gầu Tào

Người dân nô nức dự Lễ hội Gầu Tào
(PLVN) - Sáng 25/1 (tức mùng 4 Tết Quý Mão), người Mông ở các xã Pha Long, Tả Ngài Chồ, Din Chin, Tả Gia Khâu, Nậm Chảy (Mường Khương) và ở huyện Si Ma Cai, Bảo Thắng… nô nức đi hội Gầu Tào Pha Long.

Xuân về bản Thái

Xuân về bản Thái
(PLVN) -Trong những ngày đầu năm Quý Mão 2023  Bảo tàng tỉnh Lai Châu tổ chức Chương trình Trưng bày - Trình diễn - Trải nghiệm di sản văn hoá phi vật thể dân tộc Thái với chủ đề “Xuân về bản Thái”.