Yamada Amy - người có biệt tài “khai thác” cơ thể

Chỉ xoáy sâu vào một bộ phận cơ thể, nhưng “nhân vật” chính ấy lại trở nên có hồn và xuyên suốt những diễn biến tâm lý, tình cảm, trạng thái yêu-ghét-hờn-giận của các nhân vật trong truyện. Yamada Amy – nữ tiểu thuyết gia sinh năm 1959 của Nhật Bản trở nên quen thuộc với công chúng yêu văn học của đất nước Mặt trời mọc qua những sáng tác độc đáo. Và bây giờ, bà đang dần đến với bạn đọc Việt Nam qua bản dịch một số tác phẩm tiêu biểu nhất. Từ đôi mắt đến bàn tay, những chi tiết tưởng như không phải là điểm nhấn trở thành nỗi day dứt và ám ảnh của những nhân vật chính. Và chúng trở thành phong cách văn học của Yamada.

                  

Yamada Amy – người có biệt tài khai thác các bộ phận cơ thể vào sáng tác của mình

                                     

Từ “Đôi mắt ấy vẫn ở trên giường”…

 

Phong cách khai thác cái hồn của bộ phận cơ thể được Yamada sử dụng ngay từ tiểu thuyết ngắn đầu tay của mình – “Đôi mắt ấy vẫn ở trên giường”. Nếu đọc và tiếp cận tiểu thuyết này chỉ thông qua các chi tiết thì sẽ nhiều bạn đọc sẽ phản ứng khi mới làm quen với các  trang viết của Yamada. Đó cũng là phản ứng của một bộ phận công chúng Nhật Bản khi sách của Yamada vừa xuất bản.  Nhưng điều đáng nói ở đây, những chi tiết trong tiểu thuyết của Yamada không hề sống sượng mà thật gần gũi, tự nhiên như thể vốn dĩ là thế. “Nhân vật chính” là một bộ phận của cơ thể cũng tự nhiên đến với bạn đọc theo cách như vậy. Bắt đầu từ “Đôi mắt ấy vẫn ở trên giường”.

 

 

Bản năng sống, tình dục trong sinh hoạt của nữ nhân vật chính tên Kim với người tình da đen được gọi tên là Spoon ngay từ ban đầu dẫn dắt người đọc tưởng như chỉ đơn giản là một chuyện tình tẻ nhạt. Nhưng hơn cả chuyện tình yêu, sinh hoạt nam nữ, trên cả sex, “Đôi mắt ấy vẫn ở trên giường” khiến người đọc thấy được chân lý: một tình yêu bình thường có thể phát sinh từ những hoàn cảnh rất bất bình thường. Họ yêu nhau không phải bởi hào nhoáng bên ngoài, hoặc bởi những bộ trang phục hợp thời, nước da trắng trẻo và nền văn hóa Âu -Mỹ hiện đại. Spoon không hề có những thứ ấy. Đôi lúc, Kim tự lục vấn mình vì sao lại thích Spoon khi anh ta chỉ là một lính Mỹ da đen đảo ngũ tay trắng, nghiện ngập, rượu chè và không hề đẹp. Nhưng sâu hơn trong mối quan hệ của họ, một tình yêu nhen nhóm tự khi nào. Để đến khi nhận ra, khi có sự xen vào của một cô gái tên Maria từng là đàn chị của Kim, nhân vật chính mới nhận ra tình cảm của mình dành cho Spoon đã hơn cả một người tình.

 

Ánh mắt của Spoon được tả nhiều lần trong các lớp cắt của tiểu thuyết, nhưng đọng lại ý nghĩa nhất ở câu cuối cùng của truyện khi Spoon bị bắt đi và Kim thẫn thờ trèo lên chiếc giường quen thuộc. Chiếc chăn quen thuộc với cảm giác đôi mắt của Spoon vẫn chờ đợi ở trong chiếc chăn ấy.

 

Một số tiểu thuyết đã được xuất bản tại Việt Nam

 

…đến định hình một phong cách riêng

 

Nếu chỉ mỗi ánh mắt, chắc có lẽ, sáng tác của Yamada sẽ dừng ở sự xôn xao một thời gian như thế. Sau “đôi mắt”, “sống lưng” cũng được Yamada khai thác trong “Sống lưng của Jesse”. Rồi đến “ngón tay” trong “Trò đùa của những ngón tay”. Cũng là những chuyện quan hệ nam nữ, tình yêu, ghen tuông, sex, nhưng mỗi một sáng tác, Yamada lại dẫn người đọc theo một diễn biến khác. Trạng thái, cảm xúc, hưng phấn và cả những nút thắt gay cấn trong quan hệ của từng câu chuyện liên quan đến từng bộ phận cơ thể cũng khác nhau.

 

Thoạt đầu không hẳn nhiều người thích văn của Yamada bởi những miêu tả sinh động, tự nhiên và gần đến như thật của những cảnh giường chiếu. Nhưng đọc rồi, đặt mình vào thế của nhân vật lại thấy hoàn toàn không có sự tục tĩu. Đó giản đơn là một sinh hoạt đời thường như cơm ăn, nước uống. Đó là đặc trưng xã hội hiện đại của Tây phương và một phần trong cách mạng văn hóa của người Á Đông khi tìm thấy những khao khát của chính mình qua cuộc sống đầy bản năng. Đó cũng là một cuộc cách mạng trong mỗi cá nhân đi tìm những gì mình thực sự muốn mà không có sự ngăn cản.

 

 

Những sáng tác của Yamada đến với Việt Nam gần đây được đón nhận khác hẳn với thời gian đầu khi mới xuất hiện ở Nhật Bản. Một phần cũng vì sự “thoáng” hơn trong quan điểm của công chúng, độc giả yêu văn học. Phần khác, vì bà đã khai thác thành công một khía cạnh lạ và độc những bộ phận cơ thể có hồn. Để chỉ ánh mắt, sống lưng hay những ngón tay cũng đủ nói lên khao khát tình yêu và những gắn kết không gì có thể tách rời. Như khi nhân vật nữ chính trong “Trò đùa của những ngón tay” thà sát hại người tình còn hơn để những ngón tay nghệ thuật ấy rời xa mình mãi mãi…

 

 

Thùy Linh