Xưởng dệt, nhuộm… lấy đất lúa của người dân

Do cơ sở dệt - nhuộm của một hộ gia đình gây ô nhiễm môi trường trong khu dân cư, nên UBND huyện Phúc Thọ thu hồi gần 10.000 m2 đất 2 lúa của dân để cho hộ này thuê làm nhà xưởng. Tuy nhiên, khu đất này lại nằm gần trường học, trạm y tế và khu đất giãn dân.

Thiếu khả thi và nhiều bất cập

Tháng 8/2008, UBND xã Tam Hiệp (Phúc Thọ) đình chỉ hoạt động xưởng dệt - nhuộm của ông Trần Huy Canh (cụm 3, xã Tam Hiệp) vì cơ sở này gây ô nhiễm môi trường. Để tạo điều kiện cho hộ ông Canh tiếp tục được làm nghề, ngày 28/8/2009, UBND huyện Phúc Thọ ban hành Quyết định số 1750 thu hồi 9.925m2 đất ở xã Tam Hiệp giao cho ông Canh thực hiện Dự án Đầu tư xây dựng xưởng dệt, nhuộm, may gia công. Nhưng quyết định này bị người dân phản ứng gay gắt bởi có quá nhiều bất hợp lý.

Theo 19 hộ dân bị thu hồi đất, xưởng sản xuất của ông Canh là trường hợp cá nhân sử dụng đất để sản xuất, kinh doanh. Diện tích đất bị thu hồi là đất 2 lúa, thuộc quỹ đất 1, tốt nhất trong khu vực, hầu hết bà con người dân đã sản xuất ổn định trên dưới 30 năm, nên bà con mong muốn được giữ lại. Hơn nữa, trên địa bàn xã còn nhiều diện tích đất không hiệu quả, gần như bỏ hoang nhưng lại không bị thu hồi.

Liệu một cơ sở sản xuất hộ gia đình có nhất thiết phải có diện tích đất lớn như thế không? Bên cạnh đó, phương án bồi thường, hỗ trợ cho các hộ dân bị thu hồi đất còn nhiều phi lý…Trong khi thắc mắc của dân chưa được giải quyết, ngày 11/1/2011, UBND huyện Phúc Thọ ra quyết định cưỡng, tuy nhiên việc cuỡng chế sau đó phải tạm hoãn. 

Trao đổi với chúng tôi, ông Đỗ Công Thông, đại biểu HĐND xã Tam Hiệp cho biết: “Việc thu hồi đất nói trên là chưa hợp lý. Bởi đây là đất nông nghiệp loại tốt, rất thuận lợi cho dân canh tác lâu dài.

Đồng thời, dự án này là để làm xưởng dệt, nhuộm, hóa chất độc hại sẽ thải ra xung quanh, gần kề đấy là trường học và cộng đồng dân cư. Vì vậy, mang tiếng là dự án để tránh ô nhiễm môi trường cho dân nhưng lại không giải quyết được vấn đề ô nhiễm trong tương lai”.

Theo quan sát của phóng viên, đúng như người dân phản ánh, cách khu đất bị thu hồi chưa đầy 300m là Trường Tiểu học và THCS xã Tam Hiệp; kề ngay đấy là Trạm Y tế xã và dân cư sinh sống.

Ngoài ra, đối diện khu đất của dự án chừng 200m là một khu đất giãn dân của xã Tam Hiệp rộng hàng chục ngàn mét vuông. Như vậy, vấn đề vệ sinh và ô nhiễm môi trường liệu có được giải quyết triệt để khi mà xưởng dệt, nhuộm quá gần với khu vực dân cư?.

Việc thu hồi đất phải được xem lại

Đem những thắc mắc này tới UBND huyện Phúc Thọ, chúng tôi được ông Đặng Văn Nghĩa - Trưởng Phòng Tài nguyên & Môi trường cho biết: Từ năm 2005, UBND huyện đã có kế hoạch quy hoạch lại làng nghề để giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường. Nhưng khi được hỏi tại sao không bố trí xưởng sản xuất của ông Canh vào khu quy hoạch làng nghề mà lại ưu ái dành riêng một khoảnh đất như vậy?

Ông Nghĩa cho rằng, việc này là không thể làm được, bởi khu vực làng nghề của huyện chưa được phê duyệt, nhưng nếu có cũng chỉ là các cơ sở may gia công, không thể đưa xưởng của ông Canh vào đấy được. Ông Nghĩa còn cho rằng, đưa cơ sở của ông Canh ra đây cho thuận tiện giao thông (!?)

Theo nhiều người dân, họ nghi ngờ tính minh bạch của dự án. Bởi xưởng sản xuất cũ của gia đình ông Canh chỉ khoảng 100m2, nhưng nay lại được ưu ái tới gần 10.000 m2 liệu phía sau có vấn đề gì không?.

Có thể thấy, không thể vì cơ sở sản xuất của hộ gia đình mà 28 hộ gia đình khác bị mất đất sản xuất, cũng như hệ luỵ của việc thu hồi đất khi đã có sự thoả thuận "ngầm" về mức đền bù…Bởi vậy, kiến nghị của các hộ dân bị thu hồi đất cần được UBND huyện Phúc Thọ và TP Hà Nội xem xét lại.

Lương Vũ