Xuất khẩu xe hơi Trung Quốc: chiếc áo chật dần

Khi mà các nhà sản xuất xe hơi Trung Quốc đạt mức tăng trưởng hai con số, lượng xe xuất khẩu cũng tăng nhanh. Song, niềm vui chưa kịp  trọn vẹn đã phải đối mặt cùng nỗi lo mới: chấn chính gấp hệ thống các doanh nghiệp xuất khẩu xe hơi và giải phóng thật nhanh số lượng xe xuất khẩu dương đang dồn ứ tại sân các cảng biển nước này.

Số lượng xe xuất dương nằm chờ ngày càng đông

Zhang Xiaoyu, Phó Chủ tịch Liên đoàn máy công nghiệp Trung Quốc nói rằng khi lượng xe xuất khẩu tăng vọt, chúng phải đỗ đầy sân các cảng biển bởi chẳng có công ty vận tải tàu biển nào có đủ phương tiện để chuyên chở chúng.Theo thống kê của Hải quan Trung Quốc, các nhà sản xuất đại lục đã xuất khẩu được tới 340.000 xe các loại trong năm 2006, gấp đôi số xe xuất khẩu năm 2005. Đây là một phần nhỏ trong tổng số 7,28 triệu xe xuất xưởng từ các nhà máy trên toàn Trung Quốc năm 2006.

Cùng với số lượng xe xuất khẩu tăng vọt, số doanh nghiệp làm công tác xuất khẩu xe đã tăng lên đến 1.175 công ty trong năm này, trong đó có 160 công ty chỉ xuất khẩu được 1 chiếc xe trong cả năm, 650 công ty khác xuất khẩu được dưới 10 xe trong cả 365 ngày. Phần lớn những mác xe xuất khẩu là Great Wall, Geely và Chery.

Thứ trưởng Thương mại Trung Quốc Wei Jianguo cho biết Trung Quốc đã đạt được thành công lớn khi tổng giá trị xuất khẩu xe hơi và phụ tùng ôtô của nước này đạt đến con số 120 tỷ USD trong 10 năm qua, giúp Trung Quốc chiếm 10% thị phần xe toàn cầu. Nhưng lượng xe xuất khẩu càng nhiều, giá lại càng giảm. Điều đáng lo ngại là xe hơi xuất khẩu của Trung Quốc sẽ lại đi theo vết xe đổ của xe máy “Tàu” từng làm mưa làm gió thị trường khu vực mấy năm trước với lợi thế giá rẻ, mẫu mã đẹp. Ai cũng dễ dàng nhận ra điều này khi nhìn lại: Năm 2005, giá trung bình một xe hơi Trung Quốc xuất khẩu là 8.694 USD, sang năm 2006, chỉ còn 7.087 USD.

Việt Nam là nơi thể hiện rõ ràng nhất tình trạng trên. Ban đầu, những chiếc xe máy Trung Quốc hiệu Jialing lấn át các đối thủ đến từ Nhật Bản bởi giá rẻ. Nhưng cùng với giá rẻ là chất lượng thấp. Vậy nên, người tiêu dùng Việt Nam ngày càng xa lánh xe “Tàu”, và xe máy Nhật lại đàng hoàng trở lại. Năm 1999, giá một chiếc xe máy Trung Quốc là khoảng 800USD. Đến năm 2005, nó chỉ còn…200USD. “Các công ty Trung Quốc phải cạnh tranh lẫn nhau để tranh giành thị trường và một trong những cách hữu hiệu là giảm giá bán sản phẩm”, Zhang Ji, một quan chức của Bộ Thương mại Trung Quốc, nói.

Một vấn đề khác mà các nhà xuất khẩu xe hơi Trung Quốc gặp phải là phí vận tải tàu biển chở ôtô từ Trung QUốc đi các nước buộc phải tăng cao do có quá nhiều thị trường riêng lẻ tại những quốc gia xa xôi. Gu Jian Li, Phó Tổng Giám đốc hãng xe Trường Thành nói: “Các công ty tàu biển Hàn Quốc và Nhật Bản là những đối tác chính của chúng tôi trong vận chuyển xe hơi xuất khẩu bằng đường biển. Vấn đề là ở chỗ mỗi tháng họ mới thực hiện chuyên chở một lần, diện tích tàu lại không đủ chứa xe nên chúng tôi buộc phải đóng sản phẩm vào những chiếc container. Điều này vừa không đảm bảo an toàn hàng hoá trong khi vận chuyển, vừa làm tăng giá thành. Nếu các doanh nghiệp Nhật Bản và Hàn Quốc chỉ phải trả 40-50USD/cubic thì các công ty Trung Quốc phải chi trả tới 60-70USD/cubic. Để khắc phục một phần vấn đề này và cũng để đáp ứng nhu cầu thị trường, một loạt các công ty vận tải tàu biển Trung Quốc cũng tham gia vận tải xe hơi, như công ty liên doanh Leif Hoegh, Coco và China Shipping, nhưng vẫn chưa đủ để đáp ứng nhu cầu thực tế.

Một trong những giải pháp là thành lập các liên minh giữa các nhà sản xuất ôtô và vận tải tàu biển. Tại Trung Quốc, việc này mới bắt đầu. và như Liang Jinyu, một quan chức của Công ty Vận tải Tàu biển Trung Quốc nói “Chúng tôi sẽ phải đẩy mạnh và phát triển sự liên kết này. Có như vậy, những vấn đề hiện tại mới được giải quyết”.

• Minh Khôi