Xuất khẩu nông sản vượt 63 tỷ USD, thúc đẩy tăng trưởng bằng công nghệ
Ngày 2/11, tại TP Cần Thơ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội nghị phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp khu vực phía Nam. Dự và chủ trì hội nghị có Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 9 tháng đầu năm 2026, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng 4,02%; kim ngạch xuất khẩu toàn ngành trong 10 tháng vượt 63 tỷ USD. Tuy nhiên, hạn chế về công nghệ chế biến, liên kết chuỗi giá trị và thương mại hóa kết quả nghiên cứu đang đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng.
Tại Hội nghị, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo phải trở thành động lực trực tiếp nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng. Đặc biệt, khu vực phía Nam cần phát huy lợi thế về vùng nguyên liệu, công nghiệp chế biến và các ngành hàng xuất khẩu chủ lực để hình thành chuỗi sản xuất hiện đại, bền vững.
Đáng chú ý, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an chỉ rõ những hạn chế trong việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Trong số 451 sản phẩm khoa học công nghệ thuộc lĩnh vực nông nghiệp được thống kê, mới có 11 sản phẩm được thương mại hóa, tương đương khoảng 2,4%.
Về nguồn lực, đến ngày 24/9/2026, các địa phương được phân bổ hơn 25.000 tỷ đồng thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhưng mới giải ngân hơn 8.000 tỷ đồng, đạt khoảng 33%. Những con số này cho thấy yêu cầu cấp thiết phải tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế, nguồn lực và khả năng đưa công nghệ vào sản xuất.
Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương chuyển mạnh từ nghiên cứu phân tán sang giải quyết những bài toán cụ thể của sản xuất, lấy hiệu quả kinh tế và thu nhập của người dân làm thước đo.
Cam kết tại hội nghị, Tập đoàn Lộc Trời cam kết tham gia 100.000 ha trong Đề án phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp; đồng thời đề xuất cơ chế hỗ trợ tiêu thụ nông sản đạt tiêu chuẩn, có truy xuất nguồn gốc.
Phó Thủ tướng yêu cầu từ nay đến hết tháng 11/2026, mỗi địa phương lựa chọn 3–5 bài toán công nghệ lớn, cấp thiết, gắn với lợi thế sản xuất và ngành hàng chủ lực; xác định rõ đơn vị thực hiện, nguồn lực, sản phẩm đầu ra và khả năng ứng dụng.
Đồng thời, đẩy nhanh chuẩn hóa dữ liệu nông nghiệp, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, nghiên cứu xây dựng sàn giao dịch nông sản quốc gia nhằm minh bạch thị trường, nâng cao hiệu quả kết nối cung cầu và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam.
Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp trong nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ; yêu cầu tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và người sản xuất, đưa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm có giá trị kinh tế.
Tiếp thu chỉ đạo, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung các nhiệm vụ trọng tâm về giống, cơ giới hóa, chế biến sâu, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất.
Việc tháo gỡ các điểm nghẽn về công nghệ, nguồn lực và thị trường được kỳ vọng tạo dư địa tăng trưởng mới, nâng cao giá trị xuất khẩu, từng bước chuyển nền nông nghiệp từ phát triển theo sản lượng sang chất lượng và hiệu quả kinh tế.