Xuất khẩu nông sản trước cơ hội và thách thức mới

(PLVN) - Một con cá ngừ đại dương của Việt Nam với trọng lượng 337 kg bán được 37 triệu đồng, trong khi một con cá ngừ đại dương của Nhật Bản 270kg bán được 70 tỷ đồng. Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, khi gia nhập các Hiệp định thương mại tự do (FTA), Việt Nam có nhiều cơ hội nhưng cũng có không ít thách thức và rủi ro, nếu không nỗ lực sẽ đánh mất cơ hội ngay trên sân nhà… 
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Cơ hội cho ngành nông nghiệp

Theo thống kê, tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản tiếp tục tăng nhanh, trong 10 năm (2008 - 2017) đạt 261,28 tỷ USD, tăng bình quân 9,24%/năm; năm 2018 đạt mức kỷ lục 40,02 tỷ USD. Đã có 10 nhóm mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu từ 1 tỷ USD trở lên, trong đó có 6 mặt hàng (trái cây, hạt điều, cà phê, gạo, tôm, đồ gỗ) đạt kim ngạch xuất khẩu trên 3 tỷ USD.

Phát biểu tại hội nghị “Cơ hội và thách thức đối với nông nghiệp Việt Nam khi tham gia các FTA” mới đây, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho rằng, xu hướng đẩy mạnh tự do hóa thương mại hàng nông sản thông qua việc ký kết và thực thi các FTA, nhất là FTA thế hệ mới (FTAs) sẽ giúp Việt Nam được hưởng ưu đãi nhiều hơn về thuế quan, phi thuế quan, đồng thời có điều kiện cơ cấu lại thị trường xuất nhập khẩu theo hướng cân bằng hơn, tránh phụ thuộc quá mức vào một vài thị trường như trước đây.

Cụ thể, đối với Hiệp định CPTPP với 11 quốc gia, chiếm 11,5% tổng kim ngạch toàn cầu, CPTPP với nhiều cam kết trong cắt giảm thuế quan, cam kết nguồn gốc xuất xứ, cam kết SPS và TBT, cam kết đầu tư, cam kết sở hữu trí tuệ và các cam kết khác. 

Đối với Hiệp định EVFTA, EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 99,2% số dòng thuế, tương đương 99,7% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sau 7 năm.

Với vị thế là nước đứng đầu trong các sản phẩm nông sản sản xuất và xuất khẩu như: cà phê đứng thứ 2 thế giới, gạo đứng thứ 3 thế giới, thủy sản đứng thứ 4 thế giới, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho rằng, không có giới hạn cho năng lực sản xuất nếu Việt Nam tận dụng tối đa cơ hội về thị trường và có được điều kiện để tái cơ cấu, đưa công nghệ và tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng quy mô lớn, hữu cơ và gắn với việc hình thành phát triển các chuỗi giá trị: “Các FTA chính là cơ hội để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm, đặc biệt là ngành nông nghiệp Việt Nam”, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nói.

Không ít thách thức phải vượt qua

Các chuyên gia nông nghiệp cho rằng, thách thức khi Việt Nam gia nhập các hiệp định FTA không ít. Đó là gia tăng cạnh tranh với hàng nhập khẩu đến từ các nước có lợi thế hơn, trình độ phát triển cao hơn; Áp lực cạnh tranh sẽ làm một số ngành có thể bị thu hẹp sản xuất như chăn nuôi lợn, mía đường; nguy cơ nông sản bị trả lại, mất quyền xuất khẩu hoặc gia tăng tần suất kiểm tra do chưa đáp ứng các quy định SPS/TBT tại các thị trường khó tính như Nhật và các nước EU khi sản xuất trong nước chưa được quản lý chặt chẽ vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường nhận định, tổng GDP của thị trường CPTPP và EVFTA là hơn 30% GDP toàn cầu, tổng giao dịch thương mại khoảng 35% thương mại toàn cầu, hết sức lớn: “Đây là cơ hội nhưng ngược lại cũng rất nhiều thách thức và rủi ro mà không nỗ lực thì chúng ta sẽ đánh mất cơ hội và mất ngay thị trường sân nhà Việt Nam”, ông Cường nói.

Minh chứng cho điều này, ông Cường chia sẻ, con cá ngừ đại dương, điển hình của đánh bắt thủy hải sản của Việt Nam với trọng lượng 337 kg cuối cùng bán được 37 triệu. Trong khi đó, một con cá ngừ đại dương của Nhật Bản 270kg quy về tiền Việt Nam bán được 70 tỷ.

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường nói: “Đó là đẳng cấp trình độ kinh tế, nó là tiêu chuẩn, quy chuẩn, cách thức, kỹ năng hội nhập. Chúng ta phải nhận dạng thật rõ, chứ còn đối với khối lượng nông sản Việt Nam sản xuất hiện nay là quá nhiều nhưng tiền quá ít. Chuỗi bây giờ phải kết cấu lại và phải đồng bộ. Cả của Nhà nước, cả khu vực doanh nghiệp, doanh nhân và toàn dân thì mới làm nên câu chuyện “.

Thời gian qua, nhiều địa phương trên cả nước đã đổi mới cơ cấu cây trồng, mạnh dạn thay đổi phương thức sản xuất cũ, hình thành nên những vùng chuyên canh về cây ăn quả và nuôi trồng thủy hải sản mà An Giang là một điển hình.

Địa phương này vốn có thế mạnh về lúa gạo, cũng là vựa lúa chính của ĐBSCL, đã hình thành những vùng chuyên canh các giống lúa năng suất cao, có giá trị và chuyên phục vụ xuất khẩu, song cũng là địa phương có sản lượng trái cây xuất khẩu lớn; sản lượng cá tra xuất khẩu đứng thứ nhất cả nước...

Mô hình liên kết chuỗi giá trị giữa DN và người nông dân đã được hình thành từ khá lâu. Chính vì vậy, khi tham gia các hiệp định FTA, An Giang là địa phương có nhiều lợi thế khi xuất khẩu nông sản, đặc biệt là lúa gạo tại hai thị trường lớn và mới là Mexico, Canada...

Bộ trưởng Cường khẳng định, Việt Nam phải tận dụng được các lợi thế, cơ hội và khắc phục những khó khăn nêu trên, ngành nông nghiệp và các DN cần chủ động tìm hiểu thông tin về CPTPP và EVFTA để nắm vững cam kết của Việt Nam và các thị trường đối tác quan tâm, đặc biệt là các thông tin về các ưu đãi thuế quan, các yêu cầu về chất lượng, quy tắc xuất xứ hàng hóa… 

Ngọc Trìu
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Xuất khẩu cá tra sang EU chưa thoát khỏi mức tăng trưởng âm

Hiện, phần lớn sản phẩm cá tra XK sang EU là sản phẩm cá tra phile đông lạnh.
(PLVN) - Tính đến nửa đầu tháng 5/2021, tổng giá trị xuất khẩu (XK) cá tra sang thị trường EU đạt 39,4 triệu USD, giảm 26,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, GTXK sang Hà Lan giảm 21,7%; Tây Ban Nha giảm 33%... Như vậy, 3 năm trở lại đây, giá trị XK cá tra sang EU vẫn chưa thể thoát khỏi mức tăng trưởng âm.

'Đỏ mắt' tìm nơi đổ thải khi nạo vét luồng hàng hải

Luồng cho tàu biển lớn vào sông Hậu sẽ được duy tu hoàn thành trước 30/10/2021.
(PLVN) -  Luồng cho tàu biển lớn vào sông Hậu, luồng hàng hải Hải Phòng (đoạn Lạch Huyện)… đã và sẽ triển khai thi công nhằm nâng cao năng lực vận tải biển. Tuy nhiên, đang có không ít dự án nằm trong kế hoạch duy tu, nạo vét có nguy cơ chậm tiến độ vì vướng các thủ tục liên quan môi trường, nhận chìm chất thải ngoài biển.

Dự báo GDP 6 tháng đầu năm tăng 5,8%

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng trình bày báo cáo tại phiên họp.
(PLVN) -Thông tin trên được đưa ra tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2021 và giải pháp chủ yếu những tháng cuối năm, diễn ra sáng 15/6.

Giải đáp gói thầu “Tư vấn thẩm tra đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam”

Toàn cảnh Hội nghị trực tuyến.
(PLVN) - Nhằm trao đổi về những nội dung mà các nhà thầu chưa rõ, tăng cường tính công khai, minh bạch và cạnh tranh trong đấu thầu, hôm nay - 15/6/2021, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) đã tổ chức Hội nghị tiền đấu thầu gói thầu “Tư vấn thẩm tra đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam” bằng hình thức trực tuyến.

Ra mắt thương hiệu VietQR và triển khai dịch vụ chuyển tiền nhanh NAPAS247 bằng mã QR

Napas và các ngân hàng thành viên tại sự kiện ra mắt thương hiệu VietQR và dịch vụ Chuyển tiền nhanh Napas247 bằng mã QR thanh toán.
(PLVN) - Thay vì phải gõ số tài khoản, với dịch vụ dịch vụ chuyển tiền nhanh NAPAS247 bằng mã QR khách hàng có thể chuyển tiền một cách nhanh chóng từ tài khoản của mình tới tài khoản tại một ngân hàng khác trong mạng lưới của Napas theo phương thức chuyển tiền nhanh 24/7 đồng thông qua hình thức quét mã QR thanh toán..

CEO siêu doanh nghiệp vốn 500.000 tỷ nói về triển vọng "hoành tráng", khẳng định "không có tiền nhưng có chất xám"

Ông Nguyễn Vũ Quốc Anh - CEO siêu doanh nghiệp có vốn điều lệ đăng ký đến 500.000 tỷ (Ảnh chụp màn hình video livestream).
(PLVN) - Sáng nay - 15/6, Nguyễn Vũ Quốc Anh - CEO Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Công nghệ Tự động toàn cầu (Auto Investment Group), doanh nghiệp có vốn điều lệ đăng ký lên đến 500 nghìn tỷ đồng - đã livestream để giải đáp nghi vấn liên quan đến doanh nghiệp suốt thời gian vừa qua.

Lưu thông vốn chính sách giữa đại dịch COVID-19

Điểm giao dịch của Ngân hàng Chính sách xã hội tại xã Đồng Văn, huyện Quế Phong, Nghệ An.
(PLVN) -  Nguồn vốn tín dụng chính sách bấy lâu nay đã trở thành động lực, là “điểm tựa” chắc chắn để người dân miền núi cao Quế Phong (Nghệ An) vượt lên thoát nghèo, chủ động chuyển đổi cơ cấu kinh tế hợp lý, góp phần nâng cao đời sống nhân dân trên địa bàn.

Rà soát, tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư, sản xuất kinh doanh

ảnh minh họa.
(PLVN) - Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) vừa có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ dự thảo quyết định của Thủ tướng Chính phủ thành lập tổ công tác đặc biệt, do Bộ KH&ĐT là cơ quan thường trực, nhằm rà soát, tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư, sản xuất kinh doanh gặp vướng mắc trong thời gian dài tại các bộ, ngành, địa phương.

Thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công nguồn nước ngoài: Tăng cường vai trò các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án

Ngành Giao thông Vận tải là một trong 2 ngành có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công từ nguồn nước ngoài cao nhất. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Đến hết ngày 10/6, tỷ lệ giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2021 từ nguồn nước ngoài của các bộ, ngành mới đạt 7,53% so với dự toán được giao. Theo Bộ Tài chính, ngoài nguyên nhân khách quan do dịch Covid-19, nguyên nhân chủ quan vẫn từ các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án…