Xuất khẩu nông sản: Cách nào thu được 40 tỷ USD?

(PLVN) - Ngoài những thị trường truyền thống được xác định là Trung Quốc, Mỹ và châu Âu, các nhà xuất khẩu (XK) nông sản Việt Nam cần có bước đi bài bản để thâm nhập các thị trường mới đầy tiềm năng như Nhật Bản, Brazil và các nước Trung Đông… để thực hiện mục tiêu xuất khẩu toàn ngành năm nay đạt 40 tỷ USD. 

Xung quanh vấn đề này, PLVN đã trao đổi với ông Nguyễn Quốc Toản - Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNN).

Thưa ông, việc Việt Nam gia nhập các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã có tác động như thế nào đến hoạt động XK nông sản?

- Bước sang năm 2019, thị trường nông sản XK của chúng ta gặp rất nhiều khó khăn và thách thức. Điều đó đến từ 3 yếu tố. CPTPP (11 quốc gia) và EVFTA (28 quốc gia) có hiệu lực đã tạo ra một dư địa thị trường rất lớn, không gian thị trường rộng mở hơn. Đồng thời, tạo ra sự dịch chuyển về mặt nhu cầu, sự đòi hỏi về mặt chất lượng. 

Yếu tố thứ hai là có những xung đột thương mại của các trục thị trường. Những xung đột này không dễ tìm ra giải pháp chung song đã tác động tới thương mại thế giới, đặc biệt đối với Việt Nam. 

Yếu tố thứ ba, những xung đột thương mại không chỉ đơn thuần là lợi ích kinh tế mà còn là cạnh tranh mang tính ảnh hưởng chính trị kinh tế và cả hợp tác quốc tế. Điều này sẽ định hình lại những giá trị của khu vực, tác động những xu hướng chuyển dịch đầu tư của các doanh nghiệp (DN). 

Thực tế, thị trường nhập khẩu (NK) nông sản của các nước siết chặt hơn  hàng rào kỹ thuật, chính sách thắt chặt NK tiểu ngạch, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, về cấp chứng thư XK, thanh kiểm tra chất lượng của nước XK. 

Tất cả những điều đó, sẽ tác động tới XK nông sản của Việt Nam trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Và cũng tác động tới không gian thị trường XK của chúng ta thời gian tới. Hàng hóa nông sản Việt Nam có cơ hội XK đi nhiều nước khác nhau nhưng hàng của các nước cũng có cơ hội vào trong nước. Điều này tạo ra sự cạnh tranh nhưng cũng là áp lực đối với các DN trong nước.

Xuất khẩu nông sản: Cách nào thu được 40 tỷ USD? ảnh 1
Ông Nguyễn Quốc Toản

Ông có thể nói rõ hơn định hướng XK nông sản Việt Nam trong thời gian tới?

- Đầu tiên, chúng ta phải duy trì và giữ cho được các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Mỹ, châu Âu. Đồng thời cũng giữ được nhịp độ về tăng trưởng XK. Một điểm đáng lưu ý là mở rộng danh mục các thị trường XK chính ngạch, đặc biệt là trái cây và thủy sản. Đó là những việc cần phải làm ngay đối với các thị trường truyền thống.

Đối với các thị trường mới, điều quan trọng hơn cả là vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm và quản lý chất lượng sản phẩm phải đúng các tiêu chuẩn từ khâu chế biến, nuôi trồng, đóng gói và minh bạch hóa các chỉ tiêu chất lượng hàng nông sản XK. Vấn đề kiểm soát nguồn gốc xuất xứ, mã vùng nuôi trồng, hay đơn giản như quy cách về bao bì nhãn mác, phương thức XK, hồ sơ DN đều không được lơ là. 

Việc xâm nhập thị trường mới phải có quy trình và cách làm bài bản. Như mở thị trường quả vải sang Nhật Bản, các sản phẩm cá tra sang Brazil, gia vị sang các nước đạo Hồi, tôm sang các nước Trung Đông. Công tác quảng bá, xúc tiến thương mại cần có sự phối hợp với các Đại sứ quán, có sự kết nối giữa các DN Việt Nam với hệ thống bán lẻ tại thị trường NK.

Thưa ông, các DN và người nông dân cần có sự thay đổi như thế nào để phát huy lợi thế XK nông sản của mình?

- Các DN và người dân là những chủ thể rất lớn, có tính quyết định. DN đóng vai trò là trọng tâm, đặc biệt ở khâu chế biến và tiêu thụ. Người dân có vai trò vệ tinh để tham gia vào chuỗi giá trị. 

Đối với vấn đề nhận thức và hành động, người dân phải căn cứ vào thị trường, làm theo hướng dẫn của thị trường. DN cũng phải đi trước một bước, nhất là ứng dụng khoa học kỹ thuật, có bộ phận thăm dò và tìm hiểu thị trường để nâng cao năng lực cạnh tranh đối với sản phẩm làm ra.

Thông tin thị trường cần có sự thông suốt, có sự tham gia cả cơ quan truyền thông để quảng bá về hàng hóa nông sản XK để thị trường NK hiểu về chúng ta đang cơ cấu, biết đến sản phẩm của chúng ta là tốt nhất.

Tóm lại, các FTA có những thách thức và cơ hội, chúng ta phải làm sao chuyển hóa được thành lợi thế, ổn định thị trường trong nước, kiểm soát thị trường XK trước các xung đột thương mại để tạo đà cho sự phát triển lâu dài.

Ngoài ra, các Hiệp hội trong bối cảnh cần hỗ trợ các DN hội nhập một cách ổn định và bền vững tại các thị trường, giữ được các thị trường truyền thống bên cạnh tìm kiếm các thị trường mới. Mục tiêu chúng ta hướng đến là nền nông nghiệp độc lập, tự chủ và tự cường.

Xin cảm ơn ông!

Ngọc Trìu (thực hiện)
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

6 tháng đầu năm 2021, VNPT vững vàng vượt khó, đảm bảo mục tiêu kép

6 tháng đầu năm 2021, VNPT vững vàng vượt khó, đảm bảo mục tiêu kép
(PLVN) -  06 tháng đầu năm 2021, Ban Lãnh đạo Tập đoàn VNPT đã có những phương án, chiến lược rất cụ thể để vừa đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh, sát cánh cùng Chính phủ phòng chống dịch, đảm bảo an toàn, giữ mức thu nhập ổn định cho người lao động trước dịch bệnh COVID-19 và quyết tâm giữ vững vị trí tiên phong trong Chuyển đổi số quốc gia.

Cần giảm ưu đãi với doanh nghiệp thép trong nước để giá thép bình ổn?

Doanh nghiệp xây dựng ảnh hưởng nặng nề do thép giá cao trong thời gian qua
(PLVN) - Thuế xuất, nhập khẩu liên quan đến lĩnh vực sản xuất thép đang có nhiều ưu đãi cho doanh nghiệp sản xuất thép trong nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh thép xây dựng thời gian qua tăng giá cao, làm méo mó thị trường, ảnh hưởng tiêu cực đến đầu tư công và ngành xây dựng. Bộ Tài Chính vừa có đề xuất điều chỉnh thuế xuất, nhập khẩu đối với một số mặt hàng thép nhằm ổn định thị trường lĩnh vực này.

Bất chấp COVID-19, hàng hóa xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Móng Cái vẫn tăng trưởng ấn tượng

Tổng trọng lượng hàng xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Móng Cái từ ngày 1/1-18/7 đạt hơn 1 triệu tấn.
(PLVN) - Mặc dù ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19, song hoạt động biên mậu ở thành phố Móng Cái (Quảng Ninh) vẫn duy trì tốt. Theo Ban Quản lý cửa khẩu quốc tế Móng Cái, tổng trọng lượng hàng xuất nhập khẩu qua cửa khẩu từ ngày 1/1-18/7 đạt hơn 1 triệu tấn, tăng 89,2% so với cùng kỳ năm 2020.

Bộ Nông nghiệp đề nghị bổ sung chợ đầu mối vào diện các sơ sở kinh doanh hàng hóa dịch vụ thiết yếu

Chợ Bình Điền - 1 trong 3 chợ đầu mối lớn của TP Hồ Chí Minh - đóng cửa làm đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa nông sản, thực phẩm thiết yếu từ các tỉnh phía Nam về TP Hồ Chí Minh và ngược lại.
(PLVN) - Trên cơ sở báo cáo của Tổ công tác Kết nối cung ứng tiêu thụ nông sản, Bộ NN&PTNT vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ đề xuất giải pháp hỗ trợ sản xuất, tiêu thụ nông sản trong điều kiện dịch COVID-19, trong đó đề xuất bổ sung các chợ đầu mối tại các địa phương vào diện các sơ sở kinh doanh hàng hóa dịch vụ thiết yếu được phép hoạt động trong thời gian giãn cách theo Chỉ thị 16.

Người kinh doanh dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới phải thông báo thông tin liên hệ với Bộ Thông tin và Truyền thông

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Người tham gia dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam phải tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam về quảng cáo, quy định về an ninh mạng và quy định về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng; phải nộp thuế theo quy định pháp luật về thuế.

Cục thuế Nghệ An: Vừa phòng chống dịch, vừa tích cực thu ngân sách

Trụ sở Cục thuế tỉnh Nghệ An.
(PLVN) - Trong thời điểm dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp, Cục Thuế tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo cán bộ làm tốt công tác phòng chống dịch, vừa tích cực trong việc thu ngân sách cho địa phương và vừa tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật thuế, giúp cho người nộp thuế (NNT) nắm bắt và hiểu đúng pháp luật trong lĩnh vực thuế. 

Hai doanh nghiệp phân bón của PVN: Nỗ lực tăng nguồn cung

Phân bón Phú Mỹ được nhiều nông dân tin dùng.
(PLVN) - Từ cuối tháng 6/2021 đến nay, giá phân bón liên tục lập đỉnh mới. Hai doanh nghiệp phân bón của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) là Công ty Cổ phần Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC) và Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo) đã dồn lực để sản xuất kinh doanh, đảm bảo nguồn cung phân bón cho người dân trong nước.