Xử phạt vi phạm hành chính trái luật?

Hai ông Nguyễn Hữu Định và Lê Như Thịnh ngụ tại thị trấn Di Linh, Lâm Đồng liên tục gửi đơn khiếu nại việc UBND tỉnh Lâm Đồng ra Quyết định xử phạt vi phạm hành chính (Quyết định) số 2404 ngày 18/10/2010 trái pháp luật, gây thiệt hại cho hai ông.

Từ việc xử lý vi phạm

Ngày 15/6/2010, Đội kiểm tra cơ động và phòng cháy chữa cháy rừng số 2 (Đội 2) phát hiện ô tô 54N - 9064 vận chuyển lâm sản không có giấy tờ hợp pháp, nên đưa về trụ sở lập biên bản kiểm tra ngày 15/6/2010; Biên bản tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính (VPHC) và Quyết định (QĐ) tạm giữ tang vật phương tiện ngày 16/6/2010. Theo Đội 2: “Khi về đến Đội, lái xe đã lợi dụng bỏ trốn”.

Theo ông Định, ông ký hợp đồng lao động chạy xe thuê cho ông Thịnh. Số gỗ trên là ông nhận chở cho một người không quen biết, tự giới thiệu tên là Hoàng. Khi thuê, ông Hoàng nói gỗ có giấy tờ; thấy có hóa đơn đỏ và bảng kê, nên ông Định nhận; khi Kiểm lâm đưa xe về Đội thì ông Hoàng bỏ chạy, nên ông cũng bỏ chạy.

Ngày17/6, ông Thịnh là chủ chiếc ô tô trên đến Đội 2 trình bày: Ông Định vi phạm hợp đồng, vận chuyển lâm sản trái phép tôi hoàn toàn không biết; việc vận chuyển lâm sản không đúng quy định bên tài xế chịu hoàn toàn trách nhiệm; đồng thời xin được nhận lại ô tô, nhưng không được giải quyết và không được cung cấp bất cứ biên bản vi phạm, quyết định tạm giữ phương tiện nào, nên ông Thịnh khiếu nại.

Ngày 27/8/2010, Đội 2 ra QĐ không chấp nhận khiếu nại của ông Thịnh. Ngày 16/9/2010, Đội trưởng Đội 2 lập biên bản tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm và ra QĐ tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm, tạm giữ giấy phép lái xe mang tên Nguyễn Hữu Định; lập biên bản vi phạm về lĩnh vực quản lý bảo vệ rừng và quản lý lâm sản đối với ông Định.

Sau đó, Chi cục Kiểm lâm Lâm Đồng (Chi cục) tham mưu cho UBND tỉnh ra QĐ xử phạt số 2404 ngày 18/10/2010 đối với ông Định 75 triệu đồng; tịch thu 11,123 m3 gỗ. Yêu cầu Chi cục trả lại giấy phép lái xe cho ông Định; trả lại ô tô cho ông Thịnh kèm giấy tờ “sau khi ông Định chấp hành xong QĐ xử phạt”. Từ đó, Chi cục tiếp tục tạm giữ  xe của ông Thịnh. Ông Thịnh khiếu nại, ngày 27/10/2010, Chi cục ra QĐ không công nhận, nên ông Thịnh phải đội đơn kêu cứu.

Có trái pháp luật?

Nhiều luật sư cho rằng việc cơ quan chức năng ra QĐ xử phạt nói trên là không đúng quy định. Bởi thời điểm được xác định có vi phạm xảy ra là ngày 15/6/2010. Theo Điều 55 Pháp lệnh xử lý VPHC năm 2002 (sửa đổi bổ sung năm 2007 và 2008) thì cơ quan chức năng khi phát hiện VPHC thuộc lĩnh vực quản lý của mình, người có thẩm quyền đang thi hành công vụ phải kịp thời lập biên bản VPHC.

Trường hợp người vi phạm cố tình trốn tránh hoặc vì lý do khách quan mà không có mặt tại địa điểm xảy ra vi phạm, thì biên bản được lập xong phải có chữ ký của chính quyền cơ sở nơi xảy ra vi phạm hoặc của 2 người chứng kiến và phải xử lý đúng thời hạn luật định. Nhưng không hiểu sao cán bộ Đội 2 lại không thực hiện đúng quy định này, mà để kéo dài đến 3 tháng sau, ngày 16/9/2010 mới lập Biên bản VPHC về lĩnh vực quản lý bảo vệ rừng và quản lý lâm sản?!

Mặt khác, theo Điểm b, Koản 1, Điều 36 Nghị định 99/2009/NĐ-CP ngày 2/11/2009 của Chính phủ về XPVPHC trong lĩnh vực quản lý bảo vệ rừng quy định: “Đối với vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp như tang vật, phương tiện cần giám định, cần xác định rõ đối tượng vi phạm hành chính hoặc những tình tiết phức tạp khác thì thời hạn ra quyết định xử phạt không quá 30 ngày làm việc, kể từ ngày lập biên bản về vi phạm hành chính.

Trường hợp nếu cần có thêm thời gian để xác minh, thu thập chứng cứ thì chậm nhất 10 ngày, trước khi hết thời hạn xử phạt, người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính phải làm văn bản báo cáo lên người có trách nhiệm cấp trên trực tiếp để xin gia hạn; thời gian gia hạn tối đa không quá 30 ngày”. Như vậy, thời hạn tối đa cho phép để ra QĐ xử lý VPHC trong lĩnh vực quản lý bảo vệ rừng là 60 ngày. Nhưng đối với trường hợp này, tính từ ngày cơ quan chức năng lập biên bản xảy ra VPHC (16/6) đến ngày ra QĐ xử phạt VPHC (18/10) là 22 ngày!.

Luật sư Nguyễn Văn Bửu  Trưởng văn phòng luật sư Bửu Tín thuộc Đoàn LS Lâm Đồng nói: “Việc cơ quan chức năng ban hành QĐ xử phạt VPHC trong trường hợp trên là không đúng pháp luật. Bởi căn cứ Khoản 4, Điều 36 Nghị định 99 của Chính phủ, người có thẩm quyền có thể ra quyết định với hình thức phạt bổ sung tịch thu lâm sản là tang vật VPHC, chứ không thể áp dụng hình phạt phạt tiền ”

Việc cho đến nay, Chi cục vẫn giữ  ô tô của ông Thịnh với lý do là sau khi ông Định chấp hành xong QĐ xử phạt tiền mới trả xe, Luật sư Bửu cho hay là trái với Điều 2 Nghị định 37/2005 ngày 18/3/2005 của Chính phủ quy định về các biện pháp cưỡng chế hành chính.

Đối với trường hợp này, thì xe ô tô của ông Thịnh không bị đưa vào diện bị tịch thu, bản thân ông Thịnh là chủ tài sản không bị VPHC đối với hành vi vận chuyển lâm sản trái phép của ông Định. Ngày 15/11/2010, cơ quan chức năng đã lập biên bản đôn đốc thi hành QĐ xử phạt đối với ông Định. Nếu ông Định không thực hiện thì cưỡng chế theo Điều 2 Nghị định 37 của Chính phủ, chứ luật không cho phép giữ ô tô của ông Thịnh.

Phúc Ân