Xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường khu vực Vật Cách- Quán Toan: Nhùng nhằng vì chưa chỉ rõ “thủ phạm”

Các lò nấu, luyện thép tạm dừng sản xuất

Trong vòng 3 tháng qua, từ tháng 10 tới tháng 12-2009 có tới bốn lần (gần đây nhất vào ngày 19-12), nhiều học sinh Trường THCS Quán Toan có triệu chứng khó thở, buồn nôn, ngất tại chỗ, một số em phải đưa đi cấp cứu. Ban giám hiệu nhà trường cho biết, hằng ngày, vào buổi sáng, không khí trong trường có nhiều khói, bụi và mùi khét khó chịu. Theo lãnh đạo Trung tâm y tế dự phòng, các học sinh có biểu hiện buồn nôn, choáng, ngất… nhưng sau khi cấp cứu vài giờ hoặc 1-2 ngày, phần lớn hồi phục sức khỏe. rõ ràng, không phải nhiễm bệnh lạ mà có biểu hiện ngộ độc khí. Tuy nhiên, đến nay các cơ quan chức năng thành phố vẫn chưa làm rõ “thủ phạm”. UBND thành phố phải vào cuộc, thành lập đoàn kiểm tra liên ngành và chỉ đạo quyết liệt việc tìm ra “thủ phạm”. Ngày 19-12, Sở Tài nguyên- Môi trường thông báo cho các doanh nghiệp sản xuất thép trong khu vực tạm dừng các lò nấu, luyện thép. Đây chỉ là biện pháp tình thế cho đến lúc các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, tìm ra nguyên nhân và “thủ phạm”.

Dư luận cho rằng nguyên nhân ô nhiễm môi trường khu vực này là do hoạt động của các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, nhất là thép. Trong khi đó, các kết quả kiểm tra môi trường lao động của từng doanh nghiệp thép, do các cơ quan tư vấn tiến hành cho thấy, các thông số bụi, tiếng ồn, nước thải, khí thải…cơ bản nằm trong tiêu chuẩn cho phép. Còn kiểm tra của cơ quan chức năng cho thấy, ô nhiễm môi trường khu vực Vật Cách- Quán Toan và tại trường THCS Quán Toan đáng báo động. Trong không khí có các khí thải độc hại như SO2 (đi-ô- xit lưu huỳnh), CO (các-bon mô-nô-xit), N (ni-tơ) vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Theo báo cáo số 127 ngày 14-12-2009 của Sở Tài nguyên-Môi trường, qua 2 đợt thanh tra, kiểm tra tại các công ty: Việt-Nhật, Cửu Long-Vinashin, VSC-POSCO, Vạn Lợi, Vinausteel, Vinapipe và SSE, việc chấp hành quy định pháp luật về bảo vệ môi trường của doanh nghiệp còn nhiều thiếu sót.

 Sớm tìm ra “thủ phạm”

Trong cuộc họp sáng 20-12 tại UBND thành phố, đại diện các doanh nghiệp thép cũng bức xúc, mong sớm tìm ra “thủ phạm” để không ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các doanh nghiệp chấp hành nghiêm các quy định về môi trường. Các doanh nghiệp kiến nghị nhiều biện pháp như xem xét công nghệ của các nhà máy; kiểm tra riêng sản xuất phôi thép và cán thép, mời các chuyên gia, nhà khoa học vào cuộc; tất cả các nhà máy sản xuất hết công suất để kiểm tra…Doanh nghiệp phản ảnh, có nhà máy luyện phôi, cột ống khói  chỉ cao hơn chục mét, “thấp hơn cả mái nhà” 3 tầng, không thể không ảnh hưởng đến môi trường. Trước đây, khu vực này chỉ có một số ít doanh nghiệp cán thép, nay đã trở thành “Trung tâm thép” của thành phố với 7 doanh nghiệp sản xuất thép, công suất thiết kế gần 3 triệu tấn/năm và cả sản xuất phôi thép. Đó là chưa kể một số dự án thép lớn đang triển khai sẽ đi vào hoạt động trong những năm tới. Các nhà máy sản xuất phôi thép hầu hết sử dụng nguyên liệu thép phế thải. Có doanh nghiệp sử dụng thiết bị tiên tiến, hiện đại nhưng cũng có doanh nghiệp sử dụng sử dụng thiết bị “second hand”, công nghệ bị ngừng sản xuất trên thế giới. Ngoài ra, trong khu vực có một số cơ sở sản xuất dầu tái chế, kho thuốc trừ sâu. Điều đáng nói là với trình độ khoa học tiên tiến hiện nay, không có lý gì không tìm ra “thủ phạm” gây ô nhiễm môi trường.

Vấn đề bức xúc của các doanh nghiệp là có cơ sở. Máy móc, thiết bị, công nghệ càng lạc hậu thì mức độ ô nhiễm môi trường càng cao. So với sản xuất thép cán, sản xuất phôi thép gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng hơn bởi nguyên liệu thép phế thường dính nhiều chất cặn, bã dầu và các chất nguy hại. Bên cạnh đó là sự quan tâm tới công tác bảo vệ môi trường ở từng doanh nghiệp. Có doanh nghiệp quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14.000, nhưng cũng có doanh nghiệp chưa thực hiện. Ngay các doanh nghiệp đã thực hiện cũng cần có sự giám sát, quản lý thường xuyên.

Không thể phủ nhận các doanh nghiệp sản xuất thép trong thời gian qua có những đóng góp tích cực vào ngân sách nhà nước và sự phát triển kinh tế- xã hội thành phố. Song để doanh nghiệp ngày càng phát triển bền vững, giữ gìn môi trường sống trong lành, dư luận mong chờ cơ quan chức năng sớm làm rõ và tìm ra “thủ phạm” gây ô nhiễm môi trường, yêu cầu có biện pháp khắc phục. Các doanh nghiệp sản xuất thép và cả các cơ sở sản xuất công nghiệp khác trong khu vực cần nghiêm túc kiểm tra, xem xét lại công tác bảo vệ môi trường của đơn vị mình.Về lâu dài, thành phố cần triển khai các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường như trồng cây xanh ngăn cách giữa khu vực sản xuất thép và khu dân cư với sự đóng góp của các doanh nghiệp, có biện pháp di chuyển trường học xa các khu, cụm công nghiệp để bảo đảm an toàn, sức khỏe học sinh; tăng cường kiểm tra, giám sát công tác chấp hành pháp luật về môi trường.

Mai Hương- Thu Thủy