Xử lý thiếu kiên quyết vi phạm Luật Đê điều trên địa bàn huyện An Lão: “Phép vua thua lệ làng” (!?)

Báo Hải Phòng từng đăng loạt bài về tình trạng vi phạm Luật Đê điều nghiêm trọng trên tuyến đê sông Lạch Tray và sông Văn Úc thuộc địa bàn huyện An Lão (tháng 7-2009). Nay mức độ vi phạm lớn hơn và ngang nhiên hơn, dù trong năm 2009, huyện An Lão khá mạnh tay trong việc xử lý. Điều này cho thấy, khi “phép vua thua lệ làng” thì vi phạm còn diễn biến phức tạp.

Vi phạm tăng gấp đôi
Tại khu vực K12,2 đến K13,5 thuộc đê sông Văn Úc, xã Quang Trung (An Lão), 1 năm trước có 6 doanh nghiệp, cá nhân  mở rộng bãi sông, lấn chiếm lòng sông trong hành lang bảo vệ đê, phạm vi bảo vệ cầu Tiên Cựu để chất tải cát đen khối lượng hàng chục vạn m3. Đến giữa tháng 8-2010, con số này đã tăng gấp đôi với 13 doanh nghiệp, cá nhân vi phạm, nhất là mức độ vi phạm ngang nhiên và nghiêm trọng hơn rất nhiều. Trên mặt bằng bãi lấn sông của Công ty TNHH Thanh Thúy và Công ty CP than sông Hồng, ngoài những bãi cát đen, bãi than chất tải với khối lượng lớn, cao hơn mặt đê, các doanh nghiệp này còn xây dựng tường bao dài hơn 100 m, nhà kiên cố với diện tích 90 m2. Khu vực K13+050, trước đây, Công ty TNHH Hải Hào mới chỉ san lấp bãi sông, chất tải cát đen khối lượng lớn thì nay đã xây dựng 2 ngôi nhà 2 tầng, với diện tích 250 m2. Công ty TNHH Tiến Đại lấn chiếm lòng sông đến đâu kè bờ đến đấy để làm bãi chất tải vật liệu khối lượng lớn. Công ty lấn bãi sông, lập 2 bãi chứa vật liệu xây dựng tại 2 vị trí K12+360 và K13+450. Công ty này còn xây dựng trên mặt bằng bãi sông lấn chiếm nhà làm việc 2 tầng kiên cố, làm vuốt dốc vận chuyển vật liệu qua đê…Trên đê sông Văn Úc, thuộc địa bàn xã Quang Trung cũng có hàng loạt cá nhân vi phạm nghiêm trọng như hộ ông Chu Minh Phong, xây dựng tường bao ngang bãi sông, trụ cổng, cải tạo mở rộng nhà trong hành lang đê và bãi sông; ông Dương Minh Đức xây dựng nhà kiên cố trên bãi sông, ông Phạm Văn Dung tập kết vật liệu khối lượng lớn trên bãi sông phía hạ lưu cống Cẩm Văn.  

Khu vực vi phạm của hộ ông Phạm Ngọc Kỷ tại đê sông Văn Úc thuộc xã Chiến Thắng (An Lão).

Ngoài khu vực đê thuộc địa bàn xã Quang Trung, trên tuyến đê này thuộc địa bàn các xã Quang Hưng, Chiến Thắng cũng xảy ra hàng loạt vụ vi phạm Luật Đê điều nghiêm trọng. Chẳng hạn như khu vực bãi ngoài đê K6+050, thuộc xã Quang Hưng, Công ty CP đầu tư và phát triển Phúc Lộc xây dựng 2 nhà kiên cố với diện tích 300 m2 trên bãi sông. Trên mặt bằng san lấp cao hơn mặt đê, công ty chất đống khối lượng lớn lốp ô tô cũ, xây dựng lò hóa chất, tường, đắp đập dài hàng trăm mét, cao hơn đê, chắn ngang bãi sông. Tại xã Chiến Thắng, khu vực K23+300 có hộ ông Phạm Ngọc Kỷ san lấp mặt bằng lấn ra lòng sông khoảng 50-70 m, tổng diện tích khoảng 5 ha, tập kết vật liệu với khối lượng lớn trên bãi sông. Tại K23+600, hộ ông Bùi Văn Khiên đang hoàn thiện và đưa vào sử dụng khung nhà công nghiệp trên bãi sông với diện tích khoảng 400 m2 và tiếp tục làm móng xây dựng mở rộng công trình, sử dụng các phương tiện quá tải trọng đi trên đê; làm mố cầu đặc neo đậu tàu.

Đê sông Lạch Tray oằn mình vì vật liệu xây dựng
Trên tuyến đê sông Lạch Tray thuộc các xã Trường Thọ, Trường Thành và thị trấn Trường Sơn cũng xảy ra hàng loạt vi phạm Luật Đê điều. Tại xã Trường Thọ, K7+500, hộ ông Phạm Văn Luyến đang tiếp tục tập kết vật liệu khối lượng lớn trên  2 bãi ven đê cả phía sông và phía đồng; sử dụng phương tiện có tải trọng lớn đi trên đê. Khu vực K10+050, Công ty TNHH Duy Hằng xây dựng kè, làm mố cầu lấn ra lòng sông, tập kết vật liệu trên bãi, sử dụng phương tiện có tải trọng lớn đi trên đê. Tại thị trấn Trường Sơn, từ K19+200 đến K 22+200, các doanh nghiệp: Công ty TNHH Tiến Toàn, Công ty TNHH Khiên Hà, Công ty Đại Hải Thành, HTX thương binh đoàn 2180 và Công ty cổ phần Tiền Phong nhiều năm qua ngang nhiên mở rộng bãi sông, lấn lòng sông làm bãi chất tải vật liệu với khối lượng lớn, làm biến dạng đê và hỏng một số cống qua đê. Công ty Đại Hải Thành còn xây dựng 86 m tường bao trong hành lang bảo vệ đê. Tiếp đó, tại xã Trường Thành, Công ty TNHH Sông Gianh xây dựng nhà trên bãi sông, đóng cọc, gia cố bờ lập bến neo đậu phương tiện thủy tại K14+350.

Chịu phạt để tồn tại
Theo Chi cục quản lý đê điều và PCLB, sau khi Báo Hải Phòng đăng loạt bài nêu rõ tình trạng vi phạm Luật Đê điều, tháng 7-2009, UBND huyện An Lão  thành lập tổ công tác đặc biệt để kiểm tra, xử lý vi phạm tại một số khu vực điểm “nóng” về vi phạm. Trong 6 tháng cuối năm 2009, tổ công tác đặc biệt của huyện đã xử lý 13 trường hợp, xử phạt hành chính và nộp vào ngân sách hơn 200 triệu đồng. Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp bị xử lý là tàu hút cát trái phép và một số bến bãi chứa vật liệu nên gần như các vi phạm nghiêm trọng như xây dựng công trình, nhà xưởng trong hành lang bảo vệ đê không được xử lý nghiêm, dứt điểm nên vi phạm càng ngày càng nghiêm trọng.
Theo ông Dương Văn Gắng, Chi cục phó Chi cục đê điều và PCLB Hải Phòng, sở dĩ có tình trạng sau khi bị xử phạt hành chính, các cá nhân, doanh nghiệp vi phạm ở mức độ ngang nhiên hơn là do chính quyền cấp xã gần như “làm ngơ” trước việc giải toả vi phạm, không chủ động xử lý ngay từ khi doanh nghiệp, cá nhân bắt đầu vi phạm, thậm chí mới chỉ dừng xử lý ở mức độ giấy tờ văn bản. Mặc dù cấp huyện ráo riết chỉ đạo xử lý vi phạm nhưng cấp xã lại không có biện pháp mạnh thi hành các văn bản này nên người dân cố tình vi phạm ở mức nghiêm trọng hơn. Được biết, rất nhiều khu vực bãi sông được chính quyền địa phương cho thuê, giao khoán khu bãi bồi cho tư nhân phát triển trồng trọt, nuôi trồng thủy sản. Sau một thời gian, các cá nhân này ngang nhiên chuyển đổi mục đích sử dụng, tự ý cho các doanh nghiệp thuê làm nơi chứa vật liệu xây dựng, xây dựng nhà xưởng. Việc xử phạt hành chính đối với các trường hợp vi phạm quá nhẹ, cao nhất là 10 triệu đồng, nên vì lợi nhuận, nhiều cá nhân, doanh nghiệp sẵn sàng nộp phạt để “được tồn tại”.

Khánh Dũng