Xử lý nghiêm tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp

Xử lý nghiêm tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp
(PLO) - Để đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung, các tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp nói riêng trong tình hình mới, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 đã sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Chương các tội xâm phạm hoạt động tư pháp.

Để có thể bao quát hết phạm vi các chủ thể tham gia vào hoạt động tư pháp, thay vì sử dụng phương pháp liệt kê các cơ quan một cách không đầy đủ như khái niệm cũ của BLHS năm 1999, khái niệm tội xâm phạm hoạt động tư pháp trong BLHS năm 2015 được sửa đổi có tính khái quát cao như sau: “Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp là những hành vi xâm phạm sự đúng đắn của hoạt động tố tụng và thi hành án”. Hoạt động tố tụng là quá trình giải quyết vụ án, vụ việc ở các lĩnh vực hình sự, dân sự, hành chính – lao động – kinh doanh thương mại… bao gồm toàn bộ hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng, cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội, mọi công dân góp phần vào việc giải quyết vụ án, vụ việc theo quy định của pháp luật.

BLHS năm 2015 đã sửa đổi phạm vi chủ thể, đối tượng tác động của tội phạm trong một số tội; tăng nặng hình phạt đối với một số tội phạm cụ thể; bổ sung khung tăng nặng, các tình tiết khung tăng nặng trách nhiệm hình sự và cụ thể hóa các tình tiết có tính “định tính” nhằm bảo đảm sự minh bạch, rõ ràng, tạo điều kiện để các cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng thống nhất; sửa đổi. Ngoài ra, còn bổ sung tội “Dùng nhục hình” và tội “Bức cung” nhằm đáp ứng yêu cầu của Công ước của Liên Hợp quốc về chống tra tấn và các hình thức đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người mà Việt Nam là thành viên.

Theo đó, về tội “Dùng nhục hình” (Điều 373), chủ thể thực hiện hành vi không chỉ ở các giai đoạn tố tụng, thi hành án mà còn được mở rộng cả ở giai đoạn áp dụng các biện pháp cưỡng chế hành chính. Ngoài hành vi dùng vũ lực, nếu có hành vi đối xử tàn bạo, hạ nhục nhân phẩm, bạo lực tinh thần đối với người khác dưới bất kỳ hình thức nào cũng cấu thành tội phạm này. 

Điều luật cũng đã cụ thể hóa trường hợp “gây hậu quả nghiêm trọng” tại khoản 2 bằng tình tiết “gây thương tích hoặc gây tổn hại về sức khỏe cho người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 60%” ; cụ thể hóa trường hợp “gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng” ở khoản 3 bằng các tình tiết “gây thương tích hoặc gây tổn hại về sức khỏe cho người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên”.  Đồng thời bổ sung các tình tiết định khung tăng nặng gồm: “phạm tội 2 lần trở lên”, “đối với 2 người trở lên”, “dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt”, “đối với người dưới 18 tuổi”, “phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng”, “làm người bị nhục hình chết”.

Về hình phạt, tại từng khoản, điều luật quy định hình phạt tù từ 6 tháng đến 20 năm hoặc tù chung thân; riêng khoản 5 quy định hình phạt bổ sung cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 1 năm đến 5 năm.

Về tội “Bức cung” (Điều 374), chủ thể của tội phạm này được mở rộng là người nào trong hoạt động tố tụng đồng thời mở rộng phạm vi xử lý hình sự. Theo đó, chỉ cần có hành vi trái pháp luật ép buộc người khai báo phải khai ra thông tin liên quan đến vụ án, vụ việc là cấu thành tội phạm này, kể cả thông tin đúng cũng như thông tin sai sự thật (trước đây phải là hành vi trái pháp luật buộc người bị thẩm vấn phải khai sai sự thật và gây hậu quả nghiêm trọng) để nội luật hóa Công ước của Liên Hợp quốc về chống tra tấn và các hình thức đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người mà Việt Nam là thành viên.

Điều luật đã cụ thể hóa trường hợp “gây hậu quả rất nghiêm trọng” ở khoản 2 bằng tình tiết “dẫn đến làm sai lệch kết quả khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử”, “gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng” ở khoản 3 bằng các tình tiết “làm người bị bức cung tự sát”, “dẫn đến bỏ lọt tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng, người thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng”. Ngoài ra, bổ sung thêm các tình tiết định khung tăng nặng như: “phạm tội 2 lần trở lên”, “đối với 2 người trở lên”, “dùng nhục hình hoặc đối xử tàn bạo, hạ nhục nhân phẩm người bị lấy lời khai, người bị hỏi cung”; “ép buộc người bị lấy lời khai, người bị hỏi cung phải khai sai sự thật”, “làm người bị bức cung chết, dẫn đến làm oan người vô tội”… Mức phạt đối với tội này được quy định tương tự như tội “Dùng nhục hình”. 

Tin cùng chuyên mục

Sở Tư pháp tỉnh Quảng Bình đã tổ chức Hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật và tập huấn nghiệp vụ về giám định tư pháp. Ảnh: Nguyên Phong

Quảng Bình: Bồi dưỡng kiến thức về giám định tư pháp

(PLVN) - Hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật và tập huấn nghiệp vụ về giám định tư pháp là hoạt động nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp, đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng của hoạt động tố tụng cũng như nhu cầu xã hội về giám định tư pháp.

Đọc thêm

Đà Nẵng đi sớm, tiên phong đột phá trên nhiều lĩnh vực

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc chủ trì buổi làm việc. (Ảnh: Đặng Phước)
(PLVN) -Ngày 13/6, Đoàn Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV của Đảng do Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc, Thường trực Tiểu ban Văn kiện làm Trưởng đoàn đã khảo sát, làm việc tại TP Đà Nẵng.

Thanh Hóa tập huấn cập nhật kiến thức pháp luật mới ban hành cho đội ngũ báo cáo viên

Toàn cảnh hội nghị (Ảnh: Báo TH)
(PLVN) - Sáng 12/6, Sở Tư pháp Thanh Hóa tổ chức hội nghị tập huấn, bồi dưỡng pháp luật về phòng, chống tham nhũng, nghiệp vụ phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL); đồng thời cập nhật kiến thức pháp luật mới ban hành cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật của các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh và các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh.

TAND tối cao: Hướng dẫn truy cứu trách nhiệm hình sự hành vi khai thác, mua bán thủy sản trái phép

Cảnh Lễ công bố Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐTP ngày 12/6/2024 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao.
(PLVN) - Chiều 12/6, TAND Tối cao tổ chức Lễ công bố Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐTP ngày 12/6/2024 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự về truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi liên quan đến khai thác, mua bán, vận chuyển trái phép thủy sản .

Đảng bộ Báo Pháp luật Việt Nam: Sinh hoạt chuyên đề về Quy định số 144-QĐ/TW của Bộ Chính trị

Toàn cảnh buổi sinh hoạt.
(PLVN) - Chiều 10/6, Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề về Quy định số 144-QĐ/TW ngày 9/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới. Báo cáo viên tại buổi sinh hoạt là PGS.TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Tăng cường đào tạo đạo đức nghề nghiệp Luật sư

Toàn cảnh phiên họp Thẩm định đề nghị xây dựng Luật Luật sư.
(PLVN) - Sáng 10/6, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng chủ trì Hội đồng thẩm định đề nghị xây dựng Luật Luật sư. Tham dự Hội đồng thẩm định có đại diện cơ quan pháp chế các bộ, cơ quan ngang bộ, một số Sở Tư pháp; Liên đoàn luật sư Việt Nam…và đại diện một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.

Nhiều ý kiến có cơ sở lý luận và thực tiễn cao, tại lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn phòng

Phó Chánh Văn phòng Bộ Tư pháp (BTP) Lê Tuấn Phong, phát biểu tại lớp bồi dưỡng.
(PLVN) -Vừa qua, Bộ Tư pháp tổ chức lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn phòng khu vực phía Bắc năm 2024, tại TP Hạ Long (Quảng Ninh), tại lớp Bồi dưỡng, nhiều ý kiến có cơ sở lý luận và thực tiễn cao, đã giúp các cán bộ làm công tác văn phòng nâng cao trình độ, năng lực, trách nhiệm, phát huy tốt nhất công tác tham mưu, trợ thủ đắc lực cho lãnh đạo chỉ đạo, điều hành, hoàn thành tốt nhiệm vụ trong thời kỳ mới.

Trường Đại học Luật Hà Nội: Mở rộng và tăng cường hợp tác với các cơ sở đào tạo luật tại Singapore

Trường Đại học Luật Hà Nội: Mở rộng và tăng cường hợp tác với các cơ sở đào tạo luật tại Singapore
(PLVN) -Tiếp nối chuyến công tác đến các quốc gia trong khu vực Châu Á theo Chương trình hợp tác đối ngoại năm 2024 do Bộ Tư pháp phê duyệt, Đoàn công tác của Trường Đại học Luật Hà Nội do Tiến sĩ Đoàn Trung Kiên – Hiệu trưởng làm trưởng đoàn đã đến làm việc tại Singapore từ ngày 5/6 đến ngày 7/6/2024.

Tiếp tục nâng cao nhận thức, tầm quan trọng về công tác truyền thông chính sách

Quang cảnh buổi làm việc.
(PLVN) -Chiều 6/6, Tổ thư kí giúp việc Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) Trung ương đã có buổi làm việc nắm bắt tình hình thực hiện các chương trình, đề án về truyền thông, phổ biến, giáo dục pháp luật và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT).

Phó Thủ tướng Lê Thành Long và những dấu ấn cùng ngành Tư pháp

Phó Thủ tướng Lê Thành Long và những dấu ấn cùng ngành Tư pháp
(PLVN) - Chiều 6/6, Quốc hội thống nhất phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng về việc bổ nhiệm ông Lê Thành Long, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Đại biểu Quốc hội khóa XV giữ chức Phó Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 2021-2026.

Kê biên tài sản công ty của đại gia Huy “máy nổ”

Trụ sở Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Lắp máy Miền Nam tại đường số 3, Khu công nghiệp Hòa Khánh.
(PLVN) - Ngày 5/6, Chi cục Thi hành án dân sự quận Liên Chiểu đã công bố thông tin thi hành án, cưỡng chế, kê biên đối với tài sản của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Lắp máy Miền Nam do ông Lê Bá Huy (thường gọi là Huy "Máy nổ") làm giám đốc.

Xây dựng cơ chế ưu đãi để thúc đẩy khoa học công nghệ phát triển

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng chủ trì cuộc họp thẩm định.
(PLVN) - Đây là một trong những nhấn mạnh của Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng tại cuộc họp thẩm định đề nghị xây dựng Luật Khoa học và Công nghệ (KH&CN) (sửa đổi) diễn ra sáng 5/6. Về phía cơ quan chủ trì soạn thảo có Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy và đại diện lãnh đạo một số đơn vị thuộc Bộ.