Xử lý nghiêm những cá nhân, tập thể sử dụng lãng phí tài sản công

Nhiều đại biểu đề nghị cần xử lý nghiêm những cá nhân, tập thể sử dụng lãng phí tài sản công và bày tỏ băn khoăn đối với quy định cho thuê tài sản nhà nước. Theo đại biểu Nguyễn Hoàng Anh (Hải Phòng), hiện tình trạng sử dụng, quản lý tài sản nhà nước chưa chặt chẽ. Những quy định của luật này cần sát thực tế để khắc phục tình trạng sử dụng tài sản công chưa hiệu quả, chứ không phải hợp lý hóa các quy định pháp luật hiện hành. Ban soạn thảo cần rà soát, xây dựng các quy định sát với thực tế, tránh thất thoát tài sản của Nhà nước. Không nên cho thuê tài sản nhà nước với mục tiêu kinh doanh, cải thiện thu nhập. Đồng tình với quan điểm trên, các đại biểu Trần Du Lịch, Nguyễn Đăng Trực (TP Hồ Chí Minh) cho rằng, đã là tài sản công thì thể cho thuê một cách tùy tiện; nếu không sử dụng, phải trả lại Nhà nước, nếu không dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực. Nếu cho thuê thì 100% tiền cho thuê phải đưa vào ngân sách nhà nước. Đại biểu Ngô Anh Dũng (Hà Nội) lại cho rằng, nên để các cơ quan cho thuê tài sản công bởi hiện nay nhiều đơn vị không có địa điểm hội họp, vấn đề là cách quản lý như thế nào để tránh lãng phí, tham nhũng. Theo đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng), việc ban hành Luật này chưa thực sự cần thiết, bởi Quốc hội chưa có những tổng kết, đánh giá và chưa có căn cứ khoa học để làm cơ sở cho việc xây dựng một Luật quản lý và sử dụng tài sản Nhà nước phù hợp. Đã có rất nhiều văn bản pháp luật điều chỉnh việc quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, nhưng việc xử lý vi phạm còn nhiều bất cập. Dự thảo Luật mới nhấn mạnh việc quản lý tài sản nhà nước, chưa đề cập sâu việc sử dụng tài sản nhà nước. Việc cho thuê tài sản nhà nước dễ dẫn đến tình trạng thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước và tạo kẽ hở cho tham ô, tham nhũng. Việc quy định vừa giao giám sát, vừa giao quản lý, sử dụng tài sản nhà nước đối với các cơ quan nhà nước và người đứng đầu dễ dẫn đến “vừa đá bóng vừa thổi còi”, bị lợi dụng. Đại biểu Nguyễn Văn Nhượng (Quảng Bình) cũng đề nghị Ban soạn thảo tổng kết việc quản lý, sử dụng tài sản nhà nước và cập nhật số liệu về tổng giá trị tài sản để Quốc hội có cơ sở xem xét, cho ý kiến vào Dự án Luật, tránh mâu thuẫn, chồng chéo với các Luật khác đã ban hành.

            Đóng góp vào dự thảo Luật trưng mua, trưng dụng tài sản, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng, nội dung của Dự thảo có nhiều quy định quá chung chung. Đề cập vấn đề thẩm quyền trưng mua, trưng dụng tài sản, đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng), Nguyễn Quy Nhơn (Quảng Nam) băn khoăn về phạm vi quy định quá rộng. Không nên hạn chế loại tài sản mà nên quy định thành nhóm tài sản để tránh bị bỏ sót và như thế sẽ đầy đủ hơn. Cần  bổ sung Chủ tịch UBND cấp xã và thủ trưởng các đơn vị được giao làm nhiệm vụ trên địa bàn theo quy định của pháp luật, vì họ là những người trực tiếp quản lý trên địa bàn. Đại biểu Nguyễn Tấn Trịnh (Quảng Nam) nêu ý kiến, trong Luật chưa có quy định về việc trưng dụng người sử dụng, quản lý tài sản trưng mua, trưng dụng (ví dụ: tàu thuyền, đất đai, phương tiện, nhà ở…). Cần xem xét và bổ sung cho phù hợp và đầy đủ hơn.

Đại biểu Nguyễn Văn Hiến và Nguyễn Bá Thiều (Hải Phòng) phân tích thực tế và cho rằng cần đưa quy định về uỷ quyền thực hiện trưng mua, trưng dụng đối với các trường hợp ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, đảo xa, trên biển.. nhất là trong  trường hợp khẩn cấp, chiến tranh để tránh thiệt thòi cho người bị trưng mua, trưng dụng tài sản. Cùng với ý kiến này, đại biểu Nguyễn Thị Nguyệt Hường (Hà Nội) cũng đề nghị, Luật này không nên quy định trưng mua, trưng dụng tài sản bằng lời nói mà phải bằng văn bản để người dân và các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam yên tâm hơn. Tại điều 4 quy định giải thích từ ngữ, đại biểu Nguyễn Bá Thiều (Hải Phòng) đề nghị ban soạn thảo bổ sung một khoản giải thích từ ngữ “thật cần thiết” và cần làm rõ thế nào là cần thiết để tránh hiểu sai. Đại biểu Lê Văn Sỹ (Quảng Nam) đề nghị Chính phủ nên có quy định về giải quyết các trường hợp tồn đọng trước đây về trưng mua, trưng dụng tài sản ....

Một số đại biểu Quốc hội nhất trí cần sớm ban hành Luật hoạt động chữ thập đỏ, tuy nhiên cần thiết kế lại nội dung theo hướng chỉ trong phạm vi hoạt động của Hội Chữ thập đỏ, không nên quy định như dự thảo Luật sẽ quá sức và quá tầm của Hội. Ban hành luật về hoạt động từ thiện, trong đó Hội Chữ thập đỏ là một bộ phận đóng vai trò nòng cốt, sẽ thiết thực và phù hợp hơn. Nội dung hoạt động chữ thập đỏ là tự nguyện, tuy nhiên cần làm rõ sự khác nhau giữa hoạt động chữ thập đỏ với các hoạt động nhân đạo, từ thiện khác để tránh sự nhầm lẫn. Thời gian qua, các hoạt động từ thiện trong cứu trợ bão lụt, thảm hoạ, có quá nhiều đầu mối đứng ra thực hiện. Do đó dự án Luật này phải khẳng định được: trong một số trường hợp đặc thù,  MTTQ Việt Nam đưa ra lời kêu gọi toàn dân và đầu mối duy nhất để tiếp nhận các nguồn hỗ trợ, phân bổ cho người dân cần cứu trợ phải là Hội Chữ thập đỏ. Có như vậy, hoạt động nhân đạo, từ thiện mới có thể quy về một đầu mối và hiệu quả. Việc lấy tên “quỹ nhân đạo” không phù hợp với phạm vi điều chỉnh của Luật; mặt khác, hoạt động chữ thập đỏ chỉ là một phần của hoạt động nhân đạo, do đó nên gọi là Quỹ hoạt động chữ thập đỏ./.