Xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền con người, quyền công dân

(PLO) -Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 đánh dấu một bước tiến quan trọng, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm; góp phần bảo vệ chủ quyền, an ninh của đất nước, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, lợi ích của Nhà nước và tổ chức. 
Xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền con người, quyền công dân

Trong đó, việc xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền con người, quyền cơ bản của công dân, nhất là các đối tượng yếu thế trong xã hội là một trong các nội dung được Bộ luật đặc biệt chú trọng.

Thực hiện khoản 2 Điều 14 Hiến pháp năm 2013: “Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng” và tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan chức năng trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, Chương “Các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người” của BLHS năm 2015 đã được bổ sung và gồm có 34 Điều (từ Điều 123 đến Điều 156).

Chương này bảo vệ quyền sống, quyền bất khả xâm phạm về sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, danh dự của con người. So với BLHS năm 1999, Chương này của BLHS năm 2015 tăng 3 điều và có nhiều điểm được sửa đổi, bổ sung cơ bản theo hướng bảo đảm xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền con người, quyền cơ bản của công dân, nhất là đối với các đối tượng yếu thế trong xã hội.

Trên cơ sở lựa chọn những nội đã được thực tiễn kiểm nghiệm, khẳng định là còn phù hợp nhằm tăng tính minh bạch, rõ ràng, BLHS năm 2015 đã lượng hóa nhiều tình tiết định tính trong Chương XII của BLHS năm 1999. Cụ thể, BLHS 2015 đã cụ thể hóa các tình tiết định tội, định khung có tính chất trừu tượng như “hậu quả nghiêm trọng”, “rất nghiêm trọng”, “đặc biệt nghiêm trọng”, “nhiều người”, “nhiều lần”… trong cấu thành của các tội phạm. Chương này đã thay cụm từ “thương tật” bằng cụm từ “tổn thương cơ thể” ở hầu hết các điều luật cho phù hợp với thực tiễn và phù hợp với các văn bản của cơ quan quản lý chuyên ngành (Thông tư 20/TT-BYT ngày 12/6/2014 quy định tỷ lệ tổn thương cơ thể sử dụng trong giám định pháp y, giám định tâm thần). Đồng thời bổ sung nhiều tình tiết định khung tăng nặng mới phù hợp với yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn đấu tranh phòng, chống nhóm tội phạm.

Thực tiễn thời gian qua có nhiều vụ việc người phạm tội gây thương tích cho nạn nhân bằng cách tạt axit. Qua giám định thương tích, có thể tỷ lệ thương tích không lớn nhưng hậu quả để lại cho nạn nhân là vô cùng nghiêm trọng, hủy hoại cuộc sống, tương lai của nạn nhân, gây đau đớn về thể xác và tinh thần cho họ và người thân trong suốt cuộc đời. Những hành vi này gây hoang mang, bức xúc và bất bình lớn trong nhân dân nhưng mức hình phạt đối với hành vi này không tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội khi căn cứ vào tỷ lệ thương tích của nạn nhân. Do vậy, BLHS năm 2015 đã sửa đổi, bổ sung một cách toàn diện tội Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác (Điều 134).

Theo đó, đã bổ sung tình tiết “Dùng axit nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm” và bổ sung tình tiết tăng nặng “phạm tội trong thời gian đang chấp hành hình phạt tù, đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện bắt buộc” đồng thời, thay từ “thương tật” bằng cụm từ “tổn thương cơ thể”. Điều 134 đã cụ thể hóa tình tiết “nhiều người”, “phạm tội nhiều lần”, “trẻ em” bằng các tình tiết “từ 2 người trở lên”, “phạm tội từ 2 lần trở lên”, “đối với 2 người trở lên”, “đối với người dưới 16 tuổi”; sửa đổi tình tiết “phụ nữ đang có thai” bằng tình tiết “phụ nữ mà biết là có thai” để khẳng định ý thức chủ quan của người phạm tội. Điều luật cũng đã bỏ tình tiết phạm tội nhiều lần đối với cùng một người.

Ngoài ra, Điều luật này cũng đã cụ thể hóa các tình tiết dẫn đến chết nhiều người hoặc trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khác bằng các tình tiết cụ thể, rõ ràng hơn. Về hình phạt, để cá thể hóa hình phạt, điều luật đã chia nhỏ khung hình phạt cho hợp lý hơn (BLHS năm 1999 có 4 khung hình phạt, BLHS năm 2015 có 6 khung hình phạt) và rút ngắn khoảng cách khung hình phạt.

Lê Hồng
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Chống tham nhũng, tiêu cực lợi ích nhóm ngay trong xây dựng và hoàn thiện thể chế

Hội nghị của Chính phủ về xây dựng và hoàn thiện thể chế.
(PLVN) -  Phát biểu khai mạc hội nghị của Chính phủ về công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, được kết nối tới tất cả các tỉnh, thành trong cả nước sáng nay (16/9), Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, từ Đại hội XI của Đảng, xây dựng và hoàn thiện thể chế đã được xác định là một trong ba khâu đột phá chiến lược.

Đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống: Phát huy vai trò của đội ngũ trí thức trong phòng chống dịch

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại Hội nghị.
(PLVN) - Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc “Đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng” vào chiều 15/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị đội ngũ trí thức cần tích cực nghiên cứu, phát triển các biện pháp, các sản phẩm khoa học và công nghệ chống dịch...

Tổ chức trọng thể Lễ tang Đại tướng Phùng Quang Thanh

Tổ chức trọng thể Lễ tang Đại tướng Phùng Quang Thanh
(PLVN) - Ngày 15/9, tại Nhà Tang lễ quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông (Hà Nội), Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và gia đình đã tổ chức trọng thể Lễ viếng và Lễ truy điệu đồng chí Đại tướng Phùng Quang Thanh, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, theo nghi thức Lễ tang cấp Nhà nước. 

Thực hiện giãn cách phải kiểm soát dịch trong thời gian 14 ngày

Thủ tướng Chính phủ làm việc trực tuyến với địa phương, kiểm tra đột xuất các xã, phường, thị trấn về công tác phòng chống dịch. Ảnh: VGP
(PLVN) – Đó là một trong những mục tiêu đề cập trong Công điện ngày 15/9 của Thường trực Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch COVID-19 yêu cầu Trưởng Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19 các tỉnh, thành phố chỉ đạo tổ chức thực hiện nghiêm túc các công điện, kết luận của Thủ tướng Chính phủ. 

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng tiết lộ cuộc gọi của Thủ tướng lúc 0h15’ về một chương trình "Toàn dân Việt Nam vì toàn dân Việt Nam"

Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng.
 Tại lễ phát động chương trình 'Sóng và máy tính cho em', Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết "Cách đây 5 ngày, vào lúc 0h15’ ngày 7/9/2021, Thủ tướng Chính phủ nói với ông về ý tưởng của Chương trình Sóng và máy tính cho em. - Một chương trình theo ông là có ý nghĩa nhân văn rất sâu sắc, một chương trình toàn dân Việt Nam vì toàn dân Việt Nam

Sẽ có bảo hiểm cho cá nhân, hộ gia đình có thu nhập thấp

Sẽ có bảo hiểm cho cá nhân, hộ gia đình có thu nhập thấp
(PLVN) - Nhiều ủy viên Thường vụ đánh giá ưu điểm của bảo hiểm vi mô bởi đây là loại hình bảo hiểm dành cho các cá nhân, hộ gia đình có thu nhập thấp. Tuy nhiên, cũng cần xác định nguyên tắc quản lý để không phát triển tràn lan loại hình bảo hiểm này.

TP HCM cần thêm 2 tuần để kiểm soát COVID-19

Bí thư Thành ủy TP HCM và Thứ trưởng Bộ Y tế thăm BV điều trị COVID-19 Cần Giờ.
(PLVN) - Thông tin được ông Nguyễn Văn Nên, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM nói bên lề buổi làm việc với Ban Thường vụ Huyện ủy Cần Giờ ngày 12/9 về công tác phòng chống dịch trên địa bàn và kế hoạch phục hồi kinh tế.