Xử lý các vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ- Lực lượng mỏng, chưa quyết liệt

Theo Phó Chi cục trưởng Chi cục quản lý thị trường Nguyễn Thị Sắn, từ năm 2005 đến nay, Chi cục quản lý thị trường kiểm tra xử lý 335 vụ hàng giả liên quan đến sở hữu trí tuệ (SHTT), nhưng chỉ xử lý được 6 vụ xâm phạm quyền SHTT trong khâu lưu thông. Trong quá trình xử lý các vụ vi phạm xâm phạm quyền SHTT, cơ quan quản lý nhà nước rất lúng túng và khó khăn.

Chẳng hạn như vụ việc nhiều khách hàng kiến nghị khi mua bánh Kinh Đô, vỏ hộp đúng hãng, nhưng chất lượng bánh không bảo đảm. Trước đây, khi Chi cục quản lý thị trường nhận được thông tin này sẽ đến nơi bán hàng kiểm tra, xác định là hàng giả và tìm đến nơi sản xuất. Nhưng nay theo quy định của Luật SHTT, vụ việc cần xét kỹ về mức độ, lĩnh vực vi phạm. Trong trường hợp hãng sản xuất bánh Kinh Đô do không đủ hàng cung cầu có thể ký hợp đồng với các cơ sở sản xuất khác sản xuất theo dây chuyền công nghệ, bảo đảm chất lượng theo chính hãng. Như vậy, việc xác định đơn vị được ký hợp đồng sản xuất có làm hàng giả hoặc vi phạm quyền SHTT hay không rất khó khăn, vì phải xác định đúng lĩnh vực vi phạm, các cơ quan quản lý nhà nước mới có thể xử lý đúng.

 

Việc đấu tranh với các thủ đoạn làm giả, nhái mẫu mã sản phẩm hoặc xâm phạm quyền SHTT đối với các nhà sản xuất đã khó, nhưng đấu tranh với sự chấp nhận của người tiêu dùng càng khó. Phó Chi cục trưởng Nguyễn Thị Sắn cho biết, một đôi giày nhãn hiệu Adiad do chính hãng sản xuất trị giá từ 5-7 triệu đồng. Những hàng hóa này nhập vào thị trường Việt Nam rất khó tiêu thụ bởi không  phải ai cũng có điều kiện mua. Do đó, các hãng sản xuất giầy, dép nhái mẫu mã và bán trên thị trường với mức giá khoảng 5 trăm nghìn đến một triệu đồng, được người tiêu dùng chấp nhận, bởi giá cả phù hợp với thu nhập của người tiêu dùng. Hoặc trên thị trường bày bán nhiều băng đĩa hình không dán tem, sao chép lậu. Nhưng những băng đĩa này chỉ được bán với mức giá khoảng 3-5 nghìn đồng/chiếc. Trong khi băng đĩa dán tem có mức giá 45-50 nghìn đồng/chiếc. Mặc dù người tiêu dùng biết “tiền nào của ấy”, song do điều kiện kinh tế eo hẹp, nên không phải ai cũng sẵn sàng bỏ tiền mua. Rõ ràng, trong trường hợp đó, các cơ quan thực thi SHTT tịch thu, tiêu hủy hết những sản phẩm làm giả, làm nhái sẽ gây mất cân đối trong cung-cầu trên thị trường. Xử lý các vụ việc xâm phạm quyền SHTT trong lưu thông cũng như sản xuất trên địa bàn thành phố vốn phức tạp càng khó khăn hơn, nhưng nếu đơn vị sản xuất ở nơi khác hoặc nhập lậu qua đường biên giới.

 

Để từng bước ngăn chặn, tiến tới đẩy lùi việc vi phạm liên quan đến quyền SHTT, cần thành lập đoàn kiểm tra liên ngành, thanh tra theo từng chuyên ngành hàng hóa, có sơ kết, rút kinh nghiệm. Lực lượng thực thi, xử lý các vụ xâm phạm quyền SHTT cần được thường xuyên tập huấn, nâng cao trình độ đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, bởi lực lượng này hiện mỏng, vẫn quen với nếp làm việc cũ, chưa cập nhật kịp thời những văn bản quy định mới của Nhà nước, nên không làm đúng các bước xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT. Đối với vụ việc phức tạp, liên quan đến nhiều địa phương, Cục quản lý thị trường và Cục SHTT cần phối hợp, chỉ đạo thực hiên quyết liệt hơn.

 

Hồng Dương