Xóa sổ "Văn nghệ chủ nhật" và "Điện ảnh chiều thứ bảy"

Từ tháng 3/2009, cả hai chương trình Điện ảnh chiều thứ 7 và Văn nghệ Chủ nhật sẽ biến mất khỏi sóng truyền hình. Đạo diễn Đỗ Thanh Hải, Phó Giám đốc Hãng phim truyền hình VN (VFC) đã phải "chuẩn bị hồ sơ khai tử" cho chúng như thế nào?

Văn nghệ chủ nhật dậm chân tại chỗ về mọi phương diện

ĐD Đỗ Thanh Hải. Ảnh: Hạnh Phương

- ĐACTB là chương trình Đài truyền hình VN ký với Cục Điện ảnh với hy vọng có sự tham gia của các nghệ sĩ điện ảnh sẽ đem lại màu sắc mới cho các tác phẩm. Nhưng nói một cách thẳng thắn thì ĐACTB chưa làm tròn sứ mệnh đó.

Còn VNCN thuần túy do những người của truyền hình thực hiện, mà trong mắt của nhiều người làm điện ảnh bị coi là không có nghề lắm. Thực tế là nhiều bộ phim hay trên truyền hình thời gian qua lại rơi vào chương trình VNCN. Tuy nhiên, trước sự xuất hiện của phim Giờ vàng, phim giải trí trên VTV3 thì bắt buộc VNCN phải thay đổi.

Xu hướng chung của thế giới là làm phim truyền hình dài tập để phát liên tục. Trong khi ĐACTB và VNCN lại được phát vào những khung giờ không thuận lợi, dù phim hay đến mấy nhưng phải chờ một tuần sau mới chiếu tập tiếp theo thì không dám chắc khán giả sẽ sắp xếp để theo dõi tiếp. Vì thế VNCN cũng dần dần mất đi vị thế vốn có của nó.

Chúng tôi thấy cần phải xây dựng thương hiệu và vị thế mới cho chương trình này nếu không muốn VNCN dần đánh mất mình. Phim càng ngày càng phải hay hơn về nội dung, nghệ thuật và phải đầu tư nhiều yếu tố khác nữa trong khi VNCN thì dậm chân tại chỗ về mọi phương diện.

VNCN sẽ "lột xác" như thế nào trong chiếc áo mới và được tiến hành từ khi nào?

- Đầu năm 2008 chúng tôi đã đưa ra kế hoạch thay đổi lại VNCN. Dự định đầu tiên là chỉ thực hiện các bộ phim ngắn tập với 52 phim cho 52 tuần, thời lượng mỗi phim được kéo dài tới khoảng 90 cho gần với một phim điện ảnh.

Nếu như trước đây là phim series nhiều tập thì bây giờ sẽ là phim tác giả, được đầu tư kỹ lưỡng hơn từ ý tưởng đến tổ chức hình ảnh. Trong quá trình đề nghị thay đổi format của VNCN, chúng tôi cũng được giao nhận luôn chương trình ĐACTB vì nó cũng không còn hiệu quả nữa.

Tuy nhiên, với hai chương trình trong một tuần, không thể đủ sức làm hai phim nên phải chỉnh sửa lại kế hoạch. Chúng tôi thấy cần thiết phải có sự tham gia của tư nhân vì họ mạnh hơn trong quá trình cân nhắc đầu tư và có thể lôi kéo các thành phần làm phim bên ngoài tham gia xây dựng chương trình mới.

Và cuối cùng chúng tôi chọn Thiên Ngân. Họ sẽ bỏ tiền đầu tư, có trách nhiệm cùng chúng tôi xây dựng khung giờ đó, biến nó thành chương trình có thương hiệu để lôi kéo người xem.

Theo Format mới, phim phát sóng mỗi tuần sẽ là phim 1 tập.

- Chúng tôi dự kiến sẽ lấy tên chương trình mới là Ru-Bích 8, lấy ý tưởng về sự đa dạng về màu sắc, vừa có tính giải trí, vừa có cái ngẫm ngợi. Ru-Bích 8 có nhiều chuyên mục nhỏ, đại diện cho mỗi mặt của Ru-Bích như: Phim, Du Lịch, Chuyện hậu trường, Talk show....

Chúng tôi cũng khai thác yếu tố hài hước để mang đến cho khán giả những chương trình giải trí nhẹ nhàng. Chương trình thứ 7 sẽ có một talk show hài hước còn Chủ nhật thì có Đối thoại hài.

Không đặt vấn đề phải gây sốc

Nhiều người sẽ băn khoăn, nếu VFC chỉ hợp tác với một hãng phim tư nhân thì chương trình mới sẽ dễ rơi vào đơn điệu. Tại sao không hợp tác với nhiều công ty tư nhân bên ngoài để mang đến nhiều màu sắc cho chương trình?

- Nếu hợp tác với nhiều đơn vị thì sẽ dễ dẫn đến tình trạng mỗi phim sản xuất ra lại phải thực hiện một hợp đồng nhỏ. Cách làm này đã và đang được thực hiện trên khung Giờ vàng cho phim Việt rồi. Tuy nhiên, các phim khai thác đề tài chính luận thì chỉ có VFC làm. Còn các hãng tư nhân khi làm phim đều đặt vấn đề thương mại rất lớn. Họ đi vào những vấn đề dễ thu hút người xem ở bề nổi, chủ yếu khai thác tình yêu, thành phố, người trẻ trong khi đâu chỉ có đối tượng đó xem phim.

Câu hỏi đặt ra là tại sao các đơn vị xã hội hóa bên ngoài không đi vào các đề tài chính luận? Câu trả lời là khả năng kiểm soát của họ trong những đề tài như vậy còn hạn chế. Hơn nữa, suy cho cùng không phải đơn vị xã hội hóa nào cũng đạt đến sự chuyên nghiệp và trở thành nhà sản xuất tốt mà chỉ đóng vai trò là đơn vị đứng ra kết nối, đổ tiền vào rồi mời các đạo diễn về làm cho mình chứ không có đội ngũ sáng tác riêng.

Các hãng phim tư nhân rất có ý thức về đồng tiền mình bỏ ra và sẽ phải tính toán chi ly về hiệu quả mà nó sẽ mang lại. Vậy VFC có quyền chủ động về mặt nội dung hay không khi toàn bộ số tiền sản xuất chương trình là của người khác?

- Chính vì câu hỏi đó nên ngay từ lần đầu tiên đặt vấn đề hợp tác, chúng tôi đã thống nhất rằng VFC sẽ chịu trách nhiệm hoàn toàn về vấn đề nội dung mỗi chương trình phát sóng. Còn sự can thiệp của họ đến đâu là do chúng tôi quyết định. VFC là nhà sản xuất, Thiên Ngân là nhà đầu tư nhưng ngược lại vị trí này cũng có thể hoán đổi cho nhau. Thiên Ngân có thể đóng vai trò nhà điều phối sản xuất dưới sự kiểm soát của VFC. 

Kịch bản do họ chuẩn bị nhưng phải thông qua chúng tôi. Chúng tôi sẽ cùng ngồi lại bàn về ý tưởng thực hiện, nội dung, các đạo diễn sẽ mời tham gia làm phim. Nếu thấy đạo diễn nào chưa đủ tầm thì chúng tôi sẽ loại bỏ. Ví dụ như không thể giao cho một đạo diễn chuyên trị mảng đề tài nông thôn làm phim về tuổi teen được. Ngay cả đạo diễn của VFC cũng sẽ phải cạnh tranh, nếu không làm tốt sẽ không được nhận phim.

Trong trường hợp nếu phim đã hoàn thành, lên lịch phát sóng nhưng chất lượng lại không đảm bảo thì các anh có dám bỏ toàn bộ phim đó để thay bằng phim khác không?

- Chúng tôi phải làm mọi cách để không rơi vào tình trạng đó. Vì phim đã quay xong mà không tốt thì chỉ có thể bỏ toàn bộ, đài cũng không nghiệm thu phát sóng, họ phải chấp nhận. Đó là giao kèo rất rõ ràng, nhưng cũng là rủi ro không được phép mắc phải. Trước khi sản xuất chúng tôi phải biết các nhân sự tham gia, chương trình dự kiến, xem bản nháp để có thể can thiệp kịp thời.

Theo anh, liệu chương trình mới có tạo được cú sốc cho khán giả không?

- Sự phát triển của một chương trình truyền hình không phải dựa trên yếu tố sốc mà là sự ổn định lâu dài. Uy tín không nằm ở một vài chương trình mà ở suốt chặng đường nó đi. Ngay cả những chương trình truyền hình mua format của nước ngoài thì cũng chỉ vài năm là mất đi sức hấp dẫn. Chúng tôi không đặt ra vấn đề phải gây sốc khi xuất hiện mà muốn xây dựng một giá trị bền vững, lâu dài cho chương trình.

Nguồn:VietNamNet