Xóa nghèo - cách làm Liên Chiểu

Thực hiện Chỉ thị số 24-CT/TU ngày 10-8-2009 của Thành ủy Đà Nẵng về “Tiếp tục đẩy mạnh công tác phối hợp giúp đỡ các gia đình có hoàn cảnh đặc biệt nghèo, học sinh bỏ học và thiếu niên hư, vi phạm pháp luật trên địa bàn thành phố”, quận Liên Chiểu đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt và đồng bộ với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị ở địa phương, đặc biệt tập trung cho việc xóa nghèo bền vững theo cách riêng của mình.

Lãnh đạo quận Liên Chiểu gặp gỡ đối thoại với các hộ đặc biệt nghèo.

Sau hai tuần kể từ khi Chỉ thị số 24-CT/TU ban hành, Quận ủy Liên Chiểu có Chỉ thị 19/CT-QU về nội dung trên; đồng thời thành lập Ban chỉ đạo do Bí thư Quận ủy làm Trưởng ban. Ngày 6-10, UBND quận có Kế hoạch số 06 triển khai thực hiện Chỉ thị và phát động phong trào thi đua trong các cơ quan, đơn vị, địa phương trên địa bàn, phân công các ban, ngành chịu trách nhiệm từng lĩnh vực.
 
Phòng Lao động-Thương binh và xã hội chủ trì lập Đề án thực hiện mục tiêu “không có hộ đặc biệt nghèo” giai đoạn 2009-2015, xây dựng kế hoạch phấn đấu xóa 366 hộ đặc biệt nghèo trong quý 1 năm 2010, phối hợp với các cơ quan, đơn vị triển khai các giải pháp xóa nghèo bền vững; Phòng Giáo dục và Đào tạo chủ trì xây dựng Đề án thực hiện mục tiêu “Không có học sinh bỏ học” giai đoạn 2009-2015, vận động những học sinh bỏ học trở lại trường lớp, có giải pháp hỗ trợ về kinh tế để ngăn chặn tình trạng bỏ học của các em ở độ tuổi đến trường; Công an quận xây dựng kế hoạch quản lý giúp đỡ và phòng ngừa nguy cơ thiếu niên vi phạm pháp luật, thiếu niên hư trên địa bàn; các địa phương và các ban, ngành, đoàn thể phối hợp thực hiện.

Trong bài viết này, chúng tôi chỉ đề cập đến bước đi đầu tiên trong chương trình xóa nghèo bền vững mà quận Liên Chiểu đang triển khai: Đó là đối thoại trực tiếp với các hộ đặc biệt nghèo để cùng tìm ra hướng làm ăn khả thi, đồng thời hỗ trợ kịp thời, hiệu quả cho họ về vật chất, đang tạo niềm tin rất lớn trong nhân dân nói chung, hộ nghèo nói riêng.

Muôn vẻ sự nghèo

366 chủ hộ thuộc diện đặc biệt nghèo được lãnh đạo quận Liên Chiểu mời đến đối thoại trực tiếp trong thời gian gần đây, mỗi người mỗi hoàn cảnh. Hầu hết trong số họ đang tá túc trong những ngôi nhà tạm bợ. Thu nhập chỉ khoảng 20-25 nghìn đồng/người/ngày. Hằng ngày họ phải đối mặt với chuyện cơm áo gạo tiền, con cái học hành và bệnh tật. Trong số 366 hộ này được chia thành 3 nhóm: nhóm những phụ nữ đơn thân, đông con; nhóm những hộ có người già cả, neo đơn, người tàn tật; nhóm những gia đình có người ốm đau thường xuyên, lao động chính không có việc làm ổn định.

Ông Huỳnh Tám, Trưởng phòng Lao động-Thương binh và Xã hội quận cho hay: Thành lập từ 3 xã của huyện Hòa Vang hơn 10 năm trước, tuy đạt được nhiều thành tựu trong phát triển kinh tế nhưng đời sống của người dân quận Liên Chiểu vẫn còn nhiều khó khăn. Mấy năm gần đây, quận tiếp nhận nhiều hoàn cảnh nghèo khó từ địa phương khác chuyển đến.
 
Ngoài khu nhà liền kề dành cho hơn 120 phụ nữ nghèo bất hạnh, trên địa bàn quận còn có 2 khu chung cư - nơi cư ngụ hàng trăm hộ thu nhập thấp. Qua khảo sát, khoảng 60% hộ đặc biệt nghèo là từ địa phương khác chuyển đến theo chủ trương giải tỏa tái định cư. Đó là chưa kể thôn Hòa Vân với bao khó khăn do cách trở.

Thật ra, những hộ này cũng rất nỗ lực làm ăn, song do hoàn cảnh quá éo le nên lực bất tòng tâm, cái nghèo không chịu buông tha. Ngôi nhà của hộ ông Trần Cam (1952) trú tổ 61 phường Hòa Khánh Bắc, bị sập hoàn toàn trong cơn bão số 6 hơn 3 năm trước. Sau bão, gia đình nhận được nguồn hỗ trợ 15 triệu đồng, nhưng chỉ đủ xây lại mấy bức tường và lợp lại mái tôn. Khắc phục nhà vừa xong, ông Cam bị tai biến mạch máu não, rồi vợ ông bị chứng đau lưng hành hạ, mắt cứ mờ dần. Nay sức khỏe ông Cam rất yếu, thần kinh không ổn định.

Công việc ông có thể làm được là hằng ngày tập tễnh ra đầu ngõ chăn con bò do phường hỗ trợ 2 năm trước. Vợ ông chỉ quanh quẩn với mấy đứa cháu nội, cháu ngoại. Trước đây, phường Hòa Khánh Bắc tính chuyện hỗ trợ cho gia đình này máy ép nước mía để họ mưu sinh, nhưng rồi bàn đi tính lại, nhiều người lo ngại với sức khỏe ấy ông bà Cam khó kham nổi việc buôn bán, cuối cùng hỗ trợ 1 con bò cái để nuôi. Với hoàn cảnh đó, họ được trợ cấp thường xuyên và là hộ đặc biệt nghèo.

Hoàn cảnh của bà Lê Thị Đích (1961) ở tổ 18 phường Hòa Minh cũng rất éo le. Cách đây mấy năm, chồng bà qua đời để lại 3 đứa con đang tuổi ăn học. Ngôi nhà tình thương do một doanh nghiệp xây tặng, là nơi tá túc của 6 nhân khẩu đã xuống cấp nghiêm trọng. Lúc khỏe, bà tận dụng khoảnh đất trũng sau nhà trồng rau muống.
 
Trời mưa, ngôi nhà ấy nơi nào cũng dột. Đứa con trai lớn là Nguyễn Vinh Huy (22 tuổi) làm nghề chở cá thuê bữa đi bữa nghỉ. Tính ra, thu nhập của gia đình 6 nhân khẩu ấy chỉ độ 70-80 nghìn đồng/ngày là nhiều, cái nghèo cứ bám riết lấy gia đình ấy. Còn trẻ nhưng chị Lê Thị Thùy, ở tổ 58, phường Hòa Khánh Bắc, sớm gặp cảnh bất hạnh. Chồng không may qua đời để lại cho chị 2 đứa con, đứa lớn mới lên 6. Hằng ngày chị gửi con làm thợ may, với mức lương 800 nghìn đồng/tháng. Số tiền quá ít ỏi đó chẳng thấm vào đâu so với nhu cầu chi tiêu của 3 mẹ con.

366 hộ đặc biệt nghèo ở Liên Chiểu mỗi người một cảnh, nhưng ở họ đều có điểm chung là quanh năm túng thiếu. Ai trong số họ cũng già hơn so với tuổi, bữa ăn của họ quá đạm bạc, tài sản chẳng có thứ gì đáng giá, nhiều hộ chưa có ti-vi để xem. Tuy vậy, khát khao vươn lên xóa nghèo luôn cháy bỏng trong họ. 

(Còn tiếp)

Bài và ảnh: Nguyễn Cầu