Xét xử vụ án chiếm đoạt tiền đền bù tại phường Phù Liễn (quận Kiến An)
(HP)- Ngày 7-2, phiên tòa xét xử vụ án lập hồ sơ khống chiếm đoạt tiền đền bù xảy ra tại phường Phù Liễn (quận Kiến An) tiếp tục phần thẩm vấn với các bị cáo. Khi Hội đồng xét xử hỏi về hành vi đưa hối lộ và nhận hối lộ, các bị cáo Chiến, Văn, Khoa và Mạc, nguyên Phó Chánh thanh tra quận Kiến An đều quanh co chối tội.
Bị cáo Văn, Chiến đều cho rằng vì tâm lý lo lắng khi bị bắt giữ, sức khỏe yếu, bị ép cung nên nhận bừa, đổ tội cho Mạc. Bị cáo Khoa thừa nhận mình làm hồ sơ khống để chiếm đoạt tiền đền bù nhưng chỉ được chi có 5 triệu đồng nên không có lý do gì lại “mất” tới 10 triệu đồng để hối lộ. Bị cáo Mạc vẫn khăng khăng cho rằng đã làm hết trách nhiệm thanh tra và không nhận 40 triệu đồng hối lộ mà Chiến, Văn, Khoa, Ghèng đưa. Mặc dù các bị cáo không nhận tội, nhưng Hội đồng xét xử công bố các bản tự khai, biên bản đối chất giữa các bị cáo lại rất phù hợp với nhau, thể hiện rõ hành vi phạm tội của từng bị cáo.
Bị cáo Thảo, cán bộ Trung tâm phát triển quỹ đất (Sở Tài nguyên và Môi trường) thì “lý giải” do dự án đang thi công dở dang, thời gian kiểm kê lập phương án đền bù gấp rút, tin tưởng cán bộ và bản thân không có đủ chuyên môn để thẩm định hết mọi lĩnh vực nên mới để xảy ra thiếu sót, lọt 8 hồ sơ khống.
Trong vụ án này bị cáo Chiến và đồng bọn hết sức “liều lĩnh” khi lập hồ sơ khống để chiếm đoạt tiền đền bù đất. Chúng lập hồ sơ khống với diện tích 2.880 mét vuông mang tên Trần Thị Tần vì biết rằng Tần là người địa phương nhưng đã lấy chồng ở nơi khác, Trong lần lĩnh tiền đợt 1, Chiến và đồng bọn chiếm đoạt được hơn 28 triệu đồng. Song, đến lần lĩnh tiền đợt 2, giấy báo lĩnh tiền “lọt” vào tay Tần. “Tưởng rằng đất của mẹ cho” nên Tần nghiễm nhiên đến UBND lĩnh hơn 34 triệu tiền đền bù. Khi biết hồ sơ mang tên mình là hồ sơ khống nhưng vì đã trót “trả nơ” và chi tiêu hết nên Tần mới nộp lại 5 triệu đồng. Số tiền còn lại, tại phiên tòa bị cáo Tần khai “chưa có khả năng thanh toán vì hoàn cảnh gia đình khó khăn”.
Kết thúc phần thẩm vấn, kiểm soát viên giữ quyền công tố tại phiên tòa đã luận tội và đề nghị mức án đối với từng bị cáo. Theo đó, bị cáo Chiến 14 đến 16 năm tù, Văn 12 đến 15 năm tù, Khoa từ 6 đến 8 năm tù về cả hai tội lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản và tội đưa hối lộ. Bị cáo Thường từ 8 đến 9 năm tù, Tuyến từ 5 đến 6 năm tù, Trường 4 đến 5 năm tù và Lưu 6 đến 7 năm tù về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Bị cáo Tim, nguyên Chủ tịch UBND phường Tràng Minh đề nghị mức án từ 3 đến 4 năm tù về tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Bị cáo Kiếm, nguyên Chủ tịch UBND phường Phù Liễn và Thảo từ 1 đến 2 năm tù nhưng cho hưởng án treo về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Bị cáo Tần 9 đến 12 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội chiếm giữ trái phép tài sản. Còn bị cáo Mạc, nguyên Phó Chánh thanh tra quận Kiến An bị đề nghị mức án từ 8 đến 9 năm tù về tội nhận hối lộ.
Luật sư bào chữa cho các bị cáo cũng đưa ra quan điểm của mình cho rằng chứng cứ luận tội với một số bị cáo còn chưa rõ ràng như bị cáo Mạc không phạm tội, bị cáo Tim phạm tội thiếu trách nhiệm chứ không phải tội lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ. Tuy nhiên đại diện Viện kiểm sát cũng đưa ra những căn cứ bác bỏ quan điểm của các luật sư và khẳng định hành vi phạm tội của từng bị cáo.
Dự kiến ngày 9-2, Hội đồng xét xử sẽ tuyên án.
* Từ ngày 6-2, TAND thành phố mở phiên tòa sơ thẩm hình sự, xét xử vụ án lạm dụng chức vụ quyền hạn, lập hồ sơ khống để chiếm đoạt tiền đền bù Dự án nuôi trồng thủy sản áp dụng công nghệ kỹ thuật cao của Công ty TNHH Phú Cường tại phường Phù Liễn (quận Kiến An).
Chủ toạ phiên tòa là thẩm phán Nguyễn Trịnh Nga.
Các bị cáo Trần Huy Chiến, 42 tuổi, ở tổ 40 khu Đường Đỏ, nguyên cán bộ địa chính phường Phù Liễn, Đặng Văn Tuyến (tức Tiến), 39 tuổi, trú tại tổ 2, khu Đẩu Sơn 2, Bùi Đức Lưu, 52 tuổi, ở tổ 2, khu Đẩu Sơn 1, cùng phường Văn Đẩu; Phùng Mạnh Văn, 45 tuổi, trú tại số 4/54 đường Nguyễn Lương Bằng, nguyên cán bộ văn phòng-thống kê phường Phù Liễn, Trần Văn Thường, 48 tuổi, trú tại khu dân cư Đồng Tử 2, Đào Văn Khoa, 41 tuổi, ở khu Đồng Tử 3, Vũ Hồng Trường, 62 tuổi, ở khu dân cư Đồng Tử 1, cùng phường Phù Liễn bị truy tố, xét xử về tội lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản. Bị cáo Phạm Thị Tim, 48 tuổi, ở tổ 2, khu 2, phường Tràng Minh, nguyên Chủ tịch UBND phường Tràng Minh bị truy tố về tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Bị cáo Trần Thị Tần, 31 tuổi, ở cụm 3, phường Đồng Hòa bị truy tố về tội chiếm giữ trái phép tài sản. Nguyễn Hữu Thảo, 33 tuổi, trú tại 180, đường Tây Sơn, phường Trần Thành Ngọ, cán bộ Trung tâm phát triển quỹ đất (Sở Tài nguyên- Môi trường), Vũ Thanh Kiếm, ở tổ 3, phường Phù Liễn, nguyên Chủ tịch UBND phường Phù Liễn bị truy tố về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Bị cáo Bùi Đức Mạc, 50 tuổi, ở số 202, đường Trần Nhân Tông, phường Quán Trữ, nguyên Phó Chánh thanh tra quận Kiến An bị truy tố, xét xử về tội nhận hối lộ. Ngoài ra, Chiến, Văn, Khoa còn bị truy tố xét xử về tội đưa hối lộ. Riêng với bị cáo Trần Văn Ghèng đã chết, nên TAND thành phố ra quyết định đình chỉ xét xử đối với bị cáo.
Theo cáo trạng của VKSND thành phố, nội dung vụ án như sau: Năm 2003, UBND thành phố có văn bản đồng ý cho Công ty TNHH Phú Cường thuê lại đất của nhân dân trong vùng quy hoạch để thực hiện Dự án nuôi trồng thủy sản áp dụng công nghệ kỹ thuật cao tại phường Phù Liễn, giai đoạn 1 là 85 ha. UBND phường Phù Liễn giao cho Trần Huy Chiến, cán bộ địa chính; Phùng Mạnh Văn, cán bộ thống kê và Trần Thành Viền là cán bộ thuế đối chiếu trên hồ sơ địa chính, sổ thuế, nếu thấy đủ điều kiện thì lập danh sách làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho các hộ trong vùng dự án với Công ty TNHH Phú Cường. Tuy nhiên, lợi dụng chức vụ, quyền hạn Chiến, Văn cùng với Thường, Ghèng, Trường, Khoa là trưởng khu dân cư và phó trưởng khu dân cư Đồng Tử 1, 2, 3 cùng Tuyến, Lưu lập 8 hồ sơ khống với diện tích gần 32.000 m2 là đất công ích của phường Phù Liễn, làm thủ tục chuyển nhượng cho Công ty TNHH Phú Cường để chiếm đoạt hàng trăm triệu đồng tiền đền bù của dự án.
Đối với Phạm Thị Tim, nguyên Chủ tịch UBND phường Tràng Minh đã nhận 5 triệu đồng của Thường và xác nhận sai sự thật vào 3 hồ sơ khống để Chiến và đồng bọn chiếm đoạt gần 200 triệu đồng tiền đền bù. Còn Vũ Thanh Kiếm, nguyên Chủ tịch UBND phường Phù Liễn thiếu tinh thần trách nhiệm, ký xác nhận đủ điều kiện chuyển nhượng mà không thẩm định dẫn tới hậu quả nghiêm trọng. Các hồ sơ do Chiến và đồng bọn lập khống đều không đủ điều kiện chuyển nhượng như không ghi vị trí đất, số thửa, số bản đồ, không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc các giấy tờ có liên quan đến việc xác nhận quyền sử dụng đất…Còn Nguyễn Hữu Thảo với vai trò là tổ trưởng tổ công tác kiểm kê đền bù của Sở Tài nguyên-Môi trường, chịu trách nhiệm về kết quả kiểm kê, nhưng không làm hết trách nhiệm xác định chính xác nguồn gốc đất của các hộ, dẫn tới việc trong phương án bồi thường mà tổ công tác do Thảo làm tổ trưởng lập có 8 trường hợp lập khống, chiếm đoạt gần 400 triệu đồng.
Sau khi Công ty TNHH Phú Cường chi trả tiền chuyển nhượng cho dân và tiền thi công dự án thì nảy sinh nhiều đơn khiếu kiện của dân về công tác đền bù giải phóng mặt bằng. Tháng 5-2004, Chánh thanh tra quận Kiến An ra quyết định thành lập đoàn thanh tra do Bùi Đức Mạc, làm trưởng đoàn thẩm tra xác minh đơn của các hộ dân ở khu Đồng Tử 2, 3. Nhưng khi phát hiện sai phạm, Mạc gợi ý để nhận 40 triệu đồng tiền hối lộ từ Chiến, Văn, Ghèng, Khoa và không nêu rõ sự việc trong báo cáo thanh tra.
Tại phiên tòa, qua phần xét hỏi, các bị cáo đều khai nhận rõ hành vi phạm tội của mình. Tuy nhiên, bị cáo Chiến không thừa nhận vai trò đề xuất mà do Ghèng, Thường, Trường chủ động lập hồ sơ, còn Chiến do hám lợi nên mới thực hiện. Bị cáo Thường, Khoa, Trường, Tuyến, Lưu thì cho rằng nhận thức chưa đầy đủ nên phạm tội. Còn với bị cáo Kiếm khai nhận việc giao và tin tưởng vào cán bộ, do số lượng hồ sơ nhiều (492 hồ sơ) nên không thể thẩm định hết mới dẫn tới sai sót.