Xếp hạng để tạo động lực cạnh tranh

Việc triển khai thực hiện các chương trình CCHC của Chính phủ đã được thực hiện từ khi có Nghị quyết số 38/CP ngày 4-5-1994 của Chính phủ về “Cải cách một bước thủ tục hành chính trong việc giải quyết công việc của công dân và tổ chức” và Chương trình tổng thể CCHC Nhà nước giai đoạn 2001-2010 được phê duyệt tại Quyết định số 136/2001/QĐ-TTg ngày 17-9-2001 của Thủ tướng Chính phủ.

	CCHC theo mô hình “một cửa” và “một cửa liên thông” đang cải tiến để tiến tới mô hình “một cửa hiện đại”. TRONG ẢNH: Giao dịch hành chính tại “một cửa” thuộc UBND quận Thanh Khê”.

Cụ thể hơn nữa là Quyết định số 94/2006/QĐ-TTg ngày 27-4-2006 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Kế hoạch cải cách hành chính Nhà nước giai đoạn 2006- 2010”. Nhiều ngành, địa phương đã và đang tổ chức thực hiện các nhiệm vụ này tương đối tốt. Gần đây, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 30/QĐ-TTg ngày 10-1-2007 phê duyệt “Đề án Đơn giản hóa thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý Nhà nước giai đoạn 2007-2010” trong các cơ quan Nhà nước đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, đã góp phần đáng kể vào kết quả của công cuộc CCHC.

Tại thành phố Đà Nẵng, trong nhiều năm qua cũng đã có nhiều giải pháp tích cực trong công tác CCHC, góp phần vào sự phát triển kinh tế-xã hội của thành phố, tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức, công dân được tiếp cận các dịch vụ hành chính do cơ quan Nhà nước cung ứng một cách tốt nhất. Và cũng từ kết quả này nên trong các năm qua, Đà Nẵng là địa phương liên tục có chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, thành phố được xếp hạng nhì và năm 2008 vươn lên hạng nhất trong cả nước.

Có được kết quả như vậy phải nói đến sự nỗ lực, phấn đấu của từng cơ quan, đơn vị và sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của lãnh đạo thành phố, luôn luôn coi CCHC là khâu đột phá, quyết định trong việc xây dựng và phát triển thành phố, là nội dung được ấn định thường xuyên trong các văn kiện của Đảng và các chủ trương định hướng trong điều hành của Chính quyền các cấp, minh chứng cụ thể là tại Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 14-4-2004 của Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng về “Tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, chống quan liêu, tham nhũng, tiêu cực”.

Trên một số mặt, thành phố đã có nhiều đề xuất, cách làm mới được đánh giá cao như việc CCHC theo cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông”, các chính sách phát huy năng lực đội ngũ CBCC, thi tuyển chức danh lãnh đạo trong các cơ quan HC-SN và trong đó có việc xếp hạng CCHC.

Lâu nay, các nội dung CCHC còn khá chung chung, chưa được lượng hóa vì nó có liên quan đến nhiều hoạt động và nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị nên dẫn đến khi đánh giá thường lồng ghép, kết hợp nhiều nội dung và nêu lên những thành quả, các bài học kinh nghiệm, phương hướng cho việc tiếp tục thực hiện trong giai đoạn tới, đương nhiên có biểu dương một số đơn vị có những mặt tích cực trong CCHC, nhưng chưa thể so sánh giữa các đơn vị; các tồn tại, yếu kém cũng chỉ được nhìn nhận tổng quát, dẫn đến đơn vị nào cũng cảm nhận mình cũng có liên quan, không của riêng ai.
 
Xuất phát từ tình hình trên, việc nghiên cứu chuyển các nội dung về CCHC thành các tiêu chí, các chỉ số để ghi nhận kết quả thực hiện CCHC là vấn đề lãnh đạo thành phố quan tâm. Mục đích cách làm này không nhằm biểu dương thành tích và khen thưởng cho cá nhân, đơn vị mà là tạo tính cạnh tranh, động lực phấn đấu để vượt qua chính mình trong từng cơ quan, đơn vị, kể cả cho cá nhân từng công chức, và là thước đo, khung tiêu chuẩn trong CCHC, nhằm làm cho các địa phương, đơn vị có cơ sở để đề ra các chỉ tiêu cụ thể hơn trong nội bộ đơn vị…

Đây là việc làm khó và khá mới mẻ, nhất là việc xây dựng các nội dung tiêu chí, thang giá trị và cân đối sao cho hợp lý, tương ứng số điểm một cách khoa học, khách quan và cho có sự phù hợp tương đối theo từng loại hình đơn vị, tránh để tình trạng có lợi cho đơn vị này và không thuận lợi cho đơn vị khác.
 
Từ thực tiễn và kết quả CCHC trong thời gian qua và bám sát các nội dung CCHC đã được quy định, bộ khung tiêu chí tập trung một số nội dung chính như đánh giá về công tác lãnh đạo, điều hành của thủ trưởng đơn vị; tiếp đến là kết quả thực hiện về cải cách thể chế, cải cách bộ máy, xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, cải cách tài chính công, hiện đại hóa nền hành chính, trong đó phần trọng tâm nhất là cải cách thủ tục hành chính; nội dung cuối cùng là tác động của CCHC đến công tác xây dựng phát triển ngành và sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố; ngoài ra còn có phần điểm thưởng và điểm phạt trong thực hiện CCHC.

Phương pháp tiến hành, trước hết cũng từ sự đồng lòng của tất cả địa phương, đơn vị thông qua góp ý tiêu chí do cơ quan soạn thảo đề nghị, sau đó thể chế hóa bằng quyết định của UBND thành phố; khi tiến hành chấm điểm, phân loại đều bám sát tiêu chí đã ban hành, đơn vị tự đánh giá, sau đó có Tổ kiểm tra, đối chiếu có sự thống nhất giữa đơn vị và tổ đánh giá, cuối cùng có Tổ thẩm định của thành phố xem xét đề nghị.

Kết quả, đối với các Sở, ngành có 38% đạt điểm giỏi,  38% đạt điểm khá và 18% các đơn vị còn lại đạt điểm trung bình; khối các đơn vị Trung ương đóng trên địa bàn có tham gia vào công tác CCHC thì khá hơn; đối với khối quận, huyện có điểm khá chiếm 72%, còn lại là trung bình.

Qua đó, cho thấy công tác CCHC ở thành phố Đà Nẵng tương đối đồng đều và chất lượng khá, trong đó khối các đơn vị Trung ương khá hơn, tiếp đến là các sở, ngành rồi đến quận, huyện; riêng khối phường, xã do quận, huyện xếp hạng, lần lượt các phường sau đây được xếp dẫn đầu của các quận: Phường Hòa Thọ Đông, Thạc Gián, Khuê Trung, An Hải Bắc, Hòa Hải, Hòa Khánh Bắc.

Qua việc xếp hạng lần này đã phản ánh khái quát được tình hình, thực trạng CCHC tại thành phố trên diện rộng và của từng nhóm cơ quan có đặc điểm, tính chất tương đối gần giống nhau; tiêu chí cụ thể, đầy đủ hơn và lượng hóa được nhiều nội dung nên dễ so sánh giữa các đơn vị và địa phương với nhau, trong các nội dung xem xét, trong đó có sự tham gia của xã hội qua đánh giá mức độ hài lòng của tổ chức, công dân đối với đơn vị khi cung cấp các dịch vụ công.

Điểm mới và khó hơn là nội dung thể hiện tác động từ CCHC của đơn vị đối với việc xây dựng ngành, sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Mặt khác, do cách làm công khai, khách quan nên kết quả có độ tin cậy, qua đó mỗi đơn vị tự nhìn nhận lại mình trong công tác CCHC và có thái độ tích cực hơn sau khi kết quả được công bố, và đây cũng là tài liệu tham vấn, áp dụng cho các cơ quan, đơn vị.

Tuy nhiên cũng qua việc xếp hạng, ngoài những yếu tố khách quan, còn bộc lộ nhiều điểm do chủ quan cần khắc phục, cụ thể như việc thống kê công việc CCHC chưa thật đầy đủ, còn tình trạng đối với đơn vị này có tiêu chí có lợi hơn ở đơn vị khác và ngược lại; cơ cấu điểm phân bổ có chỗ chưa hợp lý, vẫn còn chưa cụ thể; việc kiểm tra chưa thật chặt chẽ, chưa do một tổ chức tư vấn độc lập tiến hành, qua đó đã nhận được nhiều góp ý đề nghị bổ sung sửa đổi. Hiện nay Sở Nội vụ được UBND thành phố giao nhiệm vụ tiếp tục hoàn chỉnh đề án này để áp dụng xếp hạng vào năm 2009.  

Thời gian chưa đủ nhiều để đánh giá việc xếp hạng CCHC, một số địa phương, đơn vị cũng chưa thật sự hài lòng với kết quả xếp hạng vừa qua; tuy vậy bước đầu cũng đã được xã hội công nhận, các cơ quan, đơn vị hưởng ứng.
 
Đây là việc cạnh tranh thứ hạng để minh chứng cho sự nỗ lực, tích cực của từng đơn vị trong CCHC, là cơ sở để lãnh đạo các ngành, các cấp theo dõi, chỉ đạo, điều hành kịp thời cũng như tạo điều kiện để tổ chức, công dân giám sát hoạt động của cơ quan Nhà nước trong việc đưa các dịch vụ công phục vụ nhân dân, là chỉ tiêu để các đơn vị có thứ hạng chưa cao thi đua phấn đấu...

Gian nan trong giai đoạn khởi đầu cũng là việc khó tránh khỏi cho những cách làm mới, đột phá nhưng triển vọng tạo được động lực cạnh tranh qua xếp hạng CCHC theo định kỳ hằng năm là mục tiêu cần phải hướng tới.

ĐẶNG CÔNG NGỮ (Giám đốc Sở Nội vụ)