Xe ngựa ra ga đón khách
Truyện ngắn của Ma Văn Kháng
Tàu dừng thật êm
Mưa lắc thắc như trang điểm. Mây sương đang tơi rã trên nóc cái ga nhỏ đìu hiu buồn tênh một miền rừng xa lạ. Chỉ có hai người xuống ga. Cũng không có khách lên. Con tầu chẳng buồn hú còi, lặng lẽ chuyển bánh bỏ lại một sân ga vắng tanh, không người. Không thấy nhân viên nhà ga. Người soát vé đi đâu, để lại cái cửa sắt ra vào khép hờ.
Hai người ra cửa. Đó là một người đàn ông và một người đàn bà, cả hai trạc ba mươi tuổi. Họ đeo túi hành lý như đi công tác. Người đàn ông mặt vuông vức, lờ mờ râu quai nón. Người phụ nữ búi tóc vai hẹp, ngực đầy, mặt trái xoan, xinh xắn.
Bên kia đường, những quán hàng nhỏ lợp rơm tạm bợ xiêu vẹo đứng tựa nhau, không một bóng người. Ruồi bay vo vo trên những lõi ngô mốc mếch và lá bánh bốc mùi. Bảo người phụ nữ trẻ đứng chờ ở một cái quán, người đàn ông chạy lên một đoạn đường, ngang ngửa nhìn quanh đoán định hướng đi, miền sâu miền xa không có thói quen cắm biển chỉ đường, thì chợt nghe thấy tiếng móng ngựa gõ lóc cóc đều đều. Người đàn ông quay lên, mừng húm vì một chiếc xe ngựa vừa hiện ra từ màn sương trước mắt . Chiếc xe bánh lốp, khoang xe chở người có hai dãy ghế, mái mui rùa lợp tôn không gỉ. Người đánh xe là một ông già, mặt vuông, vai rộng, thấp mập, râu lởm khởm, đội mũ bộ đội biên phòng.
- Bác ơi, bác có biết đường về Công trường Ái Ngọc?
- Tui về đó.
Người đàn ông bíu thành xe, lập bập:
- Phiền bác cho chúng cháu quá giang được không?
Người đánh xe không đáp. Nhưng bẹp môi rung một tiếng brừ brừ… dài và thả lỏng giây cương. Con ngựa thông minh lập tức dừng chân, đứng im như ngựa đá. Người đàn ông vội hai tay hai túi xách vẫy người phụ nữ:
- Nghĩa, lên đây!
- Cháu chào bác ạ. May quá, đang lo.
Người phụ nữ tên Nghĩa mừng rỡ, hổn hển. Người đánh xe quay lại:
- Anh chị về công tác ở công trường à?
- Dạ.
- Chuyển công tác à. Hay đi thăm bà con?
- Dạ, về công tác ạ. Anh Lực ngồi lui vào đây.
- Thế con cái đâu?
Nghe ông già hỏi, mặt người phụ nữ tên Nghĩa rần rần đỏ. Người tên Lực nhanh nhảu:
- Dạ, cũng còn đi thăm dò…
“Pách”. Chiếc roi da phất cao, phát một tiếng nổ, vẽ một đường loằng ngoằng trên không. Con ngựa cắm cúi bước. Bánh xe trơn dầu lăn êm. Nghĩa thu người, dịch lên cạnh Lực, thở một hơi dài trút hết bao lo lắng, rồi nghênh đôi tai nhỏ như nghe sương rơi trên mui xe. Thoáng cái, hiu hiu trong nhịp điệu ru lắc đều đều như bẩm sinh là tiếng móng ngựa hiền lành vọng lên từ mặt đất.
Rì rầm trên con đường đất rải sỏi cơm như một vệt son rớt , chiếc xe lăn bánh qua các vườn cà phê đang kỳ nở hoa. Cảnh trí lúc này đã biến đổi hoàn toàn . Bứt ra khỏi vẻ mông quạnh, cà phê mỗi cây một bóng lá rùm roà và trên các cành la, cành bổng, cành ngang bừng dậy những chùm hoa trắng muốt chíu chít như tuyết đậu. Khung cảnh càng đẹp và yên hoà vì từ lúc nào những con chim ngói đã đồng loạt giang cánh, nhẹ nhàng đáp xuống mặt đường, hăm hở tìm mồi.
- Kìa! Anh chị nhìn xem đàn chim đang kiếm mồi. Trông chúng đẹp thế kia, ai mà nỡ bắn nhỉ?
Chiếc xe chợt dừng. Ông già đánh xe thả lỏng sợi dây cương. Lực nghển người dậy.Trước anh khoảng hai chục bước chân, cả một khúc đường đang nhộn nhịp hàng trăm bóng chim mải mê kiếm mồi. Ôi, những con chim đồng quê đeo vòng cườm óng ánh tinh anh và nhanh nhẹn. Trông chúng mà Lực ái ngại, vì bỗng dưng có cảm giác khung cảnh thanh bình ở đây, lúc này hình như vừa thực sự nhưng cũng như vừa chỉ là một thoáng mong manh, ẩn chứa những điều bất an.
Quả nhiên, hình như đã có tiếng súng nổ ở đâu đó. Đàn chim cả trăm con đang mải miết kiếm mồi bỗng cùng lúc vỡ oà một tiếng, mở cánh, quạt gió, bốc bay lên cao. Cùng lúc, không một tín hiệu báo trước, mưa bất thình lình ném những hạt lớn như viên sỏi túi bụi xuống mặt đường. Ông già giật mạnh hai sợi dây cương. Cái roi nổ liền ba tiếng thật to. Mưa lập tức như hàng trăm cái mỏ sừng gõ xuống mái xe. Trong chốc lát, đất trời nối liền mờ ảo và các khu vườn cà phê đang bừng sáng như thắp đèn liền bị dìm vào trận thuỷ táng và bỗng như đẩy ra xa mờ.
- Miền này là túi mưa, nhưng mưa này là mưa ra vàng ra bạc đó, anh chị à. Hầy! Xem ra, ông trời không đến nỗi coi con người là loài sâu kiến, rơm rác nhỉ!
Lực động cựa, nhoai người lên sát ông già, không giấu nổi vẻ săn tìm.
- Ầy, hôm qua chính nhờ giời mưa mà cứu được đám cháy nhà kho công trường đó.
- Hôm qua cháy nhà kho Công trường , hả bác?
- Cháy! Cháy nhà kho! Nhưng anh chị có biết bầy tui nói thế nào không? Ầy, bàn tay con người gian tế thật điệu nghệ , nhưng cơ giời còn khéo hơn!
- Thế nghĩa là đã xảy ra một chuyện gì đó rất nghiêm trọng, hở bác ?
- Đám cháy vừa bùng thì mưa đổ. Thế là giời có ý dạy : khôn khéo xảo quyệt đến đâu thì cũng không lọt được vành tạo hoá. Tạo vật thường ghét kẻ xảo. Nên bao giờ cũng bắc sẵn cái cân để cân lại cho công bằng, anh chị à.
- Nghĩa là…
- Tui nói: bây giờ chỉ còn trời mới cứu được thôi. Người hỏng rồi. Ấy thế, có một người nuôi khỉ. Hằng ngày cho khỉ ăn. Sáng ba hạt dẻ. Chiều bốn hạt. Khỉ phản đối. Người này liền đổi sáng cho ăn bốn, chiều ăn ba. Công đoàn ở đây, như khỉ, hoan hô rầm trời. Đoàn kiểm tra này về tiếp đoàn khác, rốt cuộc đều bị lừa như khỉ, cuốn gói ra đi cả.
- Sao mà tai ác, gian xảo thế, bác?
- Vua mà!
- Ai là vua ở đây, hở bác?
Nghĩa hỏi. Ông già giật cương, ngoái sang Lực:
- Tôi mà là chính phủ, tôi bắt toàn dân phải theo đạo Phật, anh à. Phải có cái để kẻ có quyền sợ hãi. Hầy, bây giờ sao lại sinh ra cái thứ quyền lực tuyệt đối, vô biên thế! Anh chị à, quyền lực vốn là ngựa không cương. Con người ta lại vốn tính bản bất thiện. Thế là tội gì mà mà nó không tận dụng quyền để làm xằng. Nó xưng vua, nó hành động như một ông vua đấy. Ai làm gì được nó nào! Còn nó là ai ấy à?
Ngừng một lát, nhìn sang Nghĩa , ông già chép miệng:
- Thì nó là cái ông giám đốc Nguyễn Văn Từ xưa vốn là chủ tịch Công đoàn huyện đó. Chà, lão ta lên làm giám đốc, thoạt đầu cứ nghĩ thế là giời hiện. Đâu có ngờ nó là thằng ăn bốc đái đứng, ăn mày giữ bị, bóp cổ chó đá ra cứt. Nhân tình nhân ngãi ôm mận ấp đào lu bu. Ngủ với cô nào cũng được. Ai ho he là đuổi liền . Thế chị đã thấy ở đâu giám đốc phạt thợ bằng cách bắt thợ phơi nắng, bắt thợ cõng mình chạy mấy chục vòng quanh sân chưa?
Nghĩa khim khíp hai con mắt, lắc lắc đầu:
- Quái dị thế, ai mà tin được?
- Thì chính là tui đây. Tui là người lái xe cho lão. Lão bảo: “Nguyễn Văn Từ này là vua. Từ này là vua hiện đó”. Công đoàn là thằng Đức, em ruột lão, lưỡi độc như lưỡi rắn. Bí thư là thằng Chiên, em rể lão. Đó là bọn binh cua tướng ốc, ăn cắp ăn trộm đủ mọi đồ thập vật. Đó là đàn lợn xông vào vườn rau nhà nước. Doanh thu cả năm chưa nổi một tỷ mà ba thằng ba xe ô tô nghễu nghện, chẳng còn biết gì đến hai chữ liêm sỉ nữa. Rốt cuộc khốn khổ rơi cả vào đầu chúng sinh, những kẻ chỉ biết tôn thờ một đạo lớn là yên vui thôi.
Mưa càng lúc càng nặng hạt. Gió chuyển hướng. Thoạt tiên hắt từ phía trước. Rồi lát sau gió lại thốc vào phía sau. Hạt mưa bay vào xe. Không khí lạnh rượi. Thốt nhiên, Lực nhận ra một hơi ấm truyền vào bên sườn. Anh quay lại, mở cái ni lông choàng qua vai Nghĩa và áp chặt tay vào bả vai Nghĩa, tràn dâng một nhu cầu xích lại bên nhau. Thế là cả hai đã vào cuộc đối mặt rồi !
- Anh Lực!
- Nghĩa!
Thốt nhiên, môi hai người cùng bật tiếng gọi và len lén nắm tay nhau, giấu không cho ông già biết. Không cho ông già biết vì một ước ao gần gụi, một khát khao gắn bó, một đòi hỏi liên minh đã trở nên nhu cầu gắt gao của cuộc sống luôn phải bày tỏ thái độ . Cuộc chiến đấu chống lại cái ác, đồng thời cũng là cuộc đấu tranh để mỗi con người như Nghĩa như Lực ra khỏi sự cô đơn yếu đuối. Nghĩa, ba mươi tuổi, goá chồng đã năm năm và Lực, trai ba mươi lăm tuổi đang xoan, đã hơn năm nay hai người âm thầm cuốn hút nhau. Giờ đây, giấu kín tung tích mình là hai nhà báo đi điều tra thâm nhập vào cái cơ sở này, họ phải giả danh là một cặp vợ chồng .
Một tiếng roi da nổ trên không trung.
Ông già thu roi, quay lại, đột ngột.
- Mà này, tui muốn nói với anh chị…
Lực nghển lên, nhăn nhăn trán:
- Bác định nói…
- Anh chị về lần này là khó khăn vất vả, thậm chí nguy hiểm đó. Thì đã chẳng có bao nhiêu đoàn nhà báo đến rồi lại về, chẳng tìm được một chứng cớ tội ác của bọn hắn đó thôi! Mà bọn hắn, là tôi nói bộ sậu binh cua tướng ốc ấy, bọn dám gây ra đám cháy kho để phi tang, bọn chúng có cả súng và có cả lá gan to, dám giết người đó!
Lần này thì Lực buông tay Nghĩa, vô cùng sửng sốt. Tình yêu là thứ rượu bốc men không giấu được đã đành. Nhưng còn nhiệm vụ của họ, về đây để làm công việc phanh phui tội ác của những bọn người bấy lâu che mắt thế gian làm càn, làm sao mà ông già đánh xe ngựa biết?
- Bác là ai? Tại sao bác lại biết là chúng tôi...
Đáp lại câu hỏi riết róng của Lực, ông già không quay lại, tay giật đều đều giây cương ngựa, đáp như bâng quơ:
- Ờ, cũng lạ thật đấy. Đêm qua, tui vừa đặt mình thì mơ thấy có một người đến gõ cửa. Người gõ cửa này bảo tui: Mai, Công trường có khách sang đến thăm . Ông nhớ đem xe ngựa ra ga đón nhá. Xưa rày, tôi vẫn tin vào giấc mơ. Cũng như tôi vẫn tin rằng, đã bệnh quỷ thì ắt có thuốc tiên. Thế là sáng nay tỉnh giấc, tôi liền đánh xe ngựa đi. À mà mưa lại tạnh rồi kìa… Brừ brừ…
Đôi môi bẹp lại phát ra tiếng ngựa kêu, ông già tung lên trời sợi dây da. Nổ đoang đoác, sợi dây da quẫy động trên không gian mờ ảo những đường nét mềm mại và huyễn hoặc.