Xe điện – Phương tiện giao thông tương lai

Shai Agassi, cựu thành viên Hội đồng quản trị SAP - người khổng lồ trong lĩnh vực phần mềm thế giới - giờ đây là một tín đồ của dòng xe hơi điện.

Agassi đang kêu gọi các chính phủ và nhà đầu tư tư nhân cùng hợp tác để sản xuất xe hơi điện và xây dựng các trạm xạc điện hiện đại để các lái xe có thể trả tiền trực tuyến cho lượng điện họ sử dụng. Một chiếc xe nạp đầy điện có thể đi được khoảng 100 dặm. Đối với những hành trình dài hơn, các lái xe có thể ghé vào các trạm vừa kết hợp rửa xe vừa xạc lại điện.

Với cương vị là người đứng đầu Better Place có trụ sở tại thung lũng Silicon, Agassi đã kêu gọi được khoản đầu tư cho dự án trị giá 200 triệu đô la và đạt được các thỏa thuận với Israel, Đan Mạch, Úc, chính quyền vùng vịnh San Francisco và với chính quyền Hawaii để hình thành các chính sách và cơ sở hạ tầng hỗ trợ. Renaul-Nissan dự kiến sẽ cung cấp xe hơi điện tại Israel vào năm 2010.

Dưới đây là cuộc phỏng vấn giữa ông với phóng viên Stevan Mufson của tờ Washington Post về xe hơi điện.

Ông có kế hoạch gì cho xe hơi điện tại các quốc gia chấp nhận chúng nói chung và tại Mỹ nói riêng?

Nước Mỹ không thể không có ngành công nghiệp ôtô. Nếu để mất nó, nền kinh tế sẽ suy thoái ở tốc độ mà chúng ta chưa từng biết đến…Tương tự như việc chúng ta không thể để một ngân hàng làm sụp đổ ngành tài chính, chúng ta cũng không thể để một công ty ô tô làm sụp đổ cả ngành công nghiệp ô tô.

Nhưng chúng ta cần phải có sự thay đổi cơ bản trong việc kinh doanh xe. Ngành công nghiệp ô tô đang được xây dựng dựa hoàn toàn vào các sản phẩm mà chúng chỉ mang lại lợi nhuận khi người ta mang chúng quay lại để làm dịch vụ hoặc bán lại cho người khác chứ không phải khi chúng ta bán chúng lần đầu.

Nếu ai đó kéo giá dầu lên cao, điều đó sẽ “khai tử” hàng loạt mẫu xe. Thế là đột nhiên bạn sẽ có hàng dài các loại xe không ai còn muốn mua quay trở về bãi. Bạn sẽ phải chịu rủi ro lớn do kiểu kinh doanh đơn thuần dựa trên mẫu mã. Những gì bạn còn lại là hàng tá những mẫu xe bạn không cần nữa.

Việc này gần giống như việc một con dao đang rơi. Không ai muốn bắt lấy nó trước khi nó chạm đất. Bạn biết bạn có 2 lựa chọn. Hoặc bạn sẽ kéo dài thời gian trước khi nó rơi xuống đất. Hoặc bạn sẽ thiết kế xe 2.0? Tôi nghĩ đã đến lúc chúng ta nên thiết kế xe 2.0 và sử dụng các công nhân Mỹ mà chúng ta có.

Nếu chúng ta đợi, thật giống như việc chúng ta đang cố gắng cứu dòng sản phẩm RCA trong khi những người khác đang nghiên cứu để sản xuất ti vi plasma. Chúng ta đã để mất ngành công nghiệp sản xuất ti vi, radio và máy tính cá nhân vào tay người Châu Á. Nếu chúng ta để ngành công nghiệp ô tô cũng đi theo đúng con đường đó, nó sẽ không bao giờ quay trở lại nước Mỹ.

Chúng ta đang nói về việc mua một chiếc ô tô sẽ giống như mua một chiếc điện thoại di động. Nếu các lái xe ô tô đăng ký sử dụng trạm xạc điện của bạn với một tần suất nhất định, bạn có thể biếu không cho họ một chiếc ô tô.

Những gì chúng ta cần là sự phụ thuộc lẫn nhau. Hãy nghĩ về dao cạo và lưỡi dao. Ngành công nghiệp ô tô đang bán dao cạo và tất cả những người khác đang bán lưỡi dao. Hay nó giống như việc Hewlett-Packard bán máy in với giá rất rẻ và kiếm tiền nhờ vào việc bán cartridge. Lúc này, việc các công ty ô tô nên làm là tham gia vào việc kinh doanh lưỡi dao.

Vì vậy, cái bạn cần là mẫu xe mà bạn có thể kiếm được tiền trên từng cây số nó chạy. Nếu Ford kiếm được 1 cent/dặm đối với mỗi chiếc xe của Ford chạy trên đường, Ford sẽ có 10 tỷ đô la một năm. Khoản tiền này còn nhiều hơn khoản họ đang đề nghị chính phủ cứu trợ.

Liệu ông có phải phụ thuộc nhiều vào sự hỗ trợ của chính phủ?

Cái chúng tôi đang cố gắng nói là chúng tôi không cần sự giúp đỡ của chính phủ. Mà chính chính phủ mới cần sự giúp đỡ. Mỗi lần giá dầu tăng, thâm hụt thương mại ước tính là 100 tỷ. Mỗi lần nền kinh tế phục hồi, nó lại có nguy cơ quay lại suy thoái  vì giá dầu lại tăng trở lại.

Vì vậy, cách duy nhất để kinh tế phục hồi một cách an toàn là thoát khỏi sự lệ thuộc vào dầu. Và một trong số các biện pháp là sản xuất xe hơi điện. Không chỉ một trăm. Chúng ta cần 100 triệu. Để sản xuất được 100 triệu xe, chúng ta cần cả Detroit, Washington và Silicon Valley vào cuộc.

Liệu xe điện có gây căng thẳng cho lưới điện và công suất của các nhà máy điện?

Hawaii nhập khẩu 7 tỷ đô la dầu mỗi năm. Và tất cả lượng điện sử dụng trên đảo đều được sản xuất từ dầu. Chúng tôi cam kết rằng từng electron chúng tôi mua từ Hawaiian Electric Co. sẽ được tái sản xuất. Với hơn 20 cối xay gió ở Maui, lượng điện do chúng sản xuất ra sẽ đủ để chạy tất cả các xe hơi điện trên đảo và tôi cam đoan rằng dự án đó sẽ được hoàn thành trong 2 năm nữa.

Ông đã từng nói ông thích xe hơi điện hơn xe động cơ hybids sử dụng được cả xăng và điện. Tại sao?

Tôi cảm thấy hạnh phúc khi được làm việc với xe động cơ hybids sử dụng điện. Tôi chỉ không nghĩ câu trả lời cho việc làm thế nào để đa dạng hóa các xe chạy bằng ắc quy là đặt một trạm phát điện vào thùng xe. Điều đó chẳng có ý nghĩa gì cả. Sự hạn chế của xe ô tô ngày nay không nằm ở thùng xăng mà là ở trạm xăng. Vì vậy, chúng ta không cần đa dạng hóa mẫu mã, chúng ta cần chỗ để có thể xạc lại ắc quy.

Cảm giác khi lái một chiếc xe hơi điện như thế nào thưa ông?

Đó sẽ là một chiếc xe chạy nhanh hơn bất kỳ chiếc xe điện nào bạn đã từng biết. Bạn sẽ không phải từ bỏ niềm yêu thích tốc độ, sự vận hành hay thoải mái. Bạn cần một chiếc xe chạy nhanh, có ghế ngồi thoải mái, nhìn và cảm nhận giống như một chiếc xe bình thường.

Một trong những sai lầm trong quá khứ là người ta cứ gọi chúng là EVs (xe hơi điện) và cho rằng chúng không phải là một chiếc xe thực sự. Nó chỉ đơn thuần là một thứ đồ vật hài hước có 4 bánh. Thậm chí có lúc nó cũng chẳng có đủ 4 bánh.

Tổng thống mới đắc cử Obama vừa kêu gọi dành 7,000 đô la thuế đánh trên mỗi xe ô tô để dành cho việc nghiên cứu và phát triển xe hơi điện. Điều đó có mang lại hy vọng cho ông trong việc nhận được sự ủng hộ của tân tổng thống?

Bạn không thể lưu thông xe hơi điện mà không có cơ sở hạ tầng, cũng giống như việc bạn không thể chạy xe mà không có trạm xăng. Tổng thống Obama cho rằng mỗi bãi đỗ xe ở Mỹ nên có một trạm xạc điện

Đây sẽ là một dự án về cơ sở hạ tầng mà nội các mới đang hướng đến. Đó thật sự là một dự án rất hay và chỉ có ở Mỹ. Nó cũng sẽ thu hồi vốn rất nhanh, sau đó sẽ tiếp tục sinh lời.

Shai Agassi, cựu thành viên Hội đồng quản trị SAP

Tất cả các cuộc thảo luận chỉ còn tồn tại 1 vấn đề: người ta vẫn thường dùng xe bồn và ống để chuyển xăng đến các trạm xăng, vậy thì chúng ta sẽ dùng gì để vận chuyển điện từ cối xay gió hoặc các nhà máy sản xuất điện tương tự đến các trạm xạc.

Cho đến khi tìm được câu trả lời cho vấn đề này, chúng ta chỉ còn phải đối mặt với đế chế độc quyền lớn nhất trên Trái đất: 12 quốc gia thành viên của OPEC.

Tôi nghĩ, mục tiêu vĩ đại của chúng ta sẽ không phải là đi tìm một hành tinh khác mà là cứu lấy trái đất chúng ta đang sống. Đó sẽ thực sự là cuộc chiến cho thế kỷ tiếp theo.

• Tiểu Linh (Theo Theautochannel)