Xe buýt: Chưa cháy, chưa cần phòng
(AutoNet)- 25 người chết và 76 người bị thương trong một vụ cháy xe buýt tại Trung Quốc. Thông tin này khiến nhiều người giật mình khi nhìn vào hệ thống trang bị an toàn...
25 người chết và 76 người bị thương trong một vụ cháy xe buýt tại Trung Quốc. Thông tin này khiến nhiều người giật mình khi nhìn vào hệ thống trang bị an toàn và phòng cháy, chữa cháy trên những chiếc xe buýt đang lưu hành tại Việt Nam.
Phương tiện phòng cháy: Mất, thiếu.
Đó là tình trạng chung của rất nhiều tuyến xe buýt đang hoạt động trên địa bàn Hà Nội. Ngồi trên xe buýt tuyến 22 (Bến xe Gia Lâm – Viện 103), tuyến 32 (Giáp Bát – Nhổn) thuộc Tổng công ty vận tải Hà Nội, chúng tôi thấy ngạc nhiên vì không có bất cứ một phương tiện phòng cháy, chữa cháy nào. Không có bình cứu hỏa, không có búa thoát hiểm, một dãy các giá treo búa đều trống không.
Các giá treo búa thoát hiểm đều trống không (Ảnh chụp trên xe buýt tuyến số 22)
Các xe trên tuyến số 01, 02 và một số tuyến khác có hệ thống điều hòa tốt, xe sạch sẽ, được trang bị bình cứu hỏa nhưng lại không trang bị búa thoát hiểm. Các cửa thoát hiểm cũng không có hướng dẫn, cảnh báo. Trên một số xe, cửa kính thường xuyên đóng cố định nên việc đóng/mở rất khó khăn. Đã không có búa thoát hiểm, nhiều xe còn chốt vít vào cửa để ngăn hành khách mở cửa kính khi bật điều hòa. Do đó, nếu xảy ra cháy, việc thoát hiểm của hành khách là rất khó.
Điều hòa tốt, nội thất xe sạch sẽ nhưng lại không đầy đủ dụng cụ phòng cháy (Ảnh chụp trên xe buýt tuyến số 01)
Chị Nguyễn Kim Hoa (Tô Hiệu – Hà Đông) – một hành khách cho biết: “Mình cũng không để ý lắm đến bình cứu hỏa hay búa thoát hiểm. Cũng không nhớ là trước đây xe này có được trang bị hay không”. Nhiều hành khách khi được hỏi cũng đều có chung câu trả lời như chị Hoa. Họ không hề quan tâm hoặc không nghĩ tới những ẩn họa từ việc thiếu trang thiết bị an toàn trên xe nên cũng không có phản hồi gì đối với “nhà xe”.
Một lái xe (Công ty buýt Hà Nội) giải thích: “Khi tiếp quản xe chúng tôi đã thấy không có các thiết bị phòng cháy, chữa cháy. Nếu mất thì chắc là mất từ trước”. Loạt xe buýt nào mới nhập về cũng đều được trang bị đầy đủ phương tiện chữa cháy. Tuy nhiên, chỉ hoạt động một thời gian là trên xe đã không còn búa thoát hiểm hay bình cứu hỏa. Hành khách không quan tâm, lái và phụ xe không biết, đơn vị chủ quản cũng làm ngơ. Nếu xảy ra cháy nổ, hậu quả khó mà lường trước được.
Tại mục 4, điều 18, chương II của Luật Phòng cháy, chữa cháy (Văn bản số 27/2001/QH10 của Quốc Hội) ghi rõ: “Chủ sở hữu, người chỉ huy, người điều khiển phương tiện giao thông phải có trách nhiệm bảo đảm an toàn về phòng cháy và chữa cháy trong suốt quá trình hoạt động của phương tiện”. Rõ ràng là các Công ty xe buýt đã làm việc thiếu trách nhiệm cũng như vi phạm luật phóng cháy, chữa cháy. Và hơn hết, họ coi thường tính mạng của hành khách.
Nguy cơ cháy cao. Hậu quả khó lường
Hiện tại, nhiều xe buýt sau nhiều năm hoạt động đã trở nên xuống cấp. Tuyến 22 và 32, hệ thống điều hòa của rất nhiều xe đã bị hỏng. Xe nào có điều hòa thì lại còn nguy hiểm hơn. Hệ thống điện của điều hòa để lộ, nước điều hòa chảy trên nóc và lênh láng khắp mặt sàn. Sự cố chập điện dẫn đến cháy có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Hệ thống điện của điều hòa để lộ, nước điều hòa chảy trên nóc như bị mưa dột (Ảnh chụp trên một chiếc xe buýt tuyến số 32)
Tháng 10/2008, trên quốc lộ 51 (Bà Rịa Vũng Tàu), xe buýt số 11 của Công ty Vận tải và Du lịch Hiệp Yến, mang biển số 53S-2700, chở hơn 20 hành khách từ TP Vũng Tàu đi TP Biên Hòa đã bốc cháy dữ dội. Lái và phụ xe của chiếc xe này đã dùng búa đập toàn bộ của kính giúp 20 hành khách thoát chết. Nguyên nhân cháy được xác định ban đầu là do chập hệ thống điện trên xe. Như vậy, nếu không có dụng cụ phòng, chữa cháy trên xe, hậu quả vụ cháy sẽ thật khó lường.
Anh Nguyễn Văn Xuân (Kĩ sư ôtô – Garage ôtô Tiến Thành) cho biết: “Hiện nay nhiều loại ôtô, xe buýt cũ (nhất là xe buýt dưới 30 chỗ) không có hệ thống ngắt mát nên dễ bị cháy chập, ngay cả khi chiếc xe đã dừng và tắt khóa điện”.
Xe buýt thường xuyên bị "chết" dọc đường do đã xuống cấp
Nguy cơ cháy cao, lượng khách đi xe buýt lại ngày càng đông nên trong trường hợp xảy ra cháy, nổ sẽ gây thiệt hại rất lớn về người. Lấy ví dụ tuyến xe số 32, từ lâu đã trong tình cảnh quá tải. Tuyến này hiện có 25 xe buýt với khoảng 348 lượt chuyến/ ngày nhưng lại phải gánh 25.000 lượt khách/ngày.
Vì lẽ đó, vào giờ cao điểm, nhiều xe buýt đã phải chở gấp đôi khách so với công suất thiết kế. Tức là xe buýt 90 chỗ phải “nhồi” 180 đến 200 khách. Trường hợp này cũng xảy ra tương tự ở các tuyến số 02 (Bác Cổ - Ba La), số 08 (Long Biên – Ngũ Hiệp), số 22 (Gia Lâm – Viện 103 Hà Đông), số 26 (Mai Động – Mỹ Đình) và một số tuyến xe buýt khác.
Số hành khách đông, ken đặc trên xe, nếu lái xe không được trang bị những kiến thức về phòng cháy, chữa cháy, trên xe lại không trang bị các phương tiện phòng cháy thì chỉ tính đến trường hợp hành khách dẫm đạp lên nhau đã đủ nguy hiểm đến tính mạng của hành khách.
Thật may mắn, ở Việt Nam, chưa xảy ra một vụ cháy xe buýt nào có thiệt hại về người. Tuy nhiên, không phải vì thấy không cháy mà chúng ta thờ ơ không lo phòng. Hậu quả tai nạn xảy ra đối với các phương tiện công cộng luôn là rất lớn, nếu để đến lúc “mất bò mới lo làm chuồng” e rằng là quá muộn.
-
Khuất Thế Đạt
Ảnh: Hoàng Tuấn