Xảy ra “hiệu ứng đám đông” khi công khai thông tin NV 2,3?

Sẽ thôi chơi... xổ số

Thí sinh (TS) Nguyễn Thị Thủy từng nộp hồ sơ đăng ký xét tuyển NV2 vào khoa chăn nuôi trường ĐH Nông nghiệp I. Mặc dù số điểm không quá “tệ” nhưng trong suốt thời gian nộp hồ sơ, Thủy rất lo lắng không biết mình có trúng tuyển hay không? Thủy không biết có bao nhiêu TS khác cùng nộp hồ sơ xét tuyển vào khoa chăn nuôi như mình để liệu cơm gắp mắm? So với các khoa khác cùng trường, lượng hồ sơ xét tuyển của khoa Chăn nuôi nhiều hay ít?

“Sau khi trượt NV1, mình chỉ mong sẽ tìm được cơ hội để học tiếp lên chứ không còn kén cá chọn canh. Khi quyết định nộp hồ sơ xét tuyển NV2, mình chỉ dựa vào cảm tính chứ cũng không biết nhiều thông tin”. Thủy cho biết, có nhiều bạn của em có điểm thi ĐH khá nhưng do “chọn” nhầm khoa, nhầm trường mà cuối cùng, khi trường công bố kết quả thì mới té ngửa là... vẫn trượt.

Năm nay, thí sinh có thể rút hồ sơ đăng ký xét tuyển nếu có nhu cầu

Sự “bí mật” thông tin như vậy đã khiến nhiều TS và gia đình rơi vào cảnh hồi hộp đợi chờ trong suốt quá trình nộp hồ sơ xét tuyển. Nói như Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Vũ Luận là như chơi xổ số 50-50. Vì thế, năm 2011 này, Bộ yêu cầu các trường thường xuyên cập nhật, công khai số lượng hồ sơ xét tuyển vào từng khoa, ngành để các TS theo dõi, tính toán.

Theo bà Lê Thành Hương - Trưởng phòng đào tạo ĐH Đại Nam, quy định mới này của Bộ GD&ĐT có lợi cho TS. Bởi, khi nhà trường công khai lượng hồ sơ nộp NV2, TS có thể kiểm soát tình hình, biết rằng khoa nào còn nhận được ít hồ sơ xét tuyển, khoa nào hồ sơ đã vượt chỉ tiêu... Từ đó, các em sẽ cân nhắc rút hồ sơ xét tuyển từ trường này nộp sang trường khác để tìm kiếm cơ hội trúng tuyển cao hơn.

Đại học Huế là một trong số những trường tiên phong trong việc công khai hồ sơ xét tuyển nguyện vọng 2 năm 2010. Số hồ sơ xét tuyển NV2 được nhà trường cập nhập, thống kê và đưa lên trang web của trường và dán ở bảng thông báo - ban đào tạo tại trường vào các đợt cuối tháng 8, đầu tháng 9/2010. Thay vì “ếch ngồi đáy giếng”, các TS khi truy cập biết được rằng, những khoa ngành tiếng Nga, ngành Hán-Nôm, Sư phạm Kỹ thuật công nghiệp chưa có TS nào nộp hồ sơ xét tuyển NV2. Một số khoa như chế biến lâm sản, xã hội học, tiếng Hàn, tâm lý giáo dục, đông phương học... số hồ sơ nộp vào ít hơn nhiều so với chỉ tiêu. Từ đó, các em được tự do rút-nộp hồ sơ vào những ngành phù hợp.

Theo ông Trần Hữu Nghị, nếu như trước đây, trường “giấu kín” thông tin thì nay, khi công khai lượng hồ sơ xét tuyển nghĩa là phải công khai cả thực lực của mình. Trường tốt sẽ được nhiều TS tín nhiệm nộp hồ sơ xét tuyển. Xét về nghĩa rộng thì việc công khai này cũng là động lực để buộc các trường phải cố gắng, nỗ lực nâng cao chất lượng.

Có thật tốt cho TS?

Theo thống kê năm 2010 của Bộ GD&ĐT, cả nước có khoảng hơn 52.000 TS không tìm được chỗ học. Trong khi đó, rất nhiều trường ĐH, đặc biệt là ĐH ngoài công lập lại rơi vào cảnh không tìm được nguồn tuyển. Nguyên do vì các em này chót nộp hồ sơ xét tuyển NV2,3 vào các trường điểm cao, khi biết bị trượt thì không còn cơ hội và thời hạn để rút hồ sơ chuyển sang các trường điểm thấp.

Tuy nhiên, do lần đầu tiên thực thi cách làm mới nên nhiều trường lo ngại việc công khai này sẽ lợi bất cập hại. Bởi, đây chỉ là công khai về số lượng hồ sơ chứ không phải công khai về điểm. Vì vậy, việc TS quyết định rút hay nộp hồ sơ chỉ là dựa trên “hiệu ứng đám đông”, thấy nhiều hồ sơ cùng nộp vào một ngành thì rút lui để nộp hồ sơ sang ngành khác đang ít hơn. Còn thực hư, chất lượng điểm của các hồ sơ xét tuyển đó cao hay thấp thì không biết.

“Nếu một ngành lấy 100 chỉ tiêu mà có 200 hồ sơ đăng ký xét tuyển không có nghĩa ngành này đã... đủ người vào học. Rất có thể cả 200 hồ sơ này đều có điểm thấp thì hồ sơ của TS thứ 201 với mức điểm cao hơn vẫn sẽ trúng tuyển” - một hiệu trưởng cho biết. Vì vậy, mọi thông tin công khai chỉ mang tính tương đối. Nếu làm không khéo có thể khiến TS bị nhiễu thông tin, náo loạn, cứ nghĩ ngành nào đã có nhiều hồ sơ nghĩa là cơ hội đỗ sẽ thấp nên đổ xô rút hồ sơ gây tốn kém, mất thời gian vô ích.

Theo ông Nguyễn Đồng Dũng - Trưởng phòng đào tạo ĐH Lao động Xã hội, theo quy chế, các trường chỉ được phép công bố điểm trúng tuyển NV2, 3 sau khi đã hết hạn thời hạn nhận hồ sơ xét tuyển. “Có một số thông tin cho rằng, cùng với việc công khai số lượng hồ sơ xét tuyển các trường công lập sẽ chốt danh sách TS trúng tuyển cho từng ngành học sớm hơn thời gian quy định, ngành nào đủ người thì khóa sổ để các TS còn lại... chạy sang khoa, ngành khác.

Nhưng, làm vậy là sai luật và không công bằng” - ông Dũng nói. Chắc chắn năm 2011, trường ĐH LĐ xã hội sẽ không xét tuyển sớm hơn thời gian quy định. Vì thế, việc công khai hồ sơ NV2, 3 có thể chỉ là liệu pháp trấn an tinh thần TS mà thôi. Còn các TS dù có công khai hay không sẽ vẫn phải đợi tới lúc  hết hạn nộp hồ sơ xét tuyển mới biết mình trượt hay đỗ. Và khi đó thì dù có trượt trường này thì cũng hết hạn để nộp sang trường khác.