Xây dựng ý thức chấp hành pháp luật

Những ngày này, Đoàn liên ngành đồng loạt ra quân, kiểm tra các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn thành phố nhân Tháng hành động vì chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm. Chủ đề của Tháng hành động này là “Sản xuất-kinh doanh - sử dụng thực phẩm theo Luật An toàn thực phẩm”.

Năm trước vi phạm, năm sau tái phạm
Kết quả kiểm tra của Đoàn kiểm tra liên ngành thành phố, các quận, huyện, xã, phường bước đầu cho thấy, nhiều cơ sở chưa chấp hành nghiêm các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, thậm chí không thực hiện yêu cầu đoàn kiểm tra lưu ý, nhắc nhở từ lần trước.

Đồ ăn của các hàng quán trên hè phố khó bảo đảm vệ sinh an toàn.                                                                                                        Ảnh: Trường Giang

Kiểm tra Nhà hàng Trọng Khách (cũ) ở số 35 phố Nguyễn Đức Cảnh (Công ty TNHH Thiên Đức), nhà hàng không xuất trình với Đoàn kiểm tra các loại giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ một số loại gia vị, rau, củ, quả... Ông Phan Ngọc Khánh, chủ nhà hàng khẳng định nhà hàng thường xuyên mua hàng từ Siêu thị Metro, bảo đảm chất lượn. Đoàn kiểm tra phát hiện 3/10 mẫu bát tại nhà hàng không bảo đảm vệ sinh. Được biết, đợt kiểm tra trong Tháng hành động vì chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm năm 2010, nhà hàng này cũng mắc các vi phạm tương tự, trong đó có kinh doanh các mặt hàng rượu ngâm không rõ nguồn gốc, bị Đoàn kiểm tra Chi cục quản lý thị trường nhắc nhở, xử phạt.
Tình trạng vi phạm các quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm tại Nhà hàng Focus, ở số 510, đường Nguyễn Văn Linh (quận Lê Chân) nghiêm trọng hơn. Nhà hàng mua và sử dụng nhiều loại gia vị, thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ, như mì chính đựng trong bao 20 kg, dầu chiên tôm, mù tạt, ngô chiên… trong đó dầu chiên tôm và một số gia vị khác hết hạn sử dụng từ năm 2010. Đoàn kiểm tra liên ngành thành phố tạm niêm phong 59 hộp, chai, lọ đựng gia vị không rõ nguồn gốc và hết hạn sử dụng, đưa về Thanh tra Sở Y tế chờ xử lý. Riêng đối với khu bếp nấu, cơ sở thực hiện việc sửa chữa bảo đảm quy định bếp 1 chiều.
Tại Nhà hàng gà tươi Mạnh Hoạch cơ sở 3, ở số 378, đường Nguyễn Văn Linh, cơ sở cơ bản cải tạo và sửa chữa theo hướng dẫn của Đoàn ở lần kiểm tra trước như cải tạo bếp 1 chiều, sử dụng bàn i-nốc, kho chứa. Tuy nhiên, cơ sở chưa cải thiện nơi thu gom, nuôi nhốt gà theo đường một chiều và còn mùi hôi. Theo lý giải của chủ cơ sở, do địa điểm kinh doanh chật chội nên chưa có điều kiện cải thiện nơi vận chuyển, nuôi nhốt gà.
Ngoài ra, nhiều vi phạm còn xuất phát từ sự thiếu hiểu biết của người quản lý nhà hàng. Thí dụ, tại Nhà hàng Focus, phục vụ 170 suất ăn mỗi ngày, khi được hỏi các dụng cụ lưu mẫu thức ăn, nhân viên không rõ và chạy vào mang ra một chiếc bát nhựa, đĩa nhựa hỏi Đoàn xem có thể sử dụng để lưu mẫu (nhân viên này chưa được tập huấn kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm). Thậm chí một số cơ sở không có phòng thay đồ cho nhân viên và yêu cầu mặc trang phục bảo hộ lao động từ nhà đến nơi làm việc…

Đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra công tác vệ sinh an toàn thực phẩm tại Nhà hàng Ngói đỏ (quận Lê Chân).                                                           Ảnh: Đỗ Hiền

Tăng mức xử phạt
Theo thống kê, trên địa bàn thành phố có khoảng 13 nghìn cơ sở sản xuất, chế biến và kinh doanh thực phẩm. Mỗi đợt kiểm tra trong Tháng hành động, các đoàn kiểm tra từ thành phố đến xã, phường hoạt động liên tục chỉ kiểm tra được khoảng 1/3 tổng số cơ sở. Hoạt động kiểm tra chủ yếu tập trung vào Tháng hành động và dịp Tết Nguyên đán, sau đó các cơ quan quản lý nhà nước có kiểm tra nhưng không thường xuyên. Do không thực hiện hậu kiểm và việc xử lý chưa nghiêm nên các cơ sở tiếp tục tái phạm lỗi cũ, trong đó lỗi chủ yếu là mua các loại thực phẩm (thịt động vật, rau, củ, quả, nấm tươi), các loại bột gia vị (mì chính, dầu, bột chiên…) không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Tình trạng vi phạm lặp đi lặp lại do nhiều nguyên nhân. Trước hết, kinh doanh thực phẩm là kinh doanh có điều kiện, nhưng việc cấp đăng ký kinh doanh không có sự tham gia ý kiến của ngành Y tế. Bên cạnh đó, quyền hạn của Đoàn kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm rất hạn chế. Đoàn kiểm tra chỉ có thể mời các cơ sở vi phạm về Thanh tra Sở Y tế để xử lý mà không được phép xử phạt tại chỗ như Đoàn kiểm tra của Chi cục Quản lý thị trường. Hơn nữa, mức xử phạt vi phạm trong lĩnh vực an toàn vệ sinh thực phẩm thấp, không đủ sức răn đe.
Bên cạnh đó, do thiếu các cơ sở cung cấp nguyên liệu thực phẩm hoặc ý thức của các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm không cao, nên thường mua loại thực phẩm không rõ nguồn gốc. Còn người tiêu dùng chưa ý thức trong việc bảo vệ sức khỏe bản thân, cứ mua thực phẩm mà không quan tâm đến nguồn gốc, xuất xứ và mức độ an toàn thực phẩm.

Hoàng Dũng