Xây dựng trường chuẩn quốc gia- Mục tiêu cao, kết quả thấp

Qua đó, nâng cao chất lượng GD-ĐT, tạo tiền đề hội nhập với khu vực và quốc tế. Mặc dù là địa phương đi đầu cả nước thực hiện chương trình này, nhưng  việc xây dựng trường chuẩn quốc gia tại Hải Phòng chưa đạt mục tiêu đề ra.

Ước mơ xa vời

Trường THCS Vĩnh Niệm (Lê Chân) là điểm sáng về giáo dục của huyện An Hải (cũ) và thành phố những năm trước đây. Năm học 1966-1967, nhà trường vinh dự được Bác Hồ gửi thư, tặng danh hiệu “Trường ba đảm đang” và chân dung của Người. Thế nhưng, hiện tại, ngôi trường này chưa được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Hiện trường chỉ có 2 dãy nhà 2 tầng, gồm 16 phòng học. Trong đó, 8 phòng học bị trưng dụng  để làm phòng làm việc của ban giám hiệu và giáo viên. Các phòng thực hành, thí nghiệm, giáo dục thể chất và chức năng khác chưa có. Hiện trường còn một dãy nhà cấp 4 đã xuống cấp và khu đất rộng chỉ để cỏ dại mọc. Thầy giáo Nguyễn Anh Tuấn, hiệu trưởng nhà trường cho biết, năm 2005, UBND quận Lê Chân có kế hoạch xây dựng một dãy nhà 4 tầng để làm khu đa chức năng, thành phố đã phê duyệt, nhưng sau gần 5 năm, vẫn chưa triển khai. UBND quận còn đề ra mục tiêu năm 2007 ngôi trường này đạt chuẩn quốc gia, nhưng với cơ sở vật chất như hiện nay, thì giấc mơ đạt chuẩn còn  xa vời.

Trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng (Hồng Bàng) dẫn đầu khối tiểu học  thành phố bởi chất lượng giáo dục toàn diện với trên 90% số học sinh có học lực khá, giỏi. Hiện 100% đội ngũ giáo viên nhà trường có trình độ trên chuẩn. Trường có 47 phòng học kiên cố đủ cho 47 lớp học một ca/ngày và 14 phòng chức năng đạt chuẩn. Đây cũng là trường đi đầu trong thực hiện xã hội hóa giáo dục. Nhờ đó, nhà trường có điều kiện xây dựng cơ sở vật chất  khang trang, đầu tư trang thiết bị dạy và học hiện đại. Năm 2008, trường vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới. Đáng tiếc, trường Đinh Tiên Hoàng vẫn chưa được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Lý do duy nhất là bình quân diện tích/học sinh không đủ so với quy định. 

Tốc độ đạt chuẩn quá chậm

Hải Phòng thực hiện xây dựng trường chuẩn quốc gia từ năm 1998. Tuy nhiên, quá trình xây dựng trường chuẩn gặp không ít khó khăn. Theo lãnh đạo Sở GD-ĐT, đến nay, thành phố mới có 207 trường học/733 trường được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Trong đó, bậc tiểu học có 115 trường, đạt gần 53%, bậc THCS có 44 trường, đạt tỷ lệ 20%, bậc THPT có 10 trường, đạt tỷ lệ 16,6%, bậc mầm non có 39 trường, đạt tỷ lệ gần 15%. Các quận Hồng Bàng, Ngô Quyền, Lê Chân, mỗi địa phương chỉ có từ 6 đến 10 trường học đạt chuẩn. Từ đầu năm đến nay, toàn thành phố có thêm 6 trường được công nhận đạt chuẩn. Tỷ lệ này quá thấp so với tiềm năng, điều kiện kinh tế-xã hội các địa phương và thành phố. Theo Sở GD-ĐT,  trong khi các trường ở nội thành thiếu diện tích để được công nhận đạt chuẩn, thì các trường ngoại thành thừa đất nhưng lại thiếu kinh phí xây dựng lớp học và các phòng đa chức năng đạt chuẩn. Quá trình xây dựng trường chuẩn còn phát sinh một số vướng mắc từ các quy định tài chính, tỷ lệ hỗ trợ của thành phố và  huy động của địa phương. Ngoài ra, một số địa phương xây trường chuẩn nhưng không tính đến các biến động về cơ cấu dân số, dẫn đến tình trạng lãng phí, trường đẹp nhưng ít học sinh. Đáng ngại là tình trạng “nợ chuẩn” và xuống cấp, nguy cơ mất chuẩn sau một thời gian đạt chuẩn. Có thể thấy việc “nợ chuẩn” và xuống cấp ở Trường tiểu học Trần Tất Văn, (An Lão), Hữu Bằng, Đại Đồng, Đông Phương  (Kiến Thụy) và nhiều địa phương khác. Thành phố đề ra mục tiêu đến năm 2013, 60% số trường học (440 trường) đạt chuẩn quốc gia. Trong đó, tập trung phấn đấu 40% số trường THPT, THCS đạt chuẩn. Với mục tiêu này, trong vòng 4 năm, thành phố phải xây dựng được 233 trường học đạt chuẩn. Đây là mục tiêu quá cao so với thực tế xây dựng trường chuẩn hiện nay.

Nên thay đổi một số tiêu chuẩn cho phù hợp

Hiệu trưởng Trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng cho rằng, quy định về diện tích trường chuẩn/ học sinh hiện nay làm khó cho hầu hết trường học xây dựng từ trước, nhất là các trường trong nội thành. Nên chăng, Bộ GD-ĐT thay quy định diện tích mặt sàn bằng diện tích sử dụng/học sinh. Như vậy, các trường hẹp về diện tích có thể đầu tư xây nhà nhiều tầng. Còn theo hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An (Ngô Quyền), tiêu chuẩn trường chuẩn phải có phòng học tiếng và nghe nhìn cũng không còn phù hợp, bởi theo định hướng của Bộ GD-ĐT, việc dạy và học ngoại ngữ trong trường học nên có giáo viên người nước ngoài giảng dạy. Việc xây dựng các phòng học tiếng, nghe nhìn hiện đại sẽ lãng phí. Vụ trưởng Vụ Giáo dục mầm non Lê Minh Hà (Bộ GD-ĐT) thì cho rằng, trong quá trình xây dựng cơ sở vật chất trường chuẩn, các trường nên  bám sát các tiêu chuẩn, bảo đảm ngôi trường thân thiện, an toàn, phù hợp, hiệu quả với học sinh các bậc học, tránh tình trạng lãng phí mà giá trị sử dụng ít hoặc không phù hợp với hoạt động dạy và học của nhà trường.

Minh Khuê