Xây dựng Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật

Cục trưởng Cục PBGDPL và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh, Tổ phó thường trực Tổ soạn thảo; Phó Cục trưởng Cục PBGDPL và Trợ giúp pháp lý Phan Hồng Nguyên, Tổ phó Tổ soạn thảo cùng dự.

Tại cuộc họp, Cục trưởng Cù Thu Anh cho biết, Thực hiện nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 1772/QĐ-TTg ngày 12/9/2026; Quyết định số 1790/QĐ-TTg ngày 16/9/2026, Bộ Tư pháp đã chủ trì xây dựng hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật PBGDPL. Cục trưởng đề nghị thành viên Tổ soạn thảo phát huy tinh thần trách nhiệm, trao đổi, đóng góp ý kiến đối với dự thảo Nghị định để bảo đảm chất lượng tốt nhất trình Chính phủ; tạo cơ sở pháp lý để triển khai thi hành Luật được đồng bộ, thống nhất và hiệu quả.

Trình bày báo cáo tại cuộc họp, Phó Cục trưởng Cục PBGDPL và Trợ giúp pháp lý Phan Hồng Nguyên cho biết, trên cơ sở kế thừa các quy định của Nghị định số 28/2013/NĐ-CP còn phù hợp, dự thảo Nghị định tập trung sửa đổi, hoàn thiện các quy định về quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện công tác PBGDPL nhằm thể chế hóa đầy đủ các quy định của Luật PBGDPL năm 2026; bảo đảm phù hợp với yêu cầu đổi mới công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và chuyển đổi số trong giai đoạn hiện nay. Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật PBGDPL gồm 10 chương với 50 điều.

Cụ thể, Về chính sách khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia, hỗ trợ công tác PBGDPL dự thảo kế thừa quy định về huy động sự tham gia của tổ chức, cá nhân; sửa đổi hoàn thiện theo hướng quy định chính sách khuyến khích chung, mở và linh hoạt, tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia, hỗ trợ công tác PBGDPL bằng nhiều hình thức như tài trợ, hỗ trợ kinh phí, cơ sở vật chất, trang thiết bị, công nghệ; cử chuyên gia tham gia, hỗ trợ công tác PBGDPL miễn phí; cung cấp, hỗ trợ xây dựng, phát triển sản phẩm, dịch vụ, học liệu, nền tảng số; xây dựng, phát triển mô hình, sáng kiến PBGDPL và các hình thức phù hợp khác.

Dự thảo Nghị định bổ sung các quy định về Hội đồng phối hợp PBGDPL, trong đó quy định về thành phần, nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng ở Trung ương và cấp tỉnh, cấp xã; trách nhiệm của Chủ tịch Hội đồng; tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành trong công tác PBGDPL. Để bảo đảm điều kiện cho hoạt động của Hội đồng, dự thảo Nghị định đã quy định một khoản riêng về kinh phí hoạt động của Hội đồng và Tổ Thư ký giúp việc.

Một trong những nội dung mới quan trọng của dự thảo Nghị định là việc bổ sung quy định về ứng dụng công nghệ số trong PBGDPL, cụ thể: Bổ sung quy định về chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu pháp luật; danh mục dữ liệu pháp luật được công khai, chia sẻ; yêu cầu đối với việc cung cấp, đăng tải nội dung pháp luật trên nền tảng số, mạng xã hội; trách nhiệm quản lý, vận hành tài khoản chính thức và bảo đảm tính chính xác, khả năng tiếp cận thông tin pháp luật. Bổ sung quy định về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong PBGDPL, trong đó yêu cầu kiểm tra, kiểm soát nội dung trước khi cung cấp, công bố; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước và các thông tin được pháp luật bảo vệ.

Trao đổi tại cuộc họp, Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương cho rằng cần làm rõ trách nhiệm bảo đảm và bố trí kinh phí thực hiện công tác PBGDPL từ ngân sách nhà nước. Theo đó, ngân sách trung ương bảo đảm kinh phí thực hiện các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của cơ quan, tổ chức ở trung ương theo phân cấp ngân sách nhà nước; ngân sách địa phương bảo đảm kinh phí thực hiện các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của địa phương, phù hợp với khả năng cân đối ngân sách.

Đồng thời, cụ thể hóa quy định về hồ sơ, chứng từ đối với các khoản tài trợ, hỗ trợ cho công tác PBGDPL được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp. Đối với quy định về hoạt động PBGDPL trên mạng xã hội, cần nghiên cứu, làm rõ hơn cơ chế phối hợp, quản lý và xử lý tình huống phát sinh khi tài khoản chính thức của cơ quan nhà nước gặp sự cố, bảo đảm hoạt động cung cấp thông tin pháp luật được thực hiện ổn định, an toàn và hiệu quả.

Tại cuộc họp các thành viên Tổ soạn thảo cho rằng về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong PBGDPL, cần làm rõ cơ chế kiểm soát nội dung và trách nhiệm trong quá trình cung cấp thông tin, giải đáp pháp luật tự động; làm rõ phạm vi, điều kiện tổ chức, cá nhân tham gia hỗ trợ công tác PBGDPL được đăng tải thông tin, giới thiệu, quảng cáo về tổ chức, sản phẩm, hình ảnh và hoạt động của mình;  về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong PBGDPL, cần làm rõ cơ chế kiểm soát nội dung và trách nhiệm trong quá trình cung cấp thông tin, giải đáp pháp luật tự động. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo có ưu điểm là hỗ trợ giải đáp thông tin nhanh chóng, liên tục, nhưng cần quy định cụ thể hơn về kiểm soát dữ liệu đầu vào, nội dung trả lời và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức có liên quan.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các thành viên Tổ soạn thảo, đặc biệt là những ý kiến góp ý cụ thể, xác đáng và mang tính xây dựng. Thứ trưởng đề nghị Thường trực Tổ soạn thảo tổng hợp, nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến đóng góp, đồng thời có sự chọn lọc phù hợp để tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Nghị định bảo đảm tính khả thi và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực PBGDPL.

Thứ trưởng đề nghị Tổ soạn thảo tiếp tục rà soát toàn diện các quy định của dự thảo, trong đó cần xác định rõ những nội dung Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật đã quy định đầy đủ, rõ ràng thì không cần thiết phải quy định lại; đối với những vấn đề Luật chưa quy định cụ thể, còn có cách hiểu khác nhau hoặc phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện, cần nghiên cứu quy định chi tiết, hướng dẫn rõ ràng hơn. Việc quy định chi tiết phải bảo đảm chặt chẽ, thống nhất, tránh trùng lặp, mâu thuẫn giữa các điều khoản, đồng thời không làm phát sinh những cơ chế, chính sách mới vượt quá phạm vi được Luật giao.

Thứ trưởng cũng lưu ý việc xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện cần cụ thể, có khả năng đo lường và phản ánh đúng kết quả thực chất. Bên cạnh việc nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân, cần quan tâm đến hiệu quả phòng ngừa, hạn chế vi phạm pháp luật tại địa bàn. Các tiêu chí đánh giá không nên chỉ dừng ở việc thống kê số lượng hoạt động, hình thức tuyên truyền hay số người tham gia mà cần gắn với chuyển biến thực tế trong nhận thức, hành vi và tình hình chấp hành pháp luật.

Đối với quy định về Hội đồng phối hợp PBGDPL cấp xã, Thứ trưởng cho rằng nên quy định theo hướng Chủ tịch Hội đồng là lãnh đạo UBND cấp xã;  đối với quy định PBGDPL cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài quy định theo hướng giao Bộ Ngoại giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan ngang bộ có liên quan xây dựng chương trình,  kế hoạch chỉ đạo thực hiện PBGDPL hằng năm…