Xây dựng múa rối nước thành sản phẩm du lịch đặc trưng

Từ tháng 11-2010, Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng duy trì biểu diễn múa rối nước vào tối thứ bảy hằng tuần tại Nhà hát Sông Cấm. Đây là hoạt động nhằm xây dựng múa rối nước trở thành sản phẩm du lịch phục vụ đề án nâng cấp tuyến du lịch nội thành của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Việc làm này không chỉ nhằm thu hút du khách,  mà còn là hướng đi đúng, góp phần bảo tồn nghệ thuật múa rối nước – một loại hình văn hóa dân gian độc đáo của dân tộc.

Một cảnh trong vở rối Huyền thoại Cát Bà Ảnh: Thu Hiền

Đưa rối nước đến gần hơn với người dân

Trong buổi Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng biểu diễn giới thiệu và lấy ý kiến về chương trình múa rối nước, đại diện của nhiều khách sạn và các công ty lữ hành cho biết, đây là lần đầu được xem múa rối nước, và họ chưa bao giờ nghĩ, múa rối nước lại hấp dẫn như vậy. Từ những ý kiến đó, có thể thấy rằng, dù đây là một bộ môn nghệ thuật truyền thống của dân tộc, nhưng không phải người Việt Nam nào cũng biết tới múa rối nước. Và dù Hải Phòng có cả đoàn nghệ thuật múa rối chuyên nghiệp và cả phường rối nước tại xã Nhân Hòa (huyện Vĩnh Bảo), nhưng không phải người Hải Phòng nào cũng biết đến các tích trò rối nước truyền thống. Chính vì thế, việc duy trì biểu diễn rối nước thường kỳ của các nghệ sĩ Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng có tác dụng rõ rệt là đưa nghệ thuật rối nước đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là những người dân, các em thiếu nhi nơi thị thành.

Sau 5 tháng duy trì, đến nay, chương trình biểu diễn của Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng vào mỗi tối thứ bảy hằng tuần tại Nhà hát Sông Cấm trở thành nếp sinh hoạt văn hóa quen thuộc với nhiều người. Theo NSƯT Ngô Kim Loan, Trưởng Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng, trung bình, mỗi buổi diễn thu hút khoảng 100 khách. “Người xem khi thưởng thức các tiết mục đều tỏ ra rất hứng thú. Nhiều vị khách sau khi xem xong chia sẻ, không nghĩ múa rối nước lại thú vị đến thế”- bà Loan cho biết.

Chiến lược dài hơi

Dù lượng khách đến trong thời gian đầu duy trì biểu diễn thường kỳ của Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng tương đối khả quan, nhưng theo bà Loan, phần đông trong số đó là người dân thành phố. “Tính đến nay, lượng khách quốc tế tìm đến chương trình mới chỉ khoảng 20 người. Họ biết đến buổi diễn thông qua hệ thống tờ rơi, tập gấp giới thiệu được đặt tại các khách sạn. Hiện nay, các công ty du lịch, các hãng lữ hành hầu như chưa đưa được đoàn khách du lịch nào đến với chương trình.” Lý giải về vấn đề này, ông Hoàng Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm thông tin xúc tiến du lịch cho rằng, để dẫn được khách đến, chương trình biểu diễn múa rối phải được đưa vào tua của các công ty du lịch, các hãng lữ hành. Do chúng ta mới duy trì biểu diễn thường kỳ được một thời gian ngắn nên lượng khách du lịch nước ngoài đến với chương trình chưa nhiều là điều dễ hiểu. Cũng theo ông Hoàng Tuấn Anh, việc xây dựng rối nước trở thành một sản phẩm du lịch đặc trưng của thành phố là chiến lược dài hơi. “Điều quan trọng nhất là biểu diễn rối nước  phải được duy trì thường xuyên, từ đó mới có thể mời chào các công ty du lịch, các hãng lữ hành, nhà hàng, khách sạn tiếp thị chương trình đến khách du lịch. Công việc đó không chỉ trong 1 hay 2 tháng mà có kết quả cụ thể ngay được”.

Về phía Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng, các nghệ sĩ xác định trong thời gian đầu triển khai, đoàn cố gắng khai thác lượng khách nội địa để nuôi sống chương trình và duy trì lịch diễn. Việc cần làm trước mắt là tăng cường bán vé tới các cơ sở và bán tại rạp để thu hút khách. Cùng với đó, đoàn tích cực tập luyện, nâng cao chất lượng và đa dạng hóa nội dung các buổi diễn. Bằng nhiều nỗ lực để duy trì, chương trình biểu diễn múa rối nước tạo môi trường để rối nước được “sống” thực sự, qua đó góp phần gìn giữ và phát huy giá trị của bộ môn nghệ thuật truyền thống độc đáo này trong đời sống.

Thành Lê