Xây dựng môi trường không khói thuốc tạo thêm 'sức hút' cho du lịch Lào Cai

- Thưa ông, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch trên địa bàn tỉnh Lào Cai thời gian qua được triển khai thế nào? Những chuyển biến nào đáng ghi nhận?

Ông Vũ Đại Dương: Lào Cai xác định phát triển du lịch phải gắn với bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn và nâng cao chất lượng dịch vụ. Vì vậy, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại các cơ sở lưu trú, nhà hàng, quán cà phê và các điểm phục vụ khách du lịch được quan tâm triển khai với sự chỉ đạo của tỉnh và sự tham gia của Hiệp hội Du lịch cùng cộng đồng doanh nghiệp.

Nhiều cơ sở đã đưa quy định cấm hút thuốc vào nội quy hoạt động, bố trí biển báo tại khu vực lễ tân, sảnh đón tiếp, phòng lưu trú và nơi ăn uống. Các đơn vị cũng tích cực hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5, đẩy mạnh tuyên truyền và bố trí khu vực hút thuốc riêng ở những vị trí phù hợp, hạn chế ảnh hưởng đến không gian chung.

Một số cơ sở còn quy định phí vệ sinh, khử mùi đối với trường hợp khách hút thuốc trái quy định trong phòng kín. Những biện pháp này góp phần nâng cao ý thức chấp hành của người lao động, doanh nghiệp và du khách. Tại nhiều khách sạn, khu nghỉ dưỡng và nhà hàng chuyên nghiệp, môi trường không khói thuốc từng bước trở thành một phần trong tiêu chuẩn phục vụ.

Tuy nhiên, kết quả giữa các loại hình kinh doanh chưa đồng đều. Để tạo chuyển biến bền vững, cần sự kiên trì trong tuyên truyền, quản lý và thực hiện quy định tại từng cơ sở.

- Với đặc thù có nhiều điểm du lịch nổi tiếng như Sa Pa, Bắc Hà, Y Tý và hệ thống homestay, cơ sở lưu trú cộng đồng, Lào Cai gặp những thuận lợi và khó khăn gì trong xây dựng môi trường không khói thuốc, thưa ông?

Ông Vũ Đại Dương: Thuận lợi lớn là cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm xây dựng môi trường du lịch xanh, sạch, đẹp; nhiều doanh nghiệp đã nhận thức rõ rằng chất lượng môi trường và hình ảnh điểm đến có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hút khách.

Tuy nhiên, Lào Cai có địa bàn rộng, loại hình du lịch đa dạng, từ khách sạn, khu nghỉ dưỡng đến homestay, nhà hàng và các điểm dừng chân ngoài trời. Việc quản lý hành vi hút thuốc vì thế cũng có những đặc thù riêng.

Ở một số địa bàn vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thói quen sử dụng thuốc lá trong sinh hoạt và giao lưu cộng đồng vẫn tồn tại, đòi hỏi thời gian để thay đổi nhận thức. Trong khi đó, các cơ sở lưu trú quy mô nhỏ chịu áp lực cạnh tranh, đôi khi còn tâm lý chiều theo sở thích của khách nên chưa thực hiện nghiêm quy định.

Không gian mở tại các homestay, quán cà phê, nhà hàng cũng khiến khói thuốc dễ ảnh hưởng đến những người xung quanh, kể cả khi người hút thuốc đứng ngoài trời. Bên cạnh đó, một bộ phận du khách vẫn coi việc hút thuốc là nhu cầu cá nhân trong kỳ nghỉ.

Do vậy, xây dựng môi trường không khói thuốc không thể chỉ dừng ở việc treo biển cấm. Điều quan trọng là mỗi cơ sở phải có quy định rõ ràng, bố trí không gian hợp lý và chủ động nhắc nhở khách thực hiện.

- Theo ông, môi trường không khói thuốc tác động như thế nào đến trải nghiệm của du khách và hình ảnh du lịch Lào Cai?

Ông Vũ Đại Dương: Môi trường không khói thuốc góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhất là trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người không hút thuốc. Đây cũng là yếu tố giúp du khách tận hưởng trọn vẹn không khí trong lành, cảnh quan thiên nhiên vốn là lợi thế của du lịch Lào Cai.

Tôi cho rằng chất lượng dịch vụ không chỉ nằm ở phòng nghỉ đẹp, cơ sở vật chất hiện đại hay cảnh quan hấp dẫn, mà còn thể hiện ở sự tinh tế trong tổ chức không gian và tôn trọng trải nghiệm của mỗi khách hàng.

Thực tế, tại một khách sạn 4 sao ở Sa Pa, từng xảy ra trường hợp một gia đình du khách Thái Lan bức xúc vì khói thuốc từ ban công phòng bên cạnh theo gió bay vào phòng nghỉ. Dù người hút thuốc không ở trong phòng của họ, sự việc vẫn ảnh hưởng đáng kể đến kỳ nghỉ, khiến khách phản ứng với bộ phận lễ tân và đề nghị trả phòng, hoàn tiền.

Câu chuyện cho thấy chỉ một bất cập trong kiểm soát khói thuốc cũng có thể làm giảm chất lượng trải nghiệm và ảnh hưởng đến uy tín của cơ sở lưu trú. Với điểm đến có lượng khách quốc tế như Lào Cai, những chi tiết tưởng nhỏ này cần được quan tâm đúng mức.

Xây dựng môi trường không khói thuốc vì thế không chỉ là thực hiện quy định, mà còn là cách nâng cao tính chuyên nghiệp, tạo thiện cảm với du khách và góp phần xây dựng hình ảnh du lịch Lào Cai xanh, sạch, an toàn, văn minh.

- Hiệp hội Du lịch tỉnh Lào Cai có những khuyến nghị gì đối với các cơ sở kinh doanh dịch vụ để việc thực hiện môi trường không khói thuốc đạt hiệu quả thực chất?

Ông Vũ Đại Dương: Trước hết, các cơ sở cần đưa quy định phòng, chống tác hại của thuốc lá vào nội quy hoạt động và quy chế phục vụ; thông báo rõ cho khách ngay từ khi đặt phòng, làm thủ tục nhận phòng hoặc sử dụng dịch vụ. Hệ thống biển báo cấm hút thuốc cần được bố trí dễ quan sát tại khu vực chung, phòng nghỉ và nơi ăn uống.

Đối với những cơ sở có bố trí khu vực hút thuốc, cần lựa chọn vị trí phù hợp, thông thoáng và cách biệt với lối đi chung, khu vực ăn uống, ban công phòng nghỉ để hạn chế khói thuốc ảnh hưởng đến người khác.

Một yếu tố quan trọng khác là trách nhiệm nêu gương của người lao động. Hiệp hội khuyến nghị các cơ sở thực hiện nghiêm quy định không hút thuốc tại nơi làm việc, trong khu vực phục vụ khách; đồng thời trang bị cho nhân viên kỹ năng giao tiếp, nhắc nhở khách lịch sự nhưng kiên quyết khi phát hiện vi phạm.

Các cơ sở cũng cần công khai những quy định về phí vệ sinh, khử mùi nếu áp dụng, bảo đảm khách được thông tin trước và thực hiện theo nội quy đã công bố. Cùng với đó, doanh nghiệp nên tích cực hưởng ứng các chương trình truyền thông, phong trào xây dựng cơ sở lưu trú không khói thuốc và nhà hàng du lịch tiêu chuẩn xanh.

Hiệp hội sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan quản lý và các đơn vị liên quan tuyên truyền, nâng cao nhận thức, khuyến khích doanh nghiệp đưa tiêu chí không khói thuốc vào hoạt động thường xuyên, thay vì chỉ thực hiện trong các đợt phát động.

- Bên cạnh thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng cũng đặt ra những thách thức mới. Hiệp hội nhìn nhận vấn đề này như thế nào và cần có giải pháp gì để ngăn ngừa trong hoạt động du lịch?

Ông Vũ Đại Dương: Đây là vấn đề cần được quan tâm, nhất là tại địa bàn biên giới, nơi có lượng khách trẻ và các loại hình dịch vụ giải trí về đêm. Các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới có hình thức bắt mắt, nhiều hương vị, dễ tạo tâm lý tò mò ở giới trẻ. Nếu không được kiểm soát, việc sử dụng và kinh doanh trái quy định có thể ảnh hưởng đến môi trường du lịch lành mạnh cũng như sức khỏe cộng đồng.

Theo định hướng của Hiệp hội, các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch cần được tuyên truyền đầy đủ về quy định pháp luật liên quan; chủ động kiểm soát hoạt động trong khuôn viên, không kinh doanh, tàng trữ hoặc tiếp tay cho việc sử dụng các sản phẩm bị cấm. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, cơ sở cần xử lý theo quy định và phối hợp với cơ quan chức năng.

Đặc biệt, cần tăng cường phối hợp giữa ngành du lịch, y tế, lực lượng công an và quản lý thị trường trong tuyên truyền, kiểm tra, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm. Công tác truyền thông cũng cần hướng tới giới trẻ, giúp nhận diện nguy cơ và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

Mục tiêu là xây dựng môi trường du lịch an toàn, lành mạnh, trong đó các doanh nghiệp không chỉ chú trọng chất lượng dịch vụ mà còn có trách nhiệm bảo vệ sức khỏe du khách và cộng đồng.

- Để du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá cần được gắn với mục tiêu phát triển du lịch Lào Cai như thế nào? Ông muốn gửi thông điệp gì tới doanh nghiệp và du khách?

Ông Vũ Đại Dương: Lào Cai định hướng phát triển du lịch theo chiều sâu, nâng cao chất lượng, bảo đảm tính bền vững, thân thiện với môi trường và tăng cường kết nối với các trung tâm du lịch trong khu vực, cả nước. Để thực hiện mục tiêu này, bên cạnh đầu tư hạ tầng, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, việc xây dựng môi trường du lịch an toàn, văn minh có ý nghĩa rất quan trọng.

Phòng, chống tác hại của thuốc lá cần được xem là một phần trong quá trình nâng cao chất lượng dịch vụ và xây dựng thương hiệu điểm đến. Hiệp hội sẽ tiếp tục khuyến khích phát triển các mô hình cơ sở lưu trú không khói thuốc, nhà hàng du lịch tiêu chuẩn xanh; tăng cường tập huấn, tuyên truyền và phối hợp với các cơ quan liên quan để đưa các tiêu chí này vào hoạt động thực tế.

Tôi mong muốn mỗi doanh nghiệp, người lao động ngành du lịch Lào Cai chủ động thực hiện quy định, trở thành lực lượng tiên phong gìn giữ không gian dịch vụ trong lành, an toàn. Mỗi du khách cũng cần tôn trọng nội quy của cơ sở và lợi ích sức khỏe của cộng đồng.

Xây dựng môi trường không khói thuốc không phải trách nhiệm riêng của một cơ quan hay doanh nghiệp, mà cần sự chung tay của toàn ngành và mỗi người dân. Khi những quy định được thực hiện nghiêm túc, Lào Cai sẽ có thêm điều kiện nâng cao chất lượng trải nghiệm, tạo dựng hình ảnh điểm đến xanh, an toàn, văn minh và phát triển bền vững.