Xây dựng lực lượng PBPL cần được đầu tư xứng tầm

Nhìn lại công tác Phổ biến pháp luật (PBPL) năm qua, cũng là 6 năm thực hiện Chỉ thị 32 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác PBPL và nhiều chương trình quốc gia lớn cho thấy, chưa bao giờ công tác PBPL được quan tâm như hiện nay và thực tế đã từng bước đi vào chiều sâu, khắc phục “căn bệnh” hình thức…

82% đơn vị cấp xã đã thành lập hội đồng

Đánh giá của Vụ Phổ biến, Giáo dục pháp luật (Bộ Tư pháp) cho thấy: So với giai đoạn 2001-2006, giai đoạn 2007-2010, tổ chức và cán bộ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được tăng cường về số lượng và nâng cao chất lượng. Ngoài việc kiện toàn bộ máy tại Vụ, ở địa phương, đến nay, 63/63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã thành lập Phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật. 19 Bộ, ngành, đoàn thể ở trung ương, 63/63 tỉnh, thành phố, 99% đơn vị cấp huyện và 82% đơn vị cấp xã đã thành lập Hội đồng phối hợp PBPL.

Đặc biệt, tham gia vào công tác PBPL đến nay đã có một lực lượng đông đảo. Đó là đội ngũ cán bộ Tư pháp chuyên trách PBPL có 7.029 người, cán bộ pháp chế thực hiện thực hiện PBGDPL là 2.110 người. Hiện có 232 báo cáo viên pháp luật Trung ương; 5183 báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh, 13.667 báo cáo viên pháp luật cấp huyện và 82.555 tuyên truyền viên pháp luật cấp xã. Bên cạnh đó, công tác PBPL còn có sự tham gia của 623.157 hòa giải viên tại 120.462 Tổ hòa giải và 25.404 báo cáo viên Tư tưởng văn hóa.

Với vai trò “đầu tàu”, Hội đồng phối hợp PBPL từ TW đến cơ sở đã phát huy tốt vai trò của mình trong kết nối các thành viên, huy động mọi lực lượng tham gia vào công tác tuyên truyền pháp luật. Đặc biệt ở cấp xã, phường, nơi hàng ngày gắn bó mật thiết với người dân.

Cũng theo Vụ PBGDPL, từ chỗ  kinh phí đầu tư cho công tác PBPL trước đây rất khó khăn nay đã được tăng cường, nhiều địa phương từ chỗ kinh phí cho công tác này chưa tới một trăm triệu nay đã dành ngân sách tăng gấp 4-5 lần, có địa phương (TP Hà Nội, Lâm Đồng...) bố trí hàng tỷ đồng/năm dành cho công tác PBPL.

Đừng để lãng phí nguồn lực

Với lực lượng làm công tác tuyên truyền đông đảo và ngày càng lớn mạnh, nếu phát huy thế mạnh của đội ngũ này sẽ tạo sự chuyển biến một cách cơ bản trong nhận thức pháp luật cho các tầng lớp nhân dân,nhất là ở những vùng khó khăn. Tuy nhiên, một thực tế là ở rất nhiều nơi, nguồn lực này đang bị lãng phí.

Lý do của tình trạng này là không ngoài sự eo hẹp về kinh phí. Từ kinh phí rót hàng năm cho hoạt động của Hội đồng PBPL các cấp đến định biên đầu người tính cho cán bộ tư pháp, rồi kinh phí chi theo Thông tư 73 (thay thế Thông tư 63 của Bộ Tài chính) nhiều nơi…cũng khó thực hiện vì mức chi với một số khoản cao hơn, trong khi nhiều địa phương thu không đủ chi, ngân sách vẫn chờ TW cấp.

Vì không có kinh phí hoạt động, nên hoạt động PBPL ở nhiều địa phương còn hình thức, hoặc tuyên truyền theo kiểu ”cưỡi ngựa xem hoa”. Nơi khác, chỉ có thể PBPL đến được đội ngũ cán bộ chủ chốt, trong khi hiệu ứng của công tác tuyến truyền là phải ”ngấm” vào từng người dân.Một cán bộ Tư pháp huyện Ứng Hòa đã chia sẻ rất thật, rằng cán bộ Tư pháp huyện nhiều khi rất ...sợ phải đi công tác do không đủ chi phí nhưng làm tuyên truyền mà cứ ”ngồi một chỗ” thì có sáng kiến hay đến mấy cũng đành bó tay.

Sự lãng phí không dừng ở đội ngũ cán bộ tư pháp, pháp chế, mà còn là rất nhiều tuyên truyền viên ở cơ sở, những người gần gũi và có lợi thế nhất để tuyên truyền pháp luật. Khó bởi lẽ nhiều khi chỉ đơn giản là trang bị những điều kiện cần thiết nhất (như bàn ghế giấy bút...) cho họ cũng không có huống hồ những điều cao xa hơn. Việc tuyên truyền với đối tượng này ở nhiều nơi chỉ dừng ở tập huấn, bồi dưỡng ngắn ngày, thậm chí còn không có.

Nói về những khó khăn này, Vụ PBGDPL cũng thừa nhận: ”Kinh phí để thực hiện chưa đáp ứng yêu cầu của công tác PBPL, một số địa phương  nguồn kinh phí đầu tư còn rất hạn chế”.

Đầu tư cho công tác tuyên truyền pháp luật phải xác định là đầu tư cho tương lai, mà hiệu quả của nó về lâu dài, do đó quan trọng nhất là các địa phương cần nhìn nhận đúng tầm quan trọng của PBPL để có sự đầu tư tương xứng.

PV