Xây dựng hệ sinh thái điện ảnh kết nối vùng và quốc tế

Xây dựng hệ sinh thái điện ảnh kết nối vùng và quốc tế
Hội thảo thu hút đông đảo nhà quản lý, chuyên gia, nhà sản xuất và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh. (ảnh Thuỳ Linh)

(PLVN) - Trong khuôn khổ Diễn đàn Điện ảnh “Hải Phòng - Cửa ngõ điện ảnh”, ngày 22/11, Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với UBND TP Hải Phòng tổ chức Hội thảo “Xây dựng hệ sinh thái điện ảnh Hải Phòng: Kết nối vùng và hướng đến quốc tế”.

Tham dự hội thảo có ông Đào Trọng Đức, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng; ông Nguyễn Long Biên, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Khánh Hòa; bà Ngô Phương Lan, Chủ tịch VFDA cùng đông đảo nhà làm phim, doanh nghiệp dịch vụ, cơ sở đào tạo và chuyên gia điện ảnh trong nước, quốc tế.

Hải Phòng cần phát huy lợi thế, tạo sức hút với các đoàn làm phim

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Đào Trọng Đức nhấn mạnh, trong định hướng phát triển công nghiệp văn hóa, điện ảnh được xác định là một trong những lĩnh vực có khả năng tạo động lực cho du lịch và kinh tế sáng tạo.

Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP, trong đó điện ảnh là lĩnh vực trọng điểm. Cùng với các quy định của Luật Điện ảnh, Nghị quyết số 28 năm 2026 của Quốc hội đã mở ra khuôn khổ chính sách mới, tạo điều kiện để thu hút các đoàn làm phim trong và ngoài nước, thúc đẩy hoạt động sản xuất điện ảnh.

Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Đào Trọng Đức phát biểu khai mạc hội thảo. (ảnh BTC)
Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Đào Trọng Đức phát biểu khai mạc hội thảo. (ảnh BTC)

Hải Phòng có nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia vào lĩnh vực này. TP có quy mô dân số hơn 4,6 triệu người, thị trường khán giả tiềm năng, quy mô kinh tế đứng thứ ba cả nước và hệ thống giao thông đồng bộ với đầy đủ 5 loại hình vận tải, trong đó có sân bay quốc tế và cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện.

Đặc biệt, Hải Phòng sở hữu hệ thống cảnh quan, di sản và công trình kiến trúc đa dạng, có thể đáp ứng nhiều yêu cầu về bối cảnh sản xuất phim. Từ Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà, quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đến ga Hải Phòng có kiến trúc từ đầu thế kỷ XX, các dãy phố mang dấu ấn kiến trúc Pháp, những miền quê đồng bằng Bắc Bộ và không gian văn hóa truyền thống.

TP còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, trong đó có nghệ thuật ca trù và thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được UNESCO ghi danh. Đây là những chất liệu có khả năng tạo nên bản sắc riêng cho các tác phẩm điện ảnh lấy bối cảnh Hải Phòng.

Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cho rằng, thành phố không chỉ mong muốn trở thành địa điểm cung cấp bối cảnh quay phim mà còn hướng tới việc đưa bản sắc con người, văn hóa và nhịp sống Hải Phòng vào câu chuyện của mỗi tác phẩm. Thông điệp được thành phố đặt ra là “Một điểm đến, muôn vàn bối cảnh và hạ tầng đồng bộ cho mọi thước phim đỉnh cao”.

Tuy nhiên, để thu hút các dự án điện ảnh quốc tế, lợi thế về cảnh quan, hạ tầng và văn hóa cần đi cùng cơ chế hỗ trợ thiết thực. Theo lãnh đạo thành phố, các đoàn làm phim cần được cung cấp thông tin rõ ràng, thủ tục nhanh chóng và có một đầu mối tin cậy để kết nối, phối hợp với các cơ quan chức năng.

TS Ngô Phương Lan, Chủ tịch VFDA phát biểu tại hội thảo. (ảnh BTC)
TS Ngô Phương Lan, Chủ tịch VFDA phát biểu tại hội thảo. (ảnh BTC)

Bên cạnh nỗ lực của từng địa phương, việc liên kết giữa các tỉnh, thành phố cũng có ý nghĩa quan trọng. Bởi các nhà sản xuất thường lựa chọn quốc gia trước khi quyết định địa điểm quay cụ thể. Do đó, các địa phương cần phối hợp xây dựng tuyến bối cảnh liên vùng, chia sẻ dữ liệu và thống nhất cơ chế hỗ trợ, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của Việt Nam trong thu hút các đoàn làm phim quốc tế.

Hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, thúc đẩy liên kết vùng

Phát biểu đề dẫn hội thảo, TS Ngô Phương Lan, Chủ tịch VFDA cho biết, ý tưởng tổ chức Diễn đàn Điện ảnh “Hải Phòng - Cửa ngõ điện ảnh” xuất phát từ mong muốn thúc đẩy điện ảnh trở thành cầu nối phát triển du lịch, đầu tư, các ngành kinh tế và dịch vụ.

Đây cũng là định hướng mà VFDA theo đuổi khi xây dựng và triển khai Bộ chỉ số thu hút đoàn làm phim PAI (Production Attraction Index). Bộ chỉ số hướng tới kết nối các nhà làm phim với địa phương trong mối quan hệ hỗ trợ, hợp tác, qua đó tạo ra những sản phẩm điện ảnh có sức quảng bá cho vùng đất, góp phần thúc đẩy du lịch và các hoạt động kinh tế liên quan.

Theo TS Ngô Phương Lan, điều các nhà sản xuất quan tâm không chỉ là một địa điểm có phù hợp với kịch bản hay không mà còn là khả năng tổ chức sản xuất tại đó. Chẳng hạn, khi muốn quay phim tại khu vực cảng, nhà sản xuất cần biết đơn vị nào quản lý địa điểm, quy trình cấp phép ra sao, thời gian được phép quay, phương án đưa thiết bị vào và thời gian xử lý đề nghị. Chỉ một khâu thiếu thông tin hoặc chậm phản hồi cũng có thể khiến đoàn phim phải điều chỉnh lịch trình, ngân sách, thậm chí thay đổi địa điểm ghi hình.

Các chuyên gia, nhà làm phim trao đổi giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quá trình tổ chức sản xuất phim tại các địa phương. (ảnh BTC)
Các chuyên gia, nhà làm phim trao đổi giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quá trình tổ chức sản xuất phim tại các địa phương. (ảnh BTC)

Từ thực tế này, Chủ tịch VFDA đặt vấn đề các địa phương cần xây dựng đầu mối tiếp nhận và xử lý yêu cầu của đoàn làm phim, hướng dẫn thủ tục, kết nối với các cơ quan, đơn vị liên quan. Đồng thời, cần có sự phối hợp giữa đơn vị quản lý địa điểm và nhà sản xuất để bảo đảm hoạt động quay phim không ảnh hưởng đến giao thông, sinh hoạt của người dân cũng như công tác bảo vệ di tích, cảnh quan.

Bên cạnh đó, một nội dung cũng được nhấn mạnh là tăng cường kết nối giữa các địa phương. Theo đó, một dự án phim có thể lựa chọn bối cảnh tại cảng Hải Phòng, kết hợp với địa điểm lịch sử ở một tỉnh, thành phố khác, đồng thời sử dụng chung đội ngũ kỹ thuật, thiết bị và dịch vụ vận chuyển. Nếu các đầu mối phối hợp ngay từ khâu khảo sát, nhà sản xuất sẽ thuận lợi hơn trong việc xây dựng kế hoạch và tổ chức tuyến quay liên tỉnh.

Sự tham gia của doanh nghiệp dịch vụ và cơ sở đào tạo cũng được xem là yếu tố cần thiết để hình thành hệ sinh thái điện ảnh. Nhu cầu thực tế từ các đoàn phim sẽ giúp địa phương nhận diện những lĩnh vực còn thiếu nhân lực, từ điều phối bối cảnh đến kỹ thuật hiện trường, qua đó có kế hoạch đào tạo và phát triển đội ngũ phục vụ lâu dài.

TS Ngô Phương Lan cho rằng, mục tiêu không chỉ là thu hút một đoàn phim đến với địa phương mà còn tạo điều kiện để họ muốn quay trở lại. Khi mỗi dự án góp phần nâng cao kinh nghiệm cho đội ngũ nhân lực tại chỗ, địa phương sẽ có thêm năng lực để phục vụ những dự án tiếp theo.

Tại hội thảo các đại biểu đã cùng tìm hiểu, trao đổi về Bộ chỉ số thu hút đoàn làm phim PAI - công cụ hỗ trợ kết nối và thu hút sản xuất phim, đồng thời tập trung thảo luận các nhóm vấn đề: xây dựng hệ sinh thái điện ảnh Hải Phòng với những ưu tiên và giải pháp cụ thể; kết nối hệ sinh thái điện ảnh giữa các địa phương, gợi mở cho Việt Nam.

Các nhóm thảo luận đi sâu vào những vấn đề thiết thực như đời sống điện ảnh, bản sắc và giá trị lan tỏa; cơ chế điều phối và môi trường hỗ trợ sản xuất; nhu cầu, đề xuất của các nhà sản xuất và khả năng liên kết giữa các địa phương trên cơ sở thế mạnh bổ trợ; từ kinh nghiệm thực tiễn tại từng địa phương gợi mở định hướng và giải pháp chung cho Việt Nam.

Tại Hội thảo cũng diễn ra Lễ công bố kết quả và trao Cúp PAI 2026, ghi nhận những địa phương có kết quả nổi bật trong quá trình xây dựng môi trường hỗ trợ và thu hút đoàn làm phim. Cụ thể, Hạng Vàng được trao cho TP Hà Nội và TP Hải Phòng, hai địa phương dẫn đầu Chỉ số PAI năm 2026. Hạng Bạc thuộc về TP Hồ Chí Minh, TP Đà Nẵng, TP Quảng Ninh và tỉnh Ninh Bình. Hạng Đồng được trao cho TP Cần Thơ, TP Huế, tỉnh Phú Thọ và tỉnh Hưng Yên.

Thuỳ Linh