Xây dựng cơ bản cho giáo dục và y tế: Cơ hội có thêm vốn từ trái phiếu Chính phủ
Hải Phòng có 12 bệnh viện, 3 trường học được đầu tư xây mới và sửa chữa nâng cấp bằng nguồn vốn 46,5 tỷ đồng từ trái phiếu Chính phủ. Với tốc độ giải ngân của giáo dục 2,5 tỷ đồng, đạt 100% và y tế hơn 38 tỷ đồng, đạt gần 86%. Hải Phòng là một trong các địa phương giải ngân nhanh nguồn vốn từ trái phiếu Chính phủ.
Đúng mục đích, ý nghĩa thiết thực
Tại buổi giao ban trực tuyến về xây dựng cơ bản cho giáo dục và y tế bằng nguồn trái phiếu Chính phủ cuối tháng 2 với 63 tỉnh, thành phố, Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân chỉ đạo, các địa phương giải ngân chậm cần chủ động, khẩn trương và tập trung hơn nữa để hoàn thành kế hoạch sử dụng vốn đã đăng ký với Chính phủ, đến hết tháng 3 hoàn thành giải ngân nguồn vốn năm 2008. Hiện nhiều tỉnh, thành phố chưa thể triển khai hoặc triển khai rất chậm nguồn vốn này. Trong đó, lĩnh vực y tế, tốc độ giải ngân của nhiều tỉnh rất thấp như Hưng Yên 0%; Tuyên Quang 0,94%, Phú Yên 0,9 %, Quảng Bình 16%... Trong khi, một số tỉnh, thành phố triển khai nhanh, như An Giang 100%, Thái Bình trên 90%, Quảng Ngãi 89%, Quảng Trị 96%;...
Theo Phó chủ tịch UBND thành phố Đan Đức Hiệp, việc chủ động lập kế hoạch đón nguồn vốn trái phiếu và tích cực triển khai xây dựng các dự án là cơ sở để thành phố giải ngân nhanh nguồn vốn. 3 dự án giáo dục sử dụng 2,5 tỷ đồng từ nguồn trái phiếu của Chính phủ năm 2008 đều triển khai trên địa bàn huyện Cát Hải gồm, dự án xây dựng, cải tạo nâng cấp Trường THCS Nghĩa Lộ, Trường PTCS Hoàng Châu, trường THCS thị trấn Cát Hải. So với tổng mức đầu tư hơn 11 tỷ đồng cho 3 dự án trên, con số 2,5 tỷ đồng không phải là lớn, nhưng việc sử dụng đúng mục đích, triển khai nguồn vốn ở địa phương còn khó khăn như huyện đảo Cát Hải đem lại ý nghĩa thiết thực. Đến nay, ngoài công trình Trường THCS thị trấn Cát Hải đang hoàn thiện, hai công trình còn lại đã bàn giao và đưa vào sử dụng, góp phần giúp con em các xã, thị trấn ở Cát Hải được học tập, vui chơi trong điều kiện cơ sở vật chất khang trang thay cho những cơ sở giáo dục xuống cấp, chật hẹp xây dựng từ lâu.
Trong số các dự án xây dựng, nâng cấp cơ sở y tế bằng nguồn trái phiếu Chính phủ năm 2008, phần lớn giải ngân 100% vốn được cấp. Trong đó, có 10 tỷ đồng nâng cấp Bệnh viện Đa khoa Cát Bà; 1 tỷ đồng nâng cấp bệnh viện Đa khoa Vĩnh Bảo, 3 tỷ đồng nâng cấp Phòng khám đa khoa Nam Am, 17 tỷ đồng cho xây mới Bệnh viện Đa khoa Hải An. Một số dự án y tế của thành phố chưa giải ngân hết số vốn được cấp năm 2008 là 2 bệnh viện Đa khoa Ngô Quyền, Kiến An.
Chủ động đón nguồn vốn mới
Các dự án y tế của Hải Phòng giải ngân hết số vốn được cấp năm 2008 được Chính phủ cấp bổ sung với tổng số tiền tạm ứng 17 tỷ đồng, bằng 50% kế hoạch cấp vốn năm 2009. Trong số 2 tỷ đồng dự kiến được cấp năm 2009 cho các dự án giáo dục Hải Phòng, đã có 1 tỷ đồng được tạm ứng phân bổ cho dự án truờng tiểu học Lại Xuân. (Thuỷ Nguyên) 600 triệu đồng, trường tiểu học Đông Hưng. (Tiên Lãng) 400 triệu đồng. Về một số cơ sở y tế nằm trong danh mục được đầu tư bằng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ năm 2008 nhưng không triển khai, Phó giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Vũ Thị Tâm, cho biết: Bệnh viện Đa khoa Cát Hải đã lập dự án nhưng phải dừng lại do vướng quy hoạch cảng Lạch Huyện. UBND thành phố yêu cầu Sở Y tế nghiên cứu, điều chỉnh hồ sơ dự án thành Báo cáo kinh tế kỹ thuật với tổng mức đầu tư dưới 7 tỷ đồng. Bệnh viện Đa khoa Bạch Long Vĩ sẽ được đầu tư bằng nguồn Chương trình vốn biển Đông, hải đảo của Chính phủ.
Chính phủ ưu tiên nguồn vốn trái phiếu xây dựng cơ bản cho giáo dục và y tế đối với các tỉnh khó khăn, xây dựng các bệnh viện tuyến huyện, trường học vùng sâu, vùng xa; nhà công vụ cho giáo viên. Với Hải Phòng, địa phương có nhu cầu đầu tư lớn cho hai lĩnh vực trên, đạt tốc độ giải ngân nhanh nguồn vốn năm 2008 và được cấp tiếp, bổ sung vốn năm 2009 là 36 tỷ đồng. Trong bối cảnh khó khăn về kinh tế như hiện nay, việc Chính phủ tiếp tục đầu tư cho giáo dục và y tế bằng nguồn vốn trái phiếu đòi hỏi các địa phương trách nhiệm cao hơn trong việc đẩy nhanh tốc độ giải ngân, sử dụng hiệu quả nguồn vốn.
Khó khăn trong giải ngân nguồn vốn 2008, theo Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Chí Liêm, nhiều địa phương chưa chủ động tổ chức triển khai đề án, mặt khác, giá cả nguyên vật liệu xây dựng biến động liên tục, gây nhiều khó khăn trong việc lập dự toán, xác định giá dự thầu, khâu lập dự toán, quyết toán phải bổ sung, điều chỉnh nhiều lần. Để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, giải ngân nhanh nguồn vốn, theo Phó chủ UBND thành phố Đan Đức Hiệp, cần chủ động chuẩn bị và hoàn thiện các điều kiện, thủ tục để Bộ Tài chính thẩm tra, thông báo vốn cho các dự án. Trên cơ sở đó đề ra kế hoạch đấu thầu và chỉ định thầu theo quy định để đón và sử dụng nhanh, có hiệu quả nguồn vốn được cấp.
Triển khai nguồn vốn cho phát triển giáo dục, y tế năm 2009, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân yêu cầu, trong quá trình thực hiện giải ngân vốn trái phiếu Chính phủ, chậm nhất 1-3-2009, các địa phương phải gửi đăng ký vốn sẽ sử dụng trong năm 2009 về Văn phòng Chính phủ. Mặt khác, các tỉnh, thành phố cần nâng cao trách nhiệm với nhân dân, với Chính phủ để sử dụng tốt và hiệu quả nguồn vốn trái phiếu Chính phủ.
Văn Lượng