Xác minh hành vi phạm tội mới: Giảm thời gian, đầu mối thực hiện

(PLO) - Thực tiễn triển khai thi hành Luật Lý lịch tư pháp (LLTP) cho thấy việc thực hiện xác minh điều kiện đương nhiên được xóa án tích gặp rất nhiều khó khăn nên nhiều trường hợp không bảo đảm thời hạn. Dự thảo Luật sửa đổi bổ sung Luật LLTP sẽ tạo sự chủ động cho Trung tâm LLTP quốc gia và Sở Tư pháp trong việc theo dõi, cập nhật tình hình án tích của người bị kết án.
Người dân đến yêu cầu cấp Phiếu LLTP tại Sở Tư pháp Hà Nội. Người dân đến yêu cầu cấp Phiếu LLTP tại Sở Tư pháp Hà Nội.

Còn tình trạng xác minh kéo dài

Theo quy định của Luật LLTP năm 2009, văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật, Trung tâm LLTP quốc gia, Sở Tư pháp có trách nhiệm xác minh điều kiện đương nhiên được xóa án tích để cập nhật thông tin vào LLTP của người bị kết án đối với những trường hợp đã đủ điều kiện thời gian để đương nhiên được xóa án tích nhưng chưa nhận được Giấy chứng nhận xóa án tích do Tòa án cung cấp và trong trường hợp cần thiết khi thực hiện cấp Phiếu LLTP. Việc xác minh được thực hiện tại UBND xã, phường, thị trấn và trong trường hợp cần thiết, Trung tâm LLTP quốc gia, Sở Tư pháp thực hiện xác minh tại cơ quan tiến hành tố tụng có liên quan về việc người bị kết án có đang bị khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử hay không (xác minh về hành vi phạm tội mới).

Thực tiễn triển khai thi hành Luật LLTP cho thấy việc thực hiện xác minh điều kiện đương nhiên được xóa án tích gặp phải một số khó khăn như: một số trường hợp công chức tư pháp - hộ tịch hoặc Công an cấp xã không nắm rõ về lai lịch của người bị kết án, không biết người bị kết án có bị khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử trong thời gian có án tích hay không do không có sự theo dõi, quản lý, do có sự thay đổi về nhân sự và do người bị kết án đã thay đổi nơi cư trú… nên hầu hết các trường hợp xác minh điều kiện đương nhiên được xóa án tích thường không bảo đảm thời hạn. Cá biệt có những trường hợp thời gian xác minh kéo dài nhiều tháng đã ảnh hưởng đến thời hạn cấp Phiếu LLTP.

Theo quy định của Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 và Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2015, toàn bộ việc xác minh về điều kiện đương nhiên được xóa án tích khi cấp Phiếu LLTP sẽ do Cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu LLTP (Trung tâm LLTP Quốc gia và các Sở Tư pháp) thực hiện. Bên cạnh đó, BLHS năm 2015 quy định một trong những điều kiện đương nhiên được xóa án tích là người bị kết án không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn BLHS quy định (khoản 2, khoản 3 Điều 70).

Theo quy định của BLTTHS năm 2015 (Điều 179):“Khi có đủ căn cứ để xác định một người hoặc pháp nhân đã thực hiện hành vi mà BLHS quy định là tội phạm thì Cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố bị can”. Viện kiểm sát (VKS) là cơ quan phê chuẩn các quyết định khởi tố bị can của cơ quan điều tra và trực tiếp ra quyết định khởi tố bị can trong trường hợp VKS phát hiện có người đã thực hiện hành vi mà BLHS quy định là tội phạm chưa bị khởi tố, VKS đã yêu cầu Cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố bị can nhưng Cơ quan điều tra không thực hiện. Việc xác định có “hành vi phạm tội mới” còn phải xem xét đến những giai đoạn tiếp theo trong quá trình tiến hành tố tụng đối với người đó. Trong khi đó, Luật LLTP chưa có quy định cụ thể về cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu LLTP và VKS, Tòa án, Cơ quan điều tra và các cơ quan có liên quan trong cung cấp, cập nhật, xác minh thông tin về “thực hiện hành vi phạm tội mới” để xem xét điều kiện đương nhiên được xóa án tích của người bị kết án.

Rõ hơn trách nhiệm của các ngành

Để khắc phục những khó khăn trong thực tiễn và đảm bảo thống nhất, đồng bộ trong tổ chức thi hành quy định của BLHS năm 2015, BLTTHS 2015 về xóa án tích và trách nhiệm của cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu LLTP trong việc cập nhật, xác minh về điều kiện đương nhiên được xóa án tích. Dự thảo sửa đổi quy định, trong thời hạn 10 ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định, VKSNDTC ra quyết định khởi tố bị can hoặc ra quyết định phê chuẩn quyết định khởi tố bị can có nhiệm vụ cung cấp quyết định khởi tố bị can, quyết định phê chuẩn quyết định khởi tố bị can kèm theo bản sao quyết định khởi tố bị can đã được phê chuẩn cho Trung tâm LLTP Quốc gia; VKSND cấp tỉnh, VKSND cấp huyện, Viện kiểm sát quân sự ra quyết định khởi tố bị can hoặc ra quyết định phê chuẩn quyết định khởi tố bị can có nhiệm vụ cung cấp quyết định khởi tố bị can, quyết định phê chuẩn quyết định khởi tố bị can kèm theo bản sao quyết định khởi tố đã được phê chuẩn cho Sở Tư pháp nơi VKS có trụ sở.

Trên cơ sở thông tin nhận được, Trung tâm LLTP Quốc gia, Sở Tư pháp có nhiệm vụ tiếp nhận, xử lý, cập nhật các quyết định nhận được, tích hợp, khai thác, sử dụng chung để xem xét điều kiện đương nhiên được xóa án tích của người có LLTP. 

Định kỳ 06 tháng, Trung tâm LLTP Quốc gia, Sở Tư pháp nơi lập LLTP thực hiện rà soát, đối chiếu thông tin của người có LLTP và đã đủ thời gian để đương nhiên được xóa án tích với thông tin khởi tố bị can để xác định người có LLTP có bị khởi tố trong thời gian có án tích hay không. Trên cơ sở đó chủ trì, phối hợp với VKS, Tòa án, Cơ quan điều tra có liên quan thực hiện xác minh về việc người bị khởi tố có hành vi phạm tội mới hay không và cập nhật kết quả xác minh vào LLTP của người bị kết án.

Phương án này theo Bộ Tư pháp, tạo sự chủ động cho Trung tâm LLTP Quốc gia, Sở Tư pháp trong việc thực hiện tra cứu, xác minh hành vi phạm tội mới. Phương án này sẽ giảm được thời gian, đầu mối thực hiện xác minh hành vi phạm tội mới. Đây cũng là phương án được đánh giá khả thi trong điều kiện hiện nay.

Hương Bằng
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Kiến nghị xây dựng Luật về hoạt động từ thiện

Luật sư Nguyễn Tiến Lập
(PLVN) - Nhiều ý kiến cho rằng dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 64 về Vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng, các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo vẫn chưa đạt được kỳ vọng, giải quyết vấn đề phát sinh.

Giao địch qua thương mại điện tử: Kiến nghị miễn kiểm tra chuyên ngành đối với một số loại hàng hóa

Ảnh minh họa
(PLVN) - Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử (TMĐT) trong thời gian vừa qua tăng nhanh, thời gian để tiến hành giao dịch mua bán hàng hóa đơn giản, nhanh chóng, được giao đến tận địa chỉ của người mua, lượng giao dịch tăng cao tại các thời điểm giảm giá. Trong khi, theo quy định hàng hóa mua qua TMĐT đưa về Việt Nam vẫn thực hiện thủ tục hải quan như đối với hàng hóa thông thường nên gặp nhiều vướng mắc.

Vĩ mô và vi mô

Theo ý kiến của nhiều bác sĩ từ tâm dịch, đồ bảo hộ là không cần thiết bằng kính chống giọt bắn, khẩu trang loại tốt và găng tay.
(PLVN) - Chiều qua (25/10), lãnh đạo Chính phủ đã làm việc với các bộ, ngành thành viên Ban Chỉ đạo (BCĐ) quốc gia phòng chống COVID-19 về dự thảo Chiến lược tổng thể ứng phó hiệu quả đại dịch COVID-19 trong tình hình mới.

Sửa đổi Nghị định về từ thiện: Đề xuất cá nhân phải công khai tài chính

Sửa đổi Nghị định về từ thiện: Đề xuất cá nhân phải công khai tài chính
(PLVN) -Bộ Tài chính đánh giá, bởi Nghị định 64/2008/NĐ-CP chưa bao quát hết công tác vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện để khắc phục khó khăn cho người dân do thiên tai, định họa. Đồng thời, chưa điều chỉnh đối với hoạt động của quỹ từ thiện, cá nhân thực hiện vận động, tiếp nhận nguồn đóng góp tự nguyện chính vì thế, việc sửa đổi, bổ sung là điều cần thiết.

Bài toán về cơ chế phòng ngừa

Bài toán về cơ chế phòng ngừa
(PLVN) - Báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật và báo cáo của hai cơ quan VKSNDTC và TANDTC về công tác năm 2021 có lẽ là những báo cáo được đại biểu Quốc hội và cử tri quan tâm ở các kỳ họp cuối năm của Quốc hội.

Chủ doanh nghiệp tư nhân muốn vào Đảng cần điều kiện gì?

Chủ doanh nghiệp tư nhân muốn vào Đảng cần điều kiện gì?
(PLVN) - Tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tư nhân (DNTN) phát triển lành mạnh, hiệu quả, bền vững theo quy định của pháp luật. Đồng thời khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Ban Tổ chức Trung ương vừa ban hành số Văn bản số 08-HD/BTCTW hướng dẫn một số nội dung về kết nạp chủ DNTN vào Đảng.

600 ngày phi thường của sự đồng lòng, yêu thương, đùm bọc

Đoàn Y bác sỹ Hải Dương chụp ảnh lưu niệm trước khi chia tay TP HCM.
(PLVN) -Đợt dịch lần thứ tư đang dần được kiểm soát. Các thầy thuốc chi viện lần lượt trở về nhà với người thân. Để tri ân các y bác sĩ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch COVID-19 gặp mặt đại diện lực lượng y tế tuyến đầu tiêu biểu trong công tác phòng chống dịch COVID-19.

Thắng lợi cuối cùng mới quan trọng

"Trước đại dịch COVID-19, không có người dân nào an toàn khi vẫn còn người dân khác mắc bệnh COVID-19; không có quốc gia nào an toàn khi còn các quốc gia khác vẫn phải chống dịch COVID-19."
(PLVN) - Dịch bệnh COVID-19 cơ bản đã được đẩy lùi, cả nước đang dần chuyển sang “thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát có hiệu quả dịch COVID-19” theo Nghị quyết 128/NĐ-CP. Các hoạt động xã hội, sản xuất kinh doanh đang từng bước được khôi phục.

Có nên giao công an xã quyền xác minh tin tố giác tội phạm?

Bộ trưởng Công an Tô Lâm phát biểu tại cuộc họp tổ của Quốc hội chiều 20/10.
(PLVN) -  Trong cuộc thảo luận tại tổ về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng Hình sự, theo tờ trình của VKSNDTC, trong đó có việc thêm trách nhiệm tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ tố giác, tin báo về tội phạm cho công an xã; các đại biểu Quốc hội đã cho nhiều ý kiến về vấn đề này.

Đừng giết chết tiếng Việt bằng sự lai căng

Trác Thúy Miêu và Dustin Nguyễn - 2 MC trong một chương trình có một cô gái “hiện đại” bắn tiếng Anh trong phần trò chuyện bằng tiếng Việt khiến khán giả ngán ngẩm.
(PLVN) - Tiếng Việt dùng lẫn lộn cùng tiếng Tây đã là một thói quen hay thấy trong nhiều người trẻ, thậm chí cả lên sóng truyền hình. Những cách dùng từ này có nguy cơ làm giảm sự trong sáng của tiếng Việt.

Xin đừng cát cứ!

Xe tải được lực lượng chức năng chốt kiểm soát khu cảng Cái Lân dán tem kiểm soát
(PLVN) - Chỉ một mảnh giấy niêm phong dán trên cửa xe buộc người ngồi trong xe không được ra khỏi xe trong địa phận của tỉnh đó mà gây bão dư luận. Không một ai đồng tình với kiểu “niêm phong” đó cả bởi một lẽ đơn giản là nó đã tước đi chức năng tối thiểu và tối cần thiết của con người là bài tiết.

Thủ tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện

Thủ tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
(PLVN) - Bạn đọc từ địa chỉ email ntphuong9485@gmail.com hỏi: Tôi chưa có sổ bảo hiểm xã hội (BHXH), nếu tôi muốn tham gia BHXH tự nguyện thì cần những giấy tờ gì? Có những Thông tư/Quyết định nào liên quan đến vấn đề này mà tôi có thể đối chiếu không?