Xác lập rõ trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền trong tổ chức thực hiện Quyết định hành chính

Việc xây dựng và ban hành Nghị định nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập, khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn ban hành QĐHC đã được các Bộ, ngành, địa phương, cơ quan tiến hành tố tụng và các chủ thế liên quan phản ánh, đặc biệt là tình trạng quy định phân tán, thiếu thống nhất về khái niệm, hình thức, trình tự, thủ tục, hiệu lực và xử lý QĐHC sau khi ban hành. Thông qua việc chuẩn hóa và thống nhất quy trình ban hành QĐHC, Nghị định hướng tới việc bảo đảm tuân thủ các nguyên tắc pháp quyền, công khai, minh bạch, hợp pháp, hợp lý và khả thi; qua đó nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả của QĐHC, góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về ban hành văn bản hành chính nói chung và QĐHC nói riêng.

Đồng thời, Nghị định góp phần tăng cường trách nhiệm giải trình, kỷ luật, kỷ cương hành chính; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động ban hành QĐHC; xác lập rõ trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền trong từng khâu của quá trình ban hành và tổ chức thực hiện QĐHC; tạo cơ sở pháp lý cho việc áp dụng QĐHC điện tử, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước; bảo đảm tính thống nhất, liên thông trong tổ chức thực hiện, đáp ứng yêu cầu xây dựng nên hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, liêm chính, phục vụ, phù hợp với yêu cầu hội nhập quốc tế và bối cảnh toàn cầu hóa.

Về tên gọi, Vụ Pháp luật hình sự – hành chính đề xuất tên Nghị định “Thủ tục ban hành quyết định hành chính”, thể hiện sự ưu tiên giải quyết các vướng mắc về quy trình đang gây ách tắc trong hoạt động quản lý hành chính, đồng thời là bước chuẩn bị kỹ thuật cần thiết trước khi nghiên cứu luật hóa toàn diện nội dung này.

Trên cơ sở các chính sách của dự án Luật Thủ tục ban hành QĐHC, Vụ Pháp luật hình sự - hành chính đề xuất các nội dung dự kiến của Nghị định gồm: Xác định chủ thể có thẩm quyền và trách nhiệm của chủ thể trong hoạt động ban hành QĐHC. Hiện nay, chủ thể có thẩm quyền ban hành QĐHC trong thực tế rất đa dạng, việc ban hành QĐHC của các chủ thể có thẩm quyền căn cứ vào quy định của pháp luật trong các ngành, lĩnh vực cụ thể (đất đai, đầu tư, xây dựng, y tế, văn hóa, giáo dục...) hoặc căn cứ vào yêu cầu chỉ đạo, điều hành hoạt động quản lý; xác định hình thức của QĐHC; việc ban hành QĐHC theo quy trình thông thường và theo quy trình đặc biệt; trách nhiệm của các chủ thể ban hành QĐHC trong việc kiểm tra, xem xét lại quyết định do mình ban hành; kịp thời sửa đổi, khắc phục quyết định trái pháp luật, hạn chế phát sinh khiếu nại, tố cáo, khởi kiện. Việc thanh tra, kiểm tra, giám sát, giải quyết kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện liên quan đến QĐHC được thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đánh giá cao dự thảo Nghị định cũng như tinh thần chủ động, tích cực của Vụ Pháp luật hình sự - hành chính trong quá trình xây dựng dự thảo, đặc biệt là công tác lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia, nhà khoa học và truyền thông chính sách để tạo sự đồng thuận.

Để hoàn thiện đầy đủ các nội dung chính sách, Thứ trưởng đề nghị xác định rõ 5 nhóm vấn đề xin ý kiến Thường vụ Đảng ủy, gồm: phạm vi điều chỉnh của Nghị định; việc phân loại QĐHC theo đối tượng tác động và hệ quả pháp lý; xác định chủ thể có thẩm quyền ban hành QĐHC thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định; quy định về trình tự ban hành quyết định hành chính theo quy trình đặc biệt; thời điểm trình ban hành Nghị định.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của Nghị định nhằm tạo nền tảng vững chắc cho việc triển khai triển khai thống nhất, hiệu quả trong thực tiễn, Thứ trưởng đề nghị Vụ Pháp luật hình sự - hành chính tập trung triển khai, sớm hoàn thiện dự thảo để trình ban hành trong tháng 6/2026.