Xác định rõ thẩm quyền ra quyết định thi hành án giữa các cấp

(PLVN) - Do pháp luật về thi hành án dân sự (THADS) chưa quy định rõ ràng thế nào là vụ việc có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc phải ủy thác tư pháp về THA nên đôi khi cơ quan THADS cấp tỉnh và cấp huyện còn lúng túng trong việc xác định thẩm quyền ra quyết định THA.
Ảnh minh họa. Ảnh minh họa.

Thẩm quyền giữa Cục và Chi cục

Theo điểm i khoản 2 Điều 35 Luật THADS, cơ quan THADS cấp tỉnh có thẩm quyền thi hành các bản án, quyết định quy định tại khoản 1 Điều này mà có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần phải ủy thác tư pháp về THA. Vậy như thế nào là có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài và ở trong thời gian bao lâu.

Trong trường hợp bản án, quyết định của Tòa án sơ thẩm cấp huyện xét xử đối với các vụ việc liên quan đến Công ty của các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam hoặc người Việt Nam đang cư trú tại nước ngoài thì cơ quan THADS cấp huyện khi nhận được bản án, quyết định do Tòa án chuyển sang thì có ra quyết định THA đối với các khoản chủ động hay không?

Thứ nhất, quy định nêu trên xuất phát từ quy định tại khoản 3 Điều 35 và điểm c khoản 1 Điều 36 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 quy định về thẩm quyền giải quyết đối với những tranh chấp, yêu cầu mà có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần ủy thác tư pháp cho cơ quan đại diện nước CHXHCN Việt Nam ở nước ngoài, cho Tòa án, cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND cấp tỉnh.

Vì vậy, trong những trường hợp cụ thể mà khó khăn trong việc xác định vụ việc có yếu tố nước ngoài hay không, đương sự ở nước ngoài hay không thì cơ quan THADS cần có văn bản đề nghị Tòa án xem xét xác định đương sự ở nước ngoài hay ở Việt Nam. Trường hợp Tòa án vẫn xác định đương sự đang ở Việt Nam thì cơ quan THADS cấp huyện ra quyết định THA.

Trường hợp đương sự ở nước ngoài thì cơ quan THADS chuyển hồ sơ để Cục THADS ra quyết định và tổ chức THA. Đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) được thành lập và hoạt động tại Việt Nam (mặc dù đại diện theo pháp luật là người nước ngoài) thì vẫn được coi là doanh nghiệp Việt Nam và thuộc thẩm quyền THA của cơ quan THADS cấp huyện.

Mặt khác, khi sửa đổi, bổ sung Luật THADS thì cần cân nhắc có cần thiết giữ quy định tại điểm i hay không? Hay chỉ cần bổ sung vào điểm h khoản 2 Điều 35 để thuộc diện Cục THADS thấy cần thiết rút lên để thi hành hoặc để tiến hành các thủ tục ủy thác tư pháp, nhằm tránh lúng túng trong xác định thẩm quyền ban đầu?

Nếu giữ nguyên quy định trên thì cần làm rõ thế nào là vụ việc có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài (ở nước ngoài có đồng nghĩa với việc thường trú không? Ở từ bao lâu trở lên thì là nước ngoài? Đương sự ở nước ngoài không rõ địa chỉ thì giải quyết thế nào? Đương sự ở trong nước nhưng có người thứ ba là người có tài sản, người đồng sở hữu thì ở nước ngoài có thuộc diện trên hay không?...).

THA chủ động và theo đơn

Ngoài vướng mắc nêu trên, cơ quan THADS còn gặp khó khăn trong việc xác định ra quyết định THA chủ động hay theo đơn đối với người được THA là ngân hàng có 100% vốn nhà nước hoặc các Công ty TNHH một thành viên có đại diện phần vốn góp chi phối của Nhà nước theo quy định tại Điều 36 Luật THADS.

Cụ thể, theo điểm c khoản 2 Điều 36 Luật THADS, cơ quan THADS chủ động ra quyết định THA đối với “khoản thu khác cho Nhà nước”. Còn theo khoản 3 Điều 6 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP thì “Các khoản thu khác cho Nhà nước quy định tại điểm c khoản 2 Điều 36 Luật THADS thuộc diện chủ động ra quyết định THA bao gồm khoản truy thu thuế, khoản viện trợ cho Nhà nước và các khoản bồi thường cho Nhà nước trong các vụ án xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, tham nhũng thuộc loại tội phạm đặc biệt nghiêm trọng; các khoản thu khác nộp trực tiếp vào ngân sách nhà nước”. 

Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 3 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP đã quy định: “Hết thời hạn 1 năm, kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật mà cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp được THA đối với khoản tiền, tài sản thuộc sở hữu nhà nước không yêu cầu THA thì cơ quan, tổ chức quản lý trực tiếp của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đó có trách nhiệm chỉ đạo việc yêu cầu THA”.

Như vậy, các khoản thu nêu trên đối với trường hợp người được THA là ngân hàng có 100% vốn nhà nước hoặc các Công ty TNHH một thành viên có đại diện phần vốn góp chi phối của Nhà nước thì cần xác định thuộc diện cơ quan THADS ra quyết định THA khi có yêu cầu THA.

Ngoài ra, tại điểm b khoản 2 Điều 36 Luật THADS có xác định khoản “trả lại tiền, tài sản cho đương sự” thuộc diện chủ động THA. Lý do của việc xếp loại việc này vào diện chủ động thi hành khẳng định trách nhiệm của Nhà nước trong việc đảm bảo quyền của chủ sở hữu tài sản (do các cơ quan tố tụng thu giữ trước đó), sớm kết thúc việc xử lý tài sản mà mình đang quản lý.

Tuy nhiên, quy định này chưa rõ nên gây nhầm lẫn với các khoản bản án tuyên buộc bên phải THA trả lại tiền tài sản cho người được THA, đây cũng là khoản thuộc quyền tự định đoạt của chủ sở hữu tài sản (có thể muốn nhận lại tài sản hoặc không…). Vì vậy, cần tiếp tục nghiên cứu xem có tiếp tục giữ nguyên quy định loại việc này thuộc diện chủ động thi hành hay sửa đổi theo hướng thuộc diện theo đơn yêu cầu THA? 

Hồng Lê
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Quảng Nam: Đẩy nhanh tiến độ thi hành án

Quảng Nam: Đẩy nhanh tiến độ thi hành án
(PLVN) -Trong bối cảnh cả nước vừa đảm bảo công tác phòng, chống dịch Covid-19, vừa xây dựng các biện pháp tổ chức thi hành án phù hợp để đảm bảo phát triển kinh tế, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, công tác THADS của tỉnh Quảng Nam đã có nhiều khởi sắc.

Trung tá Vũ Hoàng Đạt, Cục C06, Bộ Công an: “Siêu vận động viên” trong chiến dịch cấp căn cước công dân

Trung tá Vũ Hoàng Đạt.
(PLVN) - Trong khoảng 1 năm công tác tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư từ tháng 8/2020 đến nay, Trung tá Vũ Hoàng Đạt và đơn vị đã phối hợp đề xuất các cấp có thẩm quyền trình Quốc hội thông qua Luật Cư trú sửa đổi 2020, tham mưu các cấp lãnh đạo xây dựng, ban hành 2 Nghị định và 8 Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Cư trú và Luật Căn cước công dân.

Luật sư, Tiến sĩ Lưu Tiến Dũng: Người được vinh danh “Luật sư tranh tụng xuất sắc nhất châu Á” 2020

Ông Dũng được Tạp chí ALB bình chọn là 1 trong 15 LS tranh tụng xuất sắc nhất châu Á năm 2020.
(PLVN) - “Khi người dân, doanh nghiệp gặp những vướng mắc pháp lý phải tìm đến luật sư, nghĩa là họ đang chưa tìm ra lối thoát, hoặc đang mông lung giữa ngã sáu, ngã bảy mà không biết lựa chọn lối nào... Luật sư chính là người giúp họ có lựa chọn đúng đắn nhất, khai mở cho họ một con đường tốt nhất, phù hợp hoặc ít rủi ro nhất”, Luật sư Lưu Tiến Dũng (thành viên Cty Luật TNHH YKVN) chia sẻ.

Thượng tôn pháp luật phải trở thành chuẩn mực ứng xử phổ biến trong xã hội

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu tham luận tại hội nghị.

(PLVN) - Phát biểu tham luận tại Hội nghị toàn quốc các cơ quan nội chính triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng, diễn ra sáng nay (15/9), Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, công tác xây dựng và thi hành pháp luật có vai trò quan trọng trong việc thể chế hóa và tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng.

Thừa Thiên Huế: Thi hành xong một số vụ việc phức tạp

Thừa Thiên Huế: Thi hành xong một số vụ việc phức tạp
(PLVN) -Trong tháng 8/2021, Các cơ quan Thi hành án dân sự 2 cấp trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế đã chủ động đề ra các giải pháp đồng bộ và có chất lượng nhằm hoàn thành chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao. Một số vụ việc phức tạp đã được tập trung giải quyết dứt điểm.

Cần bổ sung chuẩn mực đạo đức Chấp hành viên phù hợp đặc thù công việc

Cần bổ sung chuẩn mực đạo đức Chấp hành viên phù hợp đặc thù công việc
(PLVN) -Thời gian qua, việc triển khai thực hiện “Chuẩn mực đạo đức Chấp hành viên” theo Quyết định số 51/2002/QĐ-BTP của Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã được các cơ quan THADS đặc biệt quan tâm, coi trọng và chỉ đạo thực hiện nghiêm trong toàn hệ thống. Song, sau gần 20 năm, văn bản này đã dần bộc lộ những tồn tại.

Lồng ghép vấn đề giới trong công tác xây dựng văn bản và phổ biến pháp luật

Lồng ghép vấn đề giới trong công tác xây dựng văn bản và phổ biến pháp luật
(PLVN) -Chiều 14/9, Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ (VSTBPN) ngành Tư pháp, Bộ Tư pháp đã phối hợp tổ chức trực tuyến Chương trình Tập huấn thử nghiệm “Tài liệu hướng dẫn lồng ghép vấn đề giới trong công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và phổ biến, giáo dục pháp luật dành cho các cơ quan tư pháp địa phương”.

Nhiều địa phương vướng mắc trong khai sinh điện tử

Ảnh minh họa
(PLVN) - Qua theo dõi của Bộ Tư pháp và phản ánh từ các địa phương, việc tiếp nhận số định danh cá nhân cho các dữ liệu khai sinh được cập nhật vào Phần mềm đăng ký khai sinh điện tử đã phát sinh một số vướng mắc, khiến nhiều địa phương vẫn phải cấp Giấy khai sinh chưa có số định danh cá nhân.