Xác định đối tượng để ưu tiên tập trung đào tạo

Trước yêu cầu của sự nghiệp phát triển thành phố trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết 04/2008 về một số chủ trương, giải pháp chủ yếu phát triển nhân lực chất lượng cao đến năm 2010, định hướng đến năm 2020. Qua 2 năm thực hiện Nghị quyết thu được một số kết quả bước đầu quan trọng.

Lớp học nghề may công nghiệp tại Trung tâm dạy nghề huyện Vĩnh Bảo Ảnh: Hoàng Phước

Tạo tiền đề phát triển nhân lực

Sau khi Nghị quyết được ban hành, 14 đơn vị thuộc khối các trường đại học, cao đẳng, đơn vị sự nghiệp của ngành y tế, giáo dục xây dựng các đề án thí điểm, cơ bản hoàn thành trình UBND thành phố phê duyệt. Công tác đầu tư cho lĩnh vực đào tạo nghề được quan tâm. Đến nay, thành phố cấp giấy chứng nhận đầu tư 9 dự án xây dựng cơ sở giáo dục-đào tạo sử dụng vốn ngoài ngân sách với tổng mức đầu tư đăng ký 575 tỷ đồng. Khối giáo dục- dạy nghề được thành phố bố trí vốn đầu tư 327 tỷ đồng, trong đó có dự án xây dựng nhà ở sinh viên trên địa bàn thành phố.

Một số tổ chức KH-CN được phê duyệt đầu tư nhằm tăng cường năng lực KH-CN như Chi cục Tiêu chuẩn-đo lường-chất lượng được phê duyệt với tổng mức đầu tư 31,967 tỷ đồng đáp ứng năng lực đo lường-thử nghiệm, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội vùng duyên hải Bắc Bộ. Dự án xây dựng khu trình diễn và chuyển giao tiến bộ KH-CN tại quận Kiến An được UBND thành phố phê duyệt để triển khai từ năm 2010. Các phòng thử nghiệm của các tổ chức KH-CN như Trường Đại học Y, Đại học Hải Phòng, Chi cục Thú y, Chi cục Bảo vệ thực vật, Trung tâm phát triển nông- lâm nghiệp công nghệ cao, Trung tâm nghiên cứu ứng dụng KH-CN, Liên hiệp khoa học sản xuất sản phẩm chất lượng cao được hỗ trợ để từng bước nâng cao năng lực.

Sở Lao động -Thương binh và Xã hội triển khai đề án đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn, hằng năm đào tạo 24-25 nghìn lao động với kinh phí khoảng 4 tỷ đồng/năm. Sở Công Thương triển khai đề án khuyến công quốc gia về đào tạo nghề 1000 lao động nông thôn, đào tạo khởi sự doanh nghiệp công nghiệp nông thôn tại 5 huyện cho 180 học viên... với kinh phí khoảng 1,1 tỷ đồng. Trường Cao đẳng nghề công nghiệp thành lập khoa sư phạm dạy nghề, phối hợp với Trường Đại học sư phạm kỹ thuật Nam Định đào tạo 170 giáo viên cho các trường cao đẳng, trung học với kinh phí đầu tư 1,5 tỷ đồng từ ngân sách.

Đề án đào tạo 100 thạc sĩ, tiến sĩ ở nước ngoài tiếp tục triển khai với mức kinh phí được cấp 17 tỷ đồng. 28 cán bộ, công chức, viên chức được cử đi đào tạo tại Anh, Pháp, Ôxtrâylia, tổ chức các lớp tiếng Anh thực hành nâng cao cho cán bộ thuộc diện Thành ủy quản lý, cán bộ quy hoạch…

Thực hiện đề án 165 của Ban Tổ chức Trung ương, 20 cán bộ, công chức, viên chức được cử theo học ở nước ngoài.

Đào tạo và thu hút nhân tài phải song hành

Kết quả bước đầu cho thấy, một số lượng lớn lao động nông thôn, sinh viên và cán bộ, công chức, viên chức có cơ hội tham gia các lớp đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn. Tuy nhiên, vấn đề đáng quan tâm là số lao động, sinh viên được đào tạo bài bản sau khi ra trường có kiếm được việc làm đúng với chuyên ngành được đào tạo và việc đào tạo của các trường đại học, cao đẳng có bám sát nhu cầu của xã hội hoặc đào tạo theo địa chỉ hay không? Một số chuyên gia cho rằng, để Nghị quyết được triển khai toàn diện, cùng với đầu tư cho công tác đào tạo, việc ban hành cơ chế, chính sách thu hút người tài phục vụ cho sự nghiệp phát triển cần được quan tâm đúng mức, tiến hành đồng thời. Xu thế hội nhập kinh tế thế giới cho thấy, các địa phương hoàn toàn có thể thu hút chất xám của các quốc gia khác hoặc khu vực mà không nhất thiết người đó phải sinh sống tại địa phương đó. Bên cạnh đó, thành phố cần quan tâm, tạo việc làm cho người lao động sau đào tạo, để họ có điều kiện được áp dụng kiến thức học tập vào cuộc sống. Sau nhiều năm khởi động, sàn giao dịch việc làm chưa hoạt động ảnh hưởng không nhỏ đến việc giới thiệu việc làm cho người lao động.

Để công tác đào tạo tập trung, tránh dàn trải, việc xây dựng chiến lược đào tạo, xác định rõ đối tượng lao động, ngành nghề để tập trung đầu tư, tuyển dụng lực lượng lao động đáp ứng yêu cầu công việc là rất cần thiết. Chẳng hạn, thực hiện chiến lược thu hút doanh nghiệp từ Nhật Bản, Trung Quốc đầu tư đào tạo đội ngũ công nhân, lao động có tay nghề và giao tiếp tốt bằng tiếng Nhật Bản làm việc trong doanh nghiệp của Nhật Bản.

Các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu được ưu tiên đầu tư hoặc tranh thủ các nguồn lực đầu tư nâng cao năng lực đào tạo, cơ sở thực hành đáp ứng nhiệm vụ đào tạo. Mặc dù lĩnh vực này được thành phố quan tâm, nhưng việc đầu tư chưa tương xứng yêu cầu phát triển. Chẳng hạn Dự án nâng cao năng lực đo lường-thử nghiệm cho Chi cục Tiêu chuẩn- Đo lường- Chất lượng được phê duyệt tổng mức đầu tư hơn 31 tỷ đồng, nhưng năm 2009 mới chỉ được bố trí vốn 1 tỷ đồng, trong khi thời gian thực hiện dự án không nhiều (3 năm).

Xây dựng nguồn nhân lực cần chiến lược lâu dài, trong đó xác định đối tượng ưu tiên để tập trung đầu tư, tránh sự dàn trải mới mang lại hiệu quả thiết thực.

Hoàng Dũng