Xã Thoại Sơn (An Giang): Khơi dậy tiềm năng du lịch nông thôn từ di sản và cộng đồng
Sở hữu hệ thống danh thắng, di tích lịch sử - văn hóa đặc sắc cùng không gian sinh thái hài hòa giữa núi non và sông nước, xã Thoại Sơn (tỉnh An Giang) đang từng bước khẳng định vai trò là điểm sáng trong phát triển du lịch nông thôn. Không chỉ hướng tới mục tiêu thu hút du khách, địa phương còn xem du lịch là động lực quan trọng để tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững.
Đánh thức tiềm năng từ vùng đất giàu bản sắc
Nhắc đến Thoại Sơn, nhiều người nghĩ ngay đến Núi Sập, hồ Ông Thoại, Đình Thoại Ngọc Hầu, Bia Thoại Sơn hay Thiền viện Trúc Lâm An Giang – những địa danh gắn liền với lịch sử khai mở vùng đất Tây Nam Bộ và mang đậm dấu ấn văn hóa, tâm linh của người dân địa phương.
Theo lãnh đạo UBND xã Thoại Sơn, lợi thế nổi bật của địa phương là sự kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên, các giá trị lịch sử - văn hóa, tín ngưỡng, tôn giáo cùng đời sống cộng đồng giàu bản sắc. Trong đó, Núi Sập và hồ Ông Thoại được xác định là điểm nhấn quan trọng để phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm và du lịch cộng đồng.
Không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên đặc trưng, Thoại Sơn còn có hệ thống di sản văn hóa có giá trị cao. Đình Thoại Ngọc Hầu là Di tích lịch sử cấp quốc gia; Lễ hội Kỳ yên Đình Thoại Ngọc Hầu được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là những nguồn tài nguyên quý giá để hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa mang bản sắc riêng của địa phương.
Đặc biệt, xã Thoại Sơn đang hướng tới kết nối không gian du lịch Núi Sập - hồ Ông Thoại với Di chỉ khảo cổ Óc Eo - Ba Thê, tạo nên chuỗi trải nghiệm liên hoàn giữa sinh thái, lịch sử, văn hóa và khảo cổ học. Đây được xem là hướng đi chiến lược nhằm nâng cao giá trị điểm đến, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.
Khác với cách tiếp cận phát triển du lịch đơn thuần dựa trên khai thác tài nguyên, Thoại Sơn lựa chọn mô hình phát triển lấy cộng đồng làm trung tâm.
Theo bà Đào Thị Bích Huyền, Phó Chủ tịch UBND xã Thoại Sơn, địa phương không đặt mục tiêu phát triển các điểm du lịch riêng lẻ mà hướng đến xây dựng hệ sinh thái du lịch gắn với đời sống cộng đồng, sản phẩm OCOP, ẩm thực địa phương và các giá trị văn hóa truyền thống.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, chính quyền địa phương đang tập trung tuyên truyền, vận động người dân tham gia các mô hình du lịch cộng đồng; phát triển dịch vụ lưu trú tại nhà dân, trải nghiệm nông nghiệp, dịch vụ ăn uống, giới thiệu sản phẩm đặc trưng và các hoạt động trải nghiệm văn hóa bản địa.
Song song đó, địa phương tăng cường kết nối với các ngành chuyên môn nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận các chương trình đào tạo nghề, chuyển đổi số, quảng bá sản phẩm và xúc tiến thương mại. Đây được xem là nền tảng để hình thành đội ngũ làm du lịch chuyên nghiệp ngay tại cơ sở, giúp người dân trở thành chủ thể thực sự của quá trình phát triển du lịch.
"Mỗi người dân không chỉ là người cung cấp dịch vụ mà còn là một đại sứ quảng bá hình ảnh quê hương", quan điểm này đang trở thành định hướng xuyên suốt trong chiến lược phát triển du lịch của Thoại Sơn.
Một trong những mục tiêu quan trọng của Thoại Sơn là đưa sản phẩm OCOP trở thành một phần của trải nghiệm du lịch.
Theo đó, các sản phẩm đặc trưng như rượu sâm đinh lăng, trà sâm đinh lăng, nấm linh chi, nấm đông trùng hạ thảo cùng nhiều sản phẩm thủ công, đặc sản địa phương sẽ được kết nối với các điểm tham quan, cơ sở dịch vụ và chương trình trải nghiệm dành cho du khách.
Bên cạnh đó, địa phương cũng chú trọng phát huy các giá trị văn hóa ẩm thực và nghề truyền thống như bánh canh tép, khô cá lóc, đá mỹ nghệ, tranh lá thốt nốt để tạo nên những sản phẩm du lịch có chiều sâu, mang đậm dấu ấn vùng đất Thoại Sơn.
Việc gắn kết giữa sản phẩm OCOP và du lịch không chỉ giúp mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn nâng cao giá trị sản phẩm, góp phần xây dựng thương hiệu địa phương trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập ngày càng sâu rộng.
Nâng cao năng lực để phát triển bền vững
Nhằm hỗ trợ các địa phương xây dựng sản phẩm du lịch nông thôn bài bản, trong năm 2026, Sở Du lịch An Giang tổ chức các lớp tập huấn về du lịch nông thôn, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng tại nhiều địa bàn trọng điểm, trong đó có xã Thoại Sơn.
Phát biểu tại Hội nghị tập huấn kỹ năng xây dựng và phát triển du lịch nông thôn, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng năm 2026 tổ chức tại Thoại Sơn, bà Trần Thị Loan, Phó Trưởng phòng Quy hoạch và Phát triển du lịch, Sở Du lịch An Giang nhấn mạnh rằng phát triển du lịch bền vững đòi hỏi phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ, đặc biệt là đội ngũ cán bộ làm công tác du lịch và các hộ dân tham gia cung cấp dịch vụ.
Theo bà Loan, các lớp tập huấn không chỉ trang bị kiến thức về du lịch cộng đồng, kỹ năng phục vụ du khách mà còn hướng dẫn quy trình xây dựng, đánh giá và công nhận khu, điểm du lịch nông thôn; hỗ trợ chuẩn hóa các sản phẩm du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và sản phẩm OCOP theo quy định hiện hành.
Du lịch cộng đồng không chỉ tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa, gìn giữ cảnh quan môi trường và nâng cao chất lượng đời sống nông thôn.
Theo định hướng của địa phương, việc liên kết giữa điểm đến, cộng đồng dân cư, sản phẩm OCOP và doanh nghiệp lữ hành sẽ từng bước hình thành chuỗi giá trị du lịch bền vững. Đây cũng là cơ sở để Thoại Sơn thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng dịch vụ, khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có và tạo động lực phát triển mới cho địa phương.
Mục tiêu lâu dài mà Thoại Sơn hướng tới là trở thành điểm đến xanh, thân thiện và giàu bản sắc; nơi người dân vừa là chủ thể tham gia, vừa là người hưởng lợi từ du lịch. Khi du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, phát huy di sản và nâng cao sinh kế cộng đồng, đây sẽ là nền tảng quan trọng để địa phương xây dựng nông thôn mới nâng cao và phát triển bền vững trong những năm tới.