Xã hội hóa thi hành án dân sự: Hiệu quả thực tiễn là thước đo nghề nghiệp Thừa hành viên trong bối cảnh mới.

Tại Chương trình Gặp mặt Thừa hành viên toàn quốc lần thứ 8 năm 2026 vừa diễn ra tại TP. Hải Phòng, ông Lê Mạnh Hùng, Trưởng ban liên lạc Thừa hành viên toàn quốc, Chủ tịch Hội Thừa hành viên thành phố Hồ Chí Minh - đại diện giới nghề nghiệp đã khẳng định: Cam kết về sự chuyên nghiệp, liêm chính và hiệu quả thực tiễn chính là chiếc chìa khóa để tạo dựng niềm tin, mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn cho lộ trình xã hội hóa hoạt động thi hành án dân sự.

Dư địa lớn và bài toán kiểm chứng từ thực tế

Việc ban hành Luật Thi hành án dân sự năm 2025 và Nghị định số 151/2026/NĐ-CP được xem là những cột mốc thể chế quan trọng, thiết lập hành lang pháp lý vững chắc cho tổ chức, hoạt động của các Văn phòng Thi hành án dân sự (THADS) và đội ngũ Thừa hành viên. Sự thay đổi mang tính bước ngoặt này phản ánh sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Bộ Tư pháp trong việc xã hội hóa một lĩnh vực vốn thuộc thẩm quyền độc quyền của cơ quan nhà nước.

Tuy nhiên, từ góc nhìn thực tiễn hành nghề, dư địa để tiếp tục phát huy các nguồn lực xã hội trong lĩnh vực THADS và bổ trợ tư pháp vẫn còn rất lớn. Một số cơ chế, phạm vi hoạt động cũng như điều kiện hành nghề hiện nay vẫn cần thêm thời gian để vận hành, tổng kết và đánh giá toàn diện.

Quá trình hoàn thiện thể chế luôn đòi hỏi một lộ trình thận trọng và trên hết phải được kiểm chứng bằng hiệu quả thực tế. Do đó, thay vì chỉ đưa ra những đề xuất một chiều, cộng đồng những người hành nghề lựa chọn đưa ra một cam kết hành động mạnh mẽ: Chứng minh tính đúng đắn, sự cần thiết của chủ trương xã hội hóa bằng chính chất lượng dịch vụ phục vụ Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Ba trụ cột nâng tầm thương hiệu "Thừa hành viên"

Để hiện thực hóa cam kết đó, các Văn phòng THADS và đội ngũ Thừa hành viên xác định tập trung nâng cao chất lượng ở các mảng nghiệp vụ cốt lõi gồm: hoạt động lập vi bằng, tống đạt, xác minh điều kiện thi hành án và tổ chức thi hành án dân sự. Từ đó, tạo lập chứng cứ pháp lý vững chắc; tối ưu hóa quy trình tống đạt nhanh chóng, chính xác; tổ chức thi hành án đúng pháp luật nhằm thực hiện chủ trương xã hội hóa hoạt động thi hành án và đẩy mạnh chuyển đổi số. Để thực hiện được các nhiệm vụ này, mục tiêu tối thượng là xây dựng một đội ngũ Thừa hành viên mang ba phẩm chất cốt lõi: Chuyên nghiệp – Liêm chính – Trách nhiệm.

Hiệu quả thực tiễn chính là tiếng nói thuyết phục nhất cho sự phát triển của một thiết chế pháp lý. Khi niềm tin từ phía người dân và doanh nghiệp ngày càng tăng cao, khi mô hình xã hội hóa chứng minh được năng lực chia sẻ hiệu quả gánh nặng công việc và nguồn lực với bộ máy Nhà nước, đó sẽ là cơ sở thực tiễn thuyết phục nhất để các cơ quan có thẩm quyền tin tưởng, trao thêm cơ hội để Thừa hành viên phụng sự xã hội; được tạo thêm không gian để phát huy năng lực nghề nghiệp.

Tuy nhiên, muốn được trao thêm niềm tin trước hết các Thừa hành viên phải chứng minh mình xứng đáng với niềm tin ấy. Muốn được trao thêm quyền, Thừa hành viên phải sẵn sàng nhận thêm trách nhiệm và thượng tôn pháp luật; muốn nghề Thừa hành viên có một vị trí xứng đáng hơn trong đời sống pháp lý, chính những Thừa hành viên phải cùng nhau xây dựng nên vị trí đó bằng uy tín, chất lượng và đạo đức nghề nghiệp của mình và chịu sự giám sát tương xứng từ cơ quan quản lý nhà nước.

"Đoàn kết và Phát triển" trên hành trình mới

Từ cột mốc năm 2026, tên gọi mới “Văn phòng Thi hành án dân sự” thay cho “Văn phòng Thừa phát lại” và “Thừa hành viên” thay cho “Thừa phát lại” đồng nghĩa với vị thế mới, hành trình mới. Sự thay đổi về tên gọi không chỉ là sự thay đổi về danh xưng, mà là sự nâng cấp về trách nhiệm đối với hoạt động bổ trợ tư pháp của nước nhà.

Trong chặng đường mới này, tinh thần “Đoàn kết & Phát triển” được nâng tầm từ một khẩu hiệu thành phương châm hành động bắt buộc của cộng đồng Thừa hành viên toàn quốc. Một văn phòng phát triển chưa thể làm nên một nghề nghiệp mạnh; một vài cá nhân thành công không thể nâng cao vị thế của cả một giới nghề nghiệp. Chỉ khi có sự đồng lòng, gắn kết chặt chẽ giữa các thành viên đến từ khắp các tỉnh, thành như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Lâm Đồng..., thương hiệu "Thừa hành viên" mới thực sự tạo lập được chỗ đứng vững chắc trong đời sống pháp lý và xây dựng được niềm tin bền vững trong xã hội./.