Xã hội hóa giám định tư pháp: Thận trọng mở rộng trong một số lĩnh vực

(PLVN) - Hiện nay, có ý kiến cho rằng cần bổ sung quy định đảm bảo đẩy mạnh xã hội hóa giám định tư pháp (GĐTP) theo hướng mở rộng phạm vi lĩnh vực được thành lập văn phòng GĐTP đến một số lĩnh vực có nhu cầu lớn trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật GĐTP. 
Chưa nên tính đến xã hội hóa GĐTP lĩnh vực giám định pháp y tâm thần và kỹ thuật hình sự. Chưa nên tính đến xã hội hóa GĐTP lĩnh vực giám định pháp y tâm thần và kỹ thuật hình sự.

Tuy nhiên, là cơ quan được giao chủ trì soạn thảo dự thảo Luật, Bộ Tư pháp cho rằng chưa nên đặt vấn đề mở rộng ngay thời điểm này.

Đạt một số kết quả quan trọng

Xã hội hóa hoạt động GĐTP trong một số lĩnh vực là chủ trương được đề ra từ Nghị quyết số 49-NQ/TW năm 2005 và được thể chế hóa trong Luật GĐTP năm 2012 (lĩnh vực tài chính, ngân hàng, xây dựng, di vật, cổ vật và bản quyền tác giả).

Tổng kết 5 năm triển khai thực hiện Luật GĐTP cho thấy, chủ trương xã hội hóa GĐTP đã đạt được một số kết quả quan trọng. Cụ thể, cùng với củng cố, kiện toàn hệ thống tổ chức GĐTP công lập, đã có 197 tổ chức GĐTP theo vụ việc được các bộ, ngành, UBND cấp tỉnh quan tâm thành lập và đăng tải danh sách trên Cổng thông tin điện tử, trong đó có 84 tổ chức giám định theo vụ việc trong lĩnh vực giám định xây dựng. 

Đội ngũ giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng. Theo đó, có 6.154 giám định viên tư pháp (trong đó, riêng lĩnh vực tài chính 1.501 giám định viên, lĩnh vực xây dựng 186 giám định viên, lĩnh vực ngân hàng 124 giám định viên) và 1.670 người GĐTP theo vụ việc.

Công tác xã hội hóa GĐTP cũng được các bộ, ngành, UBND cấp tỉnh quan tâm, cố gắng trong việc tuyên truyền, động viên, khuyến khích giám định viên tư pháp có đủ điều kiện theo quy định thành lập tổ chức GĐTP ngoài công lập.

Đặc biệt là tại TP HCM, Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án GĐTP thành phố (TP) đã tham mưu cho UBND TP chỉ đạo các sở, ngành liên quan có nhiều giải pháp động viên, khuyến khích các giám định viên tư pháp đủ điều kiện thành lập văn phòng GĐTP trong các lĩnh vực; chỉ đạo Sở Tư pháp thường xuyên trao đổi, hướng dẫn, hỗ trợ về mặt thủ tục hồ sơ cho các giám định viên tư pháp đủ điều kiện để thành lập các văn phòng GĐTP; chỉ đạo các sở, ngành liên quan tích cực hỗ trợ để văn phòng GĐTP nhanh chóng đi vào hoạt động thông qua việc đăng ký thuế, đăng ký mẫu dấu…

Bằng sự quyết tâm của các cơ quan quản lý nhà nước và sự tâm huyết với công tác giám định của các giám định viên tư pháp, năm 2013, Chủ tịch UBND TP HCM đã quyết định cho phép thành lập Văn phòng GĐTP Sài Gòn, hoạt động trong lĩnh vực tài chính.

Tập trung làm tốt quy định hiện hành

Trong bối cảnh xúc tiến sửa đổi, bổ sung Luật GĐTP, một số ý kiến đề nghị bổ sung quy định đảm bảo đẩy mạnh xã hội hóa GĐTP theo hướng mở rộng phạm vi lĩnh vực được thành lập văn phòng GĐTP đến một số lĩnh vực có nhu cầu lớn. Về đề xuất này, Bộ Tư pháp nhất trí với chủ trương đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động GĐTP trong một số lĩnh vực.

Tuy nhiên, việc mở rộng phạm vi các lĩnh vực thực hiện xã hội hóa đến đâu cần có sự nghiên cứu, phân tích thấu đáo. Cơ quan chủ trì soạn thảo cần làm rõ nguyên nhân các lĩnh vực được thực hiện xã hội hóa theo quy định của Luật GĐTP không hiệu quả, do cung cầu của thị trường hay do cơ quan có thẩm quyền không trưng cầu giám định. 

Theo đó, làm rõ các điều kiện cần và đủ để thực hiện việc xã hội hóa. Trường hợp cần mở rộng phạm vi xã hội hóa ở một số lĩnh vực thực sự có nhu cầu mà hiện nay đang do Nhà nước bảo đảm để giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước, bảo đảm phù hợp với quy luật cung cầu của cơ chế thị trường thì cần xác định rõ phạm vi xã hội hóa, lộ trình thực hiện, chính sách để thu hút nguồn lực xã hội thực hiện và phù hợp với nội dung Đề án đẩy mạnh xã hội hóa GĐTP trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, xây dựng và các lĩnh vực khác đã được Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng, trình Chính phủ trên cơ sở thực hiện nhiệm vụ được giao theo Quyết định số 250/QĐ-TTg ngày 28/2/2018 của Thủ tướng Chính phủ.

Mặt khác, để thực hiện chủ trương mở rộng lĩnh vực xã hội hóa, cơ quan chủ trì soạn thảo cần báo cáo Ban Cán sự Đảng Chính phủ để báo cáo Bộ Chính trị hoặc Ban Bí thư cho phép mở rộng phạm vi xã hội hóa GĐTP ở một số lĩnh vực có nhu cầu lớn, thường xuyên thay vì chỉ lĩnh vực có nhu cầu giám định không lớn, không thường xuyên như hiện nay được nêu tại Nghị quyết số 49: “Thực hiện xã hội hóa đối với một số lĩnh vực có nhu cầu giám định không lớn, không thường xuyên”.

Cụ thể, Luật GĐTP hiện hành đã quy định xã hội hóa đối với lĩnh vực tài chính, ngân hàng, xây dựng, di vật, cổ vật và bản quyền tác giả. Do đó, cần tập trung triển khai thực hiện tốt quy định này nhằm đáp ứng yêu cầu giám định của hoạt động tố tụng, nhất là trong các vụ án chống tham nhũng trong tình hình mới mà chưa đặt vấn đề mở rộng phạm vi lĩnh vực xã hội hóa tại Luật sửa đổi, bổ sung Luật GĐTP lần này.

Đồng tình với Bộ Tư pháp, một số bộ, ngành, địa phương cũng cho rằng trước mắt chưa nên tính đến xã hội hóa GĐTP lĩnh vực giám định pháp y tâm thần và kỹ thuật hình sự vì đây là những lĩnh vực đặc thù, phức tạp, phải thận trọng hơn.

Hơn nữa, kết quả GĐTP là một chứng cứ quan trọng trong giải quyết vụ án hình sự, hành chính, vụ việc dân sự, liên quan đến quyền lợi hợp pháp của công dân, tính đúng đắn trong hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng. Việc xã hội hóa có thể dẫn tới việc tư nhân hóa hoạt động này theo cơ chế của hoạt động doanh nghiệp lấy lợi nhuận làm mục đích, khi ấy hậu quả sẽ không lường hết. 

Thục Quyên
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Quảng Nam: Đẩy nhanh tiến độ thi hành án

Quảng Nam: Đẩy nhanh tiến độ thi hành án
(PLVN) -Trong bối cảnh cả nước vừa đảm bảo công tác phòng, chống dịch Covid-19, vừa xây dựng các biện pháp tổ chức thi hành án phù hợp để đảm bảo phát triển kinh tế, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, công tác THADS của tỉnh Quảng Nam đã có nhiều khởi sắc.

Trung tá Vũ Hoàng Đạt, Cục C06, Bộ Công an: “Siêu vận động viên” trong chiến dịch cấp căn cước công dân

Trung tá Vũ Hoàng Đạt.
(PLVN) - Trong khoảng 1 năm công tác tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư từ tháng 8/2020 đến nay, Trung tá Vũ Hoàng Đạt và đơn vị đã phối hợp đề xuất các cấp có thẩm quyền trình Quốc hội thông qua Luật Cư trú sửa đổi 2020, tham mưu các cấp lãnh đạo xây dựng, ban hành 2 Nghị định và 8 Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Cư trú và Luật Căn cước công dân.

Luật sư, Tiến sĩ Lưu Tiến Dũng: Người được vinh danh “Luật sư tranh tụng xuất sắc nhất châu Á” 2020

Ông Dũng được Tạp chí ALB bình chọn là 1 trong 15 LS tranh tụng xuất sắc nhất châu Á năm 2020.
(PLVN) - “Khi người dân, doanh nghiệp gặp những vướng mắc pháp lý phải tìm đến luật sư, nghĩa là họ đang chưa tìm ra lối thoát, hoặc đang mông lung giữa ngã sáu, ngã bảy mà không biết lựa chọn lối nào... Luật sư chính là người giúp họ có lựa chọn đúng đắn nhất, khai mở cho họ một con đường tốt nhất, phù hợp hoặc ít rủi ro nhất”, Luật sư Lưu Tiến Dũng (thành viên Cty Luật TNHH YKVN) chia sẻ.

Thượng tôn pháp luật phải trở thành chuẩn mực ứng xử phổ biến trong xã hội

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu tham luận tại hội nghị.

(PLVN) - Phát biểu tham luận tại Hội nghị toàn quốc các cơ quan nội chính triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng, diễn ra sáng nay (15/9), Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, công tác xây dựng và thi hành pháp luật có vai trò quan trọng trong việc thể chế hóa và tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng.

Thừa Thiên Huế: Thi hành xong một số vụ việc phức tạp

Thừa Thiên Huế: Thi hành xong một số vụ việc phức tạp
(PLVN) -Trong tháng 8/2021, Các cơ quan Thi hành án dân sự 2 cấp trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế đã chủ động đề ra các giải pháp đồng bộ và có chất lượng nhằm hoàn thành chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao. Một số vụ việc phức tạp đã được tập trung giải quyết dứt điểm.

Cần bổ sung chuẩn mực đạo đức Chấp hành viên phù hợp đặc thù công việc

Cần bổ sung chuẩn mực đạo đức Chấp hành viên phù hợp đặc thù công việc
(PLVN) -Thời gian qua, việc triển khai thực hiện “Chuẩn mực đạo đức Chấp hành viên” theo Quyết định số 51/2002/QĐ-BTP của Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã được các cơ quan THADS đặc biệt quan tâm, coi trọng và chỉ đạo thực hiện nghiêm trong toàn hệ thống. Song, sau gần 20 năm, văn bản này đã dần bộc lộ những tồn tại.

Lồng ghép vấn đề giới trong công tác xây dựng văn bản và phổ biến pháp luật

Lồng ghép vấn đề giới trong công tác xây dựng văn bản và phổ biến pháp luật
(PLVN) -Chiều 14/9, Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ (VSTBPN) ngành Tư pháp, Bộ Tư pháp đã phối hợp tổ chức trực tuyến Chương trình Tập huấn thử nghiệm “Tài liệu hướng dẫn lồng ghép vấn đề giới trong công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và phổ biến, giáo dục pháp luật dành cho các cơ quan tư pháp địa phương”.

Nhiều địa phương vướng mắc trong khai sinh điện tử

Ảnh minh họa
(PLVN) - Qua theo dõi của Bộ Tư pháp và phản ánh từ các địa phương, việc tiếp nhận số định danh cá nhân cho các dữ liệu khai sinh được cập nhật vào Phần mềm đăng ký khai sinh điện tử đã phát sinh một số vướng mắc, khiến nhiều địa phương vẫn phải cấp Giấy khai sinh chưa có số định danh cá nhân.